Nederlandse stafchef waarschuwt Belgisch leger voor te veel specialisatie

Bedreigingen lopen erg uiteen, omstandigheden wisselen snel en de militaire inzet van vandaag kan grondig verschillen van die van morgen. Een brede inzetbaarheid van het leger is dus geen overbodige luxe, waarschuwde de Nederlandse stafchef Tom Middendorp vandaag in de Kamer. Een redenering die hij doortrok naar de keuze bij de vervanging van de Nederlandse F-16's.

De Kamercommissie Defensie nodigde stafchef Gerard Van Caelenberghe en zijn Nederlandse evenknie Middendorp vandaag uit voor een gedachtewisseling over de toekomst van het Belgisch leger, dat opnieuw voor zware besparingen en hervormingen staat.

"Je zoekt naar zoveel mogelijk rendement voor elke belastingseuro. Bij ons was dus van belang dat je de capaciteiten voor heel veel taken kan inzetten", verduidelijkte Middendorp. Ook bij de keuze voor de F-35. Die is volgens hem erg veelzijdig, terwijl "veel Europese toestellen meer gespecialiseerd zijn op één of twee taken".

De Belgische 'chief of defence' Van Caelenberghe zat op dezelfde lijn. Voor hem is de polyvalentie van het leger "een evidentie". "We zijn ervan overtuigd dat huidige organisatie van het leger al een product van specialisatie is. Extreme niches horen niet bij het beeld dat wij hebben voor het Belgisch leger van de toekomst", zei hij zonder voorafnames te willen doen op het strategisch toekomstplan van minister Steven Vandeput. "We denken dat het niet verstandig zou zijn om een component te laten verdwijnen ten voordele van een andere component."

Maar ook bij de vervanging van de Nederlandse F-16's - net als in België een gevoelig onderwerp - onderstreepte Middendorp het belang van brede inzetbaarheid. Nederland koos voor de F-35 van het Amerikaanse Lockheed Martin. Volgens hem is dat een erg veelzijdig vliegtuig, terwijl "veel Europese toestellen meer gespecialiseerd zijn op één of twee taken".

F-35's

België koos nog geen opvolger voor de F-16's. Doorgedreven samenwerking met Nederland bij buitenlandse operaties - wat de nodige schaalvoordelen en efficiëntiewinsten oplevert - zou echter onmogelijk zijn als België een ander toestel koos dan de F-35, waarschuwde Middendorp. Samen het Belgisch-Nederlandse luchtruim bewaken, lukt met verschillende types toestellen volgens hem nog wel.

Veel belangrijker wordt de materiaalkeuze echter bij de marine, waar beide landen nu al sterk samenwerken. "Daar zijn we echt afhankelijk van hetzelfde materiaal", waarschuwde Middendorp, verwijzend naar de naderende vervanging van de fregatten. "Als we niet meer met hetzelfde materiaal werken, beperkt dat de mogelijkheden en dus het rendement en de efficiëntie van samenwerken."

Een vrees die ook leeft bij de Belgen. "Als België niet investeert in de vervanging van de fregatten, kan ik me voorstellen dat Nederland zich gaat afvragen of samenwerking nog kan op lange termijn", aldus Van Caelenberghe. "Heel wat partners maken zich zorgen over de samenwerking op lange termijn", verwees hij voorts naar bezorgde vragen vanuit Frankrijk en de VS.

Samenwerking moet altijd voordelig zijn voor elk van de betrokken landen, bevestigde Middendorp nog. Ook in Beneluxverband. "Het moet echt een winwinwinsituatie zijn."