"Historisch akkoord"
De acht onderhandelende partijen en formateur Elio Di Rupo zijn er zaterdagmorgen in geslaagd om het eens te worden over de hervorming van de financieringswet. Rond 07.00 uur 's morgens en na een vergadering van bijna 20 uur kwam er witte rook uit de schouw van de Wetstraat 10. Alle partijen zijn tevreden over het akkoord, lieten ze na afloop weten. Hier en daar viel zelfs het woord historisch.
Het akkoord voorziet een fiscale autonomie voor de deelstaten van bijna 11 miljard euro. Daarnaast wordt nog een reeks bevoegdheden overgeheveld zoals de kinderbijslag en delen van het gezondheids- en arbeidsmarktbeleid. De fiscale autonomie en de bevoegdheidsoverdrachten zijn samen goed voor 17 miljard euro.
Volgens de onderhandelaars wordt de fiscale slagkracht van de deelstaten fors verhoogd en zelfs bijna verdubbeld. Op die manier kunnen ze meer dan voorheen een eigen beleid voeren, klonk het. De gewesten krijgen voortaan voor ongeveer een derde van de personenbelasting de ruimte om een eigen beleid te ontwikkelen.
Geen beperking op opcentiemen
Volgens de Vlaamse partijen staat er bijna geen beperking op de op- en afcentiemen die de gewesten op de personenbelasting mogen heffen. De progressiviteit van de belastingen blijft behouden, met een maximale afwijking van 1.000 euro.
De deelstaten worden daarnaast geresponsabiliseerd, onder meer op het vlak van klimaat.
Kinderbijslag
Hoewel het luik over de overheveling van bevoegdheden naar de deelstaten nog moet worden afgewerkt, raakten de onderhandelaars het wel al eens over de regionalisering van een rist competenties. Grootste brok is de kinderbijslag, die goed is voor 5 miljard euro. Dat wordt voortaan een bevoegdheid van de gemeenschappen. In Brussel wordt de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie bevoegd voor de materie. CD&V liet blijkbaar haar bezwaar daar tegen vallen.
Onderwijs
Bedoeling is dat de gewesten voortaan gefinancierd worden op basis van fiscaliteit. Voor de gemeenschappen blijft de financiering persoonsgebonden. Aan de financieringsmethode voor het onderwijs, op basis van het aantal leerlingen tussen 6 en 18 jaar en de fiscaliteit, verandert er niet zoveel. Er is wel een verschuiving van 800 miljoen euro naar financiering op basis van behoeften.
Solidariteitsmechanisme
De financiering van de gewesten op basis van fiscaliteit is nadelig voor de Franstaligen. Daarom werkten de acht partijen een solidariteitsmechanisme uit dat de eerste 10 jaar 80% van het verschil bijpast. De volgende 10 jaar neemt dit stelselmatig af en nadien stopt de solidariteit. Hoewel dat bedrag niet bevestigd wordt - of nog niet vastligt - viel vrijdagavond te horen dat de compensatie jaarlijks ongeveer 500 miljoen euro zou bedragen.
Extra voor Brussel
Het akkoord voorziet ook extra financiering voor Brussel. Over hoeveel het gaat, is nog niet duidelijk.
Het akkoord ligt niet helemaal vast. Het kader is duidelijk en ook de grote lijnen zijn geschetst, maar een aantal parameters zullen pas definitief worden bepaald wanneer er ook duidelijkheid bestaat over het budgettaire kader voor de volgende jaren en de inspanningen die de deelstaten zullen leveren bij de saneringsoperatie. De onderhandelaars hebben ook nog niet beslist hoeveel middelen er samen met de overdracht van bevoegdheden zullen worden overgeheveld.
Vlaamse partijen
De Vlaamse partijen benadrukten dat Vlaanderen nu over een grote fiscale autonomie beschikt en dat het een eigen beleid zal kunnen voeren. De federale overheid wordt tegelijkertijd niet leeggeroofd.
De Franstalige onderhandelaars benadrukten dat er van een verarming van de deelstaten geen sprake is, dat ook Brussel wordt gefinancierd en dat de federale staat leefbaar blijft.
Dit weekend wordt er niet meer onderhandeld. Maandagnamiddag zetten de acht partijen de gesprekken voort over de overdracht van bevoegdheden. Dinsdagnamiddag worden nog een aantal andere thema's besproken. (belga/mvl/mvdb)
