Nederlands rapport: "Onervarenheid Italiaanse constructeur is al jaren zorg"
In 2005 waren er bij het toenmalige Nederlandse ministerie van Verkeer en Waterstaat al vermoedens dat de onervarenheid van de Italiaanse Fyra-maker AnsaldoBreda voor problemen kon gaan zorgen. In de zomer van dat jaar werd definitief duidelijk dat de levering van het bestelde V250-materieel vertraagd raakte.
Dat staat in een onderzoeksrapport dat een commissie van de Nederlandse Tweede Kamer zes jaar geleden opstelde. Het rapport werd eerder niet gepubliceerd omdat er vertrouwelijke informatie in staat. Nu er zoveel problemen zijn met de Fyra wilden Nederlandse Kamerleden dat het stuk toch naar buiten zou komen. Na wat getouwtrek met het ministerie is het document - met her en der wat delen doorgestreept - vandaag door het Nederlandse parlement alsnog gepubliceerd.
Het rapport is een soort tijdlijn van de gebeurtenissen tussen 1996 en 2006. Het laat onder meer zien dat er al bij de aanbesteding van de hogesnelheidslijn aan HSA (een dochterbedrijf van NS en KLM) van alles niet volgens het boekje ging. Door de jaren heen komen er steeds meer problemen bij: er is een conflict met België, er moet worden geïnvesteerd in het spoorbeveiligingssysteem ERTMS en HSA dringt aan op minder hoge kosten.
Ook wordt in het rapport gerefereerd aan de kwetsbare positie van de Nederlandse staat, die als enig aandeelhouder van de NS ook een groot belang heeft in HSA. "Als HSA failliet zou gaan zal de rekening de facto ook grotendeels bij de Staat neerslaan", schrijft de commissie in 2007. Eind 2011 wordt die vrees bewaarheid: minister Melanie Schultz sluit een deal van honderden miljoenen euro's met de NS om te voorkomen dat HSA omvalt. Een faillissement zou Nederland miljarden hebben gekost.