Moet België vuurwerk totaal verbieden voor particulieren?

VVSG, Vereniging voor Steden en Gemeenten:

Elk jaar leiden vuurwerkincidenten tot brand, verwondingen, materiële schade en dierenleed. Voor lokale besturen betekent dat extra inzet van politie, brandweer en gemeentediensten, vaak met beperkte middelen.

De federale wetgeving bepaalt welke soorten vuurwerk particulieren mogen kopen en gebruiken. Tegelijk leggen veel steden en gemeenten extra beperkingen op of voeren ze een volledig lokaal verbod in. Dat zorgt voor verwarring.

Eén nationale regel is daarom duidelijker voor iedereen. Handhaving wordt op die manier haalbaar voor lokale besturen. Er zullen minder incidenten zijn en minder schade voor mens, dier en milieu. En voor particulieren is de boodschap helder: vermijd onveiligheid, overlast en GAS-boetes en laat vuurwerk over aan erkende professionals.

Een gezamenlijke aanpak met Nederland voorkomt bovendien grensoverschrijdende aankoop en verhoogt de veiligheid.

Oscare vzw, nazorg- en onderzoekscentrum voor mensen met brandwonden en littekens:

Uit de nieuwste analyse van Oscare blijkt dat 69,8% van alle Vlaamse gemeenten kiest voor een volledig verbod op particulier vuurwerk. Slechts 30,2% laat nog vuurwerk toe, en dan vooral onder voorwaarden zoals strikte uren of meldingsplicht.

Particulier vuurwerk veroorzaakt elk jaar zware brandwonden, stress bij mens en dier, en legt extra druk op hulpdiensten. Dat zóveel gemeenten de keuze maken om vuurwerk te verbieden, of sterk te beperken, toont dat de maatschappelijke visie snel evolueert.

Oscare vzw pleit daarom voor één duidelijke lijn in heel Vlaanderen: geen vuurwerk in handen van particulieren, maar veilige, professionele alternatieven.

Kevin Vereecken, spoedarts:

“Je hebt eigenlijk te maken met explosieven. En die worden alsmaar krachtiger, alsmaar zwaarder. Hoe luider de knal, hoe groter de drukgolf, hoe groter de energie, hoe groter de schade. Als de explosie plaats vindt in de hand, is die zo zwaar beschadigd dat ze gedeeltelijk of zelfs volledig geamputeerd moet worden.”

“Als er in Antwerpen aan de Schelde of Brussel aan het Atomium vuurwerk wordt afgestoken, staat de brandweer stand-by, liggen er noodplannen klaar. Laat het vuurwerk dus over aan professionals, mensen die daarvoor opgeleid zijn. Zij passen de meest rigoureuze veiligheidsmaatregelen toe.”

Lander (19) en Wolf (17) Desmet van de Vuurwinkel in Marke:

De jongemannen zetten het levenswerk van hun vader verder. “Het is zelfs een passie geworden. Vuurwerk afsteken is zalig. Dat beestje namen we van onze vader over. Vuurwerk brengt mensen samen”, zegt Lander. “Gezinnen die samen vuurwerk willen afsteken, het is een traditie in deze streek met oudjaar. Het brengt spanning, geluk en vaak ook herinneringen aan vroeger. Vaders halen verhalen boven en geven die door aan hun kinderen. Het is hier soms precies een koffietafel in de Vuurwinkel.”

“Onze winkel staat voor expertise. Wij zijn specialisten die weten wat we doen. Vuurwerk is niet gevaarlijk als je weet hoe je het moet gebruiken. Verbieden is geen goed idee. Wij geloven in sensibiliseren. Ongevallen gebeuren niet met gewoon particulier vuurwerk, maar met illegaal vuurwerk. Dáár moet je voor opletten.”

“Als je het toelaat, gaan mensen het niet in het geniep doen met illegaal vuurwerk, maar veilig.”

Brandweerman Pierre Adam uit Brussel:

Veel incidenten op oudejaarsnacht hebben te maken met vuurwerk. Pierre zag meer dan eens vuurpijlen door ramen vliegen en appartementen in brand zetten. “Vaak wordt vuurwerk gebruikt zonder kwade bedoelingen. Maar het kan desastreuze gevolgen hebben. Niet iedereen is zich bewust van de gevaren. Vuurwerk is onvoorspelbaar. De richting is nooit gegarandeerd wanneer je het afsteekt. Ook lichamelijke letsels komen vaak voor. Verbrande handen of verloren vingers. En niet alleen bij diegene die het vuurwerk afsteekt, maar ook bij omstanders.”

Dierenrechtenorganisatie Gaia:

Gaia riep in december 2024 samen met ruim tachtig andere dierenorganisaties in een open brief de voorzitters van politieke partijen op om de verkoop van vuurwerk te verbieden.

Volgens Gaia leiden de knallen en lichtflitsen bij huisdieren tot stress en paniek. Soms komen er zelfs dodelijke hartstilstanden van. In 2023 registreerde de dierenrechtenorganisatie elf sterfgevallen van huisdieren als gevolg van vuurwerk. Tijdens de eindejaarsperiode van 2024 stierven volgens de dierenrechtenorganisatie veertien dieren. Daarnaast raakten drie dieren gewond en zijn drie honden vermist.

De Stichting Brandwonden:

De stichting registreerde tijdens de feestdagen van vorig jaar 122 slachtoffers van vuurwerkincidenten: 12 met Kerstmis, 110 met oud op nieuw. Van de 122 slachtoffers liepen er 39 brandwonden op, vooral tweedegraads aan de handen en het aangezicht. 24 hielden gehoorschade over, 21 oogschade.

Stefaan Lauwaert van de Stichting Brandwonden specifieerde vorig jaar in onze krant: “We zien dat vuurpijlen en knalvuurwerk zwaarder en zwaarder wordt. Ook het gebruik van Cakeboxen en de zwaardere Cobra’s neemt enorm toe want het moet spectaculairder en groter worden, ook in privéomstandigheden."

“Cakeboxen met bijna 2000 gram kruid zijn bovendien makkelijk verkrijgbaar. Deze leveren soms tot 144 shots per box op. Dat zorgde er tijdens de winderige nieuwjaarsnacht voor dat de dozen hun stabiliteit verloren en zo de richting van de vuurpijlen wijzigden met alle gevolgen van dien. Deze dozen worden bovendien ook ingezet tegen hulpdiensten.”

En nu is het aan jou. Wat is jouw mening? Laat het weten in de comments onder dit artikel. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk.