Jambon kan het paspoort van potentiële jihadisten afpakken

België kan de identiteitskaart van potentiële jihadisten tijdelijk intrekken. Zo wil ons land voorkomen dat geradicaliseerde jongeren vertrekken naar bijvoorbeeld Syrië om daar te strijden. De ministerraad stemde vandaag in met deze maatregelen in de strijd tegen terrorisme en radicalisering, dat meldde minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon via Twitter.

Het is aan de burgemeester, de politie of een welzijnswerker om aan het Orgaan van Coördinatie voor de Analyse van de Dreiging aan te geven dat een jongere in hun gemeente radicaliseert. Zij moeten dit melden aan de minister van Binnenlandse Zaken, die dan kan beslissen om de documenten voor maximaal zes maanden in te trekken. Bedoeling is tijdens die periode een beter zicht te krijgen op het individuele dossier en een opvolging te realiseren.

Het grote voordeel van de maatregel is volgens Jambon dat geradicaliseerde jongeren zo niet langer naar het buitenland kunnen reizen. Nu kunnen zij met hun paspoort tot in Turkije geraken en dus tot aan de grens met Syrië reizen.

Aan een beslissing moet steeds een advies van het orgaan voor de dreigingsanalyse OCAD voorafgaan. Een telefoontje van een burgemeester naar de Wetstraat 2, waar het kabinet van de minister gevestigd is, volstaat dus niet. De betrokkene wordt via een aangetekend schrijven op de hoogte gebracht en heeft vijf dagen de tijd om beroep aan te tekenen. Bedoeling is dat hij of zij een vervangkaart krijgt, om toch nog steeds administratieve zaken af te kunnen handelen.

Kritiek

De Liga voor Mensenrechten is kritisch. De organisatie wijst erop dat het intrekken van een paspoort of id-kaart in dit geval iemand straft voordat er iets strafbaars is gebeurd. "Dat is de omgekeerde wereld'', zei een woordvoerder tegenover de VRT.

De Vilvoordse burgemeester Hans Bonte, die altijd vragende partij is geweest om de identiteitskaart van zulke jongeren af te nemen, vindt de maatregel te omslachtig. "Voor het principe valt veel te zeggen, maar het lijkt me een te omslachtige procedure die voor een stuk zijn doel dreigt te missen", stelt hij. Bonte benadrukt ook dat het een uitdaging is "om bij minderjarigen heel snel de hulpverlening in te schakelen".

In Nederland bestaat al een dergelijke regeling.

Telefoontap

Na de antiterreuractie in Verviers stelde de regering twaalf maatregelenen op, waarvan er vandaag drie beslissingen in wetteksten gegoten zijn. "De acties van de politie enkele dagen geleden in de Tsjetsjeense misdaadmilieus tonen aan dat we ons moeten mobiliseren tegen de terreurdreiging", stelt premier Charles Michel. "Ik ben verheugd dat de twaalf maatregelen die we in januari hebben voorgesteld, zich verder concentreren."

Zo wordt de lijst van terroristische inbreuken waardoor telefoontap mogelijk is, uitgebreid. De tekst concretiseert ook de uitbreiding van de terroristische misdrijven en aanpassing van het strafwetboek met het oog op een meer doeltreffende bestraffing en de uitbreiding van de mogelijkheden voor het intrekken van de nationaliteit als men veroordeeld wordt voor een terroristische inbreuk.

Paspoort

Een andere tekst wijzigt het consulaire wetboek, zodat de intrekking van het paspoort wordt uitgebreid naar mensen die de openbare veiligheid ernstig bedreigen. "Vanaf vandaag verliezen mensen van wie de identiteitskaart wordt geweigerd of ingetrokken, ook hun paspoort, dat ook zal worden geweigerd of ingetrokken", zegt minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders.

Bonte heeft bedenkingen

Kamerlid Hans Bonte (sp.a) vindt het een goede zaak dat de regering zich buigt over het intrekken van de identiteitskaart voor jongeren die van plan zouden zijn naar Syrië te vertrekken. Hij vrees evenwel dat de maatregel zoals de regering die wil invoeren, weinig efficiënt zal zijn voor minderjarigen. Ook waarschuwt het oppositielid voor willekeur.

Bonte werd als burgemeester van Vilvoorde in zijn eigen gemeente geconfronteerd met een hoog aantal jongeren dat naar Syrië vertrok om er te gaan vechten. Dat de regering het intrekken van de identiteitskaart nagaat, vindt hij positief, al noemt hij het merkwaardig dat de ploeg-Michel ook meerderjarige geradicaliseerden mee in het bad neemt.

Zelf heeft Bonte mee het pleidooi aangezwengeld om die maatregel in te voeren voor minderjarigen. "Dat was vanuit de vaststelling dat de jeugdbescherming en -hulpverlening te traag reageerden op signalen die vanuit het lokale niveau naar boven kwamen", licht Bonte toe. Daarom pleit hij ervoor dat de jeugdrechter en -bescherming zich binnen de 24 uur kan uitspreken over een dossier. "We moeten opletten dat er geen vorm van willekeur insluipt", legt hij uit. "Anders dreigt de maatregel een soort paardenmiddel te worden".

De sp.a'er meent ook dat de procedure voor de intrekking veel sneller moet kunnen gaan dan de regering voorziet. Die zou volgens hem minstens een week in beslag nemen. "Op die tijd is een pak gasten al lang weg. De maatregel dreigt zo zijn doel voorbij te schieten", waarschuwt Bonte.