Gent heft na debat van vier uur hoofddoekenverbod op

Na een debat van 4,5 uur heeft de Gentse gemeenteraad voor de opheffing van het hoofddoekenverbod gestemd. Loketambtenaren in Gent kunnen voortaan opnieuw uiterlijke kentekenen van religieuze, levensbeschouwelijke, filosofische, ideologische of politieke aard dragen.

Voor de opheffing van een verbod uit 2007, kreeg het kartel sp.a/Groen, dat een meerderheid van 26 op 51 zetels heeft, openlijke steun van drie van de vier CD&V'ers. Dat gebeurde nadat een burgerinitiatief het voorstel ter stemming op de gemeenteraad bracht.

Coalitiepartner Open Vld verzette zich tegen het verbod, maar over de kwestie staat geen woord in het bestuursakkoord - een bewuste keuze, aldus burgemeester Daniël Termont. Hij herhaalde dat de kwestie geen partijpolitiek is, maar een ethisch probleem waarbij iedereen vrij stemt. Ook N-VA, met uitzondering van Helga Stevens die verontschuldigd was, en Vlaams Belang verzetten zich tegen de afschaffing van het verbod, net als CD&V'er Filip Van Laecke.

"Stenen hebben geen mening"
"Ik ben een vrijzinnig socialist, humanist en voorstander van een actief pluralisme", zei de Gentse burgemeester net voor de stemming, na 19 tussenkomsten van raadsleden. "Je kan geen samenleving bijeenhouden door mensen te verbieden om uit te komen waarvoor ze staan. Ik stond aan de zijde van Gilbert Temmerman om kruisen weg te halen, maar stenen hebben geen mening, en dat is het verschil." Termont vreest geen incidenten in de toekomst. "In deze stad kunnen we dat perfect aan." Wel vroeg Termont om vanaf morgen aan andere problemen te werken. "Ik denk aan huisvesting, onderwijs of de strijd tegen werkloosheid. Daar moeten we veel meer aan doen om de samenleving samen te houden."

Lang debat
Voorafgaand aan de stemming hebben niet minder dan 19 van de 51 gemeenteraadsleden - vóór- en tegenstanders - tijdens een meer dan vier uur durend debat het woord genomen.

Schepen Mathias De Clercq (Open Vld) benadrukte net als Termont dat ethische kwesties al jaren niet meer opgenomen worden in het bestuursakkoord en verklaarde fier te zijn op de vrije stemming. "Dit is dus geen zaak van oppositie tegen meerderheid of welke coalitie het voor het zeggen heeft." Hij stemde tegen omwille van de "fundamenteel vooruitstrevende progressieve mooie idealen die de Verlichting teweegbrachten" en de scheiding tussen kerk en staat. De Clercq vroeg de raadsleden beroep te doen op hun ratio en de belangrijke neutraliteit te waarborgen.

Groen-schepen Elke Decruynaere verklaarde dat het verbod de afgelopen vijf jaar niet gepaard ging met de beloofde vooruitgang op vlak van integratie, emancipatie en meer respect voor andere meningen, levensstijlen of geloofsovertuigingen. Ook haar partijgenoot Bram Vandekerckhove verklaarde dat het verbod in 2007 bij Groen een wrang gevoel naliet en loofde het burgerinitiatief. "Dit duidelijke signaal vanuit de samenleving toont de positieve rol van het middenveld als vertolker van wat leeft van onderuit", klonk het. Hij sprak tegen dat een religieus symbool het neutraliteitsprincipe schendt. "We hebben heel wat werk om ons personeelsbestand diverser te maken, het zou spijtig zijn als competente mensen niet meer solliciteren omdat ze een hoofddoek moeten afzetten."

Fatma Pehlivan (sp.a) verklaarde dat er nood is aan een actief pluralisme en dat er op een humanistische wijze met de diversiteit wordt omgaan. "Als er in Gent geen ruimte is voor pluralisme, waar dan wel?" vroeg haar partijgenote Ilknur Cengiz zich af. "Een verbod op uitingen van zingeving is een verarming voor de maatschappij." Guy Reynebeau pleitte voor algemene richtlijnen. Ook Astrid De Bruycker nam het woord.

Elke Sleurs (N-VA) getuigde van haar ervaring als gynaecoloog over vrouwen die onder dwang, vanwege patriarchale tradities een hoofddoek dragen. Haar partijgenoot Siegfried Bracke (N-VA) zei dat het symbool, de 'minor' was die staat voor de 'major', een probleem in de samenleving. "Het reglement afschaffen is de doos van pandora openen waarvan we het eind niet kennen", verduidelijkte hij. "Van deze boer geen eieren." Professor Matthias Storme grasduinde in een aantal rechtsprincipes en waarschuwde dat het opheffen van verbod niet stand houdt voor de Raad van State.

Volgens CD&V-fractieleider Veli Yüksel zijn er twee manieren om de neutraliteit in te vullen. "In de enge invulling tracht de overheid alle overtuigingen en gezindten uit haar midden te weren", aldus Yüksel. "De brede invulling is die van het zogenoemde 'actieve pluralisme'." Een ruime meerderheid van zijn partij blijkt tegen het handhaven van het verbod. "Als christendemocraten willen wij ruimte scheppen opdat elkeen zijn identiteit kan uiten, en streven naar meer begrip tussen gemeenschappen in onze stad."

"Historische ommekeer"
"Dit is een historische ommekeer voor etnisch-culturele minderheden", sprak Naima Charkaoui, directeur van het Minderhedenforum als reactie op de afschaffing van het hoofddoekenverbod. "Onze handtekeningenactie was een overdonderend succes", zegt ze. "We mikten op 3.500 stemmen, maar in een vingerknip verzamelden we er meer dan 10.000. Een signaal dat de stad Gent niet kon negeren."

Charkaoui zegt dat België een interculturele plek is geworden in het hart van Europa. "Dat de stad Gent nu op positieve manier inspeelt op die diversiteit is een trendbreuk. Wij weten dat etnisch-culturele minderheden deze beslissing zien als de erkenning van hun godsdienstvrijheid. Bovendien is elke mens uniek. Die unieke mens heeft in België het recht om uit te komen voor zijn godsdienst."