Kritiek op koning Filip voor verlenen gratie aan verkeersovertreders
Koning Filip heeft sinds zijn aantreden op 21 juli al aan elf veroordeelden gratie verleend. Dat bericht het vtm-magazine 'Royalty'. Het zou vooral om verkeersovertreders gaan. Het BIVV vindt dit alvast geen goed signaal: "Het ondermijnt onze werking." N-VA en Open Vld herhalen dat zij het principe van gratieverlening achterhaald vinden en het dan ook willen afschaffen.
Kort na zijn aantreden raakte bekend dat koning Filip geen collectieve gratie zou verlenen. Volgens 'Royalty' was het nog niet duidelijk of de nieuwe koning zijn handtekening zou zetten onder individuele gratieverleningen, in navolging van zijn vader en oom. Maar dat blijkt intussen wel al gebeurd, elf keer in totaal. Het blijft een gevoelige kwestie, die politici in ons land verdeelt.
Steeds minder gratieverzoeken
Gratie is bijvoorbeeld mogelijk voor mensen die een levenslang rijverbod gekregen hebben, maar intussen hun leven over een totaal andere boeg gooiden, illustreert advocaat Walter Damen.
Een verzoek dien je in per brief, met daarin het vonnis. Bij gratie verdwijnt de veroordeling niet, men krijgt enkel strafvermindering.
Het aantal gratieverzoeken gaat jaar na jaar in dalende lijn, aldus Royalty. In 2011 deed koning Albert er 70, in 2012 53, en koning Filip tot half oktober dus 11.
"Uit de middeleeuwen"
"Een achterhaalde praktijk". Zo reageren Kamerlid Theo Francken (N-VA) en senator Guido De Padt (Open Vld) op het nieuws over de gratie. Beiden dienden eerder al voorstellen in om het gratierecht van de koning af te schaffen.
Oppositielid Francken reageert in de eerste plaats verrast, aangezien Koning Filip bij zijn aantreden brak met de traditie om meteen een aantal veroordeelden collectief gratie te verlenen. "We hadden verwacht dat hij er mee zou stoppen", luidt het. Ook vindt de N-VA'er dat het gaat om een praktijk "uit de middeleeuwen of van de Romeinse kiezers die beslissen door hun duim naar boven of beneden te houden".
Bovendien, zegt Francken, is het gratierecht een prerogatief van de rechtbank en druist het gratierecht van de koning in tegen de internationale rechtsregels. Hij baseert zich daarvoor op het standpunt van grondwetspecialist Emmanuel Vandenbossche (VUB). Francken herinnert aan het voorstel dat hij indiende om het gratierecht af te schaffen. "Vroeg of laat zullen de meerderheidspartijen kleur moeten bekennen", besluit hij.
Binnen de meerderheid wijst ook senator De Padt (Open Vld) erop dat hij al een voorstel in die zin indiende. "Daar waar het systeem van gratie verlenen de toets van de transparantie niet kan doorstaan, pleiten wij voor de afschaffing ervan en willen we de strafuitvoeringsrechtbanken hiermee belasten", zegt De Padt.
