Is Lotto-trekking wel zo willekeurig als zou moeten?
Het wetenschappelijke maandblad Eos heeft geprobeerd op een wiskundige manier na te gaan of de Lotto-trekking wel zo willekeurig is als ze zou moeten zijn. Eenvoudig gesteld toont het onderzoek aan dat de kolommen waaruit de ballen in de trommel vallen wel een invloed hebben op het al dan niet trekken van een bal, maar dat wijst er volgens statisticus David Vyncke niet op dat het systeem niet willekeurig zou werken.
Bij de Lotto-trekking vallen 45 balletjes vanuit tien kolommen in een trommel. Een "onschuldige hand" trekt dan de zeven winnende nummers. Dirk Huylebrouck van Eos verzamelde de gegevens over de verschillende Lotto-mechanismes die door de jaren heen werden gebruikt en kwam tot enkele opmerkelijke vaststellingen.
Als er gekeken werd naar het uitblijven van de trekking van een nummer, leek er tussen 2006 en 2011 wat aan de hand met de linkerzijde van het mechanisme. Tussen 2011 en 2013, toen een ander valmechanisme werd gebruikt, gaf de rechterzijde opvallendere resultaten. Dat staat te lezen in het Eos-artikel.
Het maandblad bekeek ook hoe vaak een nummer getrokken werd en hoe dat totaal afwijkt van wat verwacht wordt. Voor beide periodes vertonen vooral de rechterkolommen een afwijking. Twee van de vijf kolommen wijken voor 2011 23 procent af van de verwachting, na 2011 is dat voor twee andere kolommen zelfs 35 procent.
Professor David Vyncke voerde op de gegevens een statistische test uit om na te gaan of de afwijking ook door toeval kan komen. Voor de periode na 2011 blijkt de kans inderdaad groot dat een dergelijke afwijking door toeval ontstaat, voor de periode 2006-2011 is die kans 10 procent, zegt Vyncke. Toch tonen die cijfers statistisch gezien aan dat het Lotto-mechanisme inderdaad willekeurig werkt. Want om aan de toevalligheid van de afwijkingen te twijfelen zou het percentage onder de 5 procent moeten liggen.
