Nicotinegebruik bij jongeren stijgt fors: “Strengere controles nodig”
Een kwart van de jongeren gebruikte het voorbije jaar nicotine door te roken, te vapen of beide. Dat blijkt uit een leerlingenbevraging van het Vlaams Expertisecentrum voor Alcohol en Drugs (VAD). De beroepsfederatie van perswinkels Perstablo deelt de bezorgdheid over het toenemende nicotinegebruik bij jongeren en vraagt een strengere handhaving van de bestaande regels.
Volgens de bevraging gebruikte 25 procent van de jongeren het afgelopen jaar nicotine. Daarbij combineren steeds meer jongeren verschillende producten. Slechts 1,2 procent rookte uitsluitend sigaretten, terwijl 9 procent alleen vapete. Nog eens 13,9 procent gebruikte zowel sigaretten als vapes. Zes op de tien jongeren die nicotine gebruiken, combineren dus beide producten.
Roken én vapen
“De cijfers tonen dat we roken en vapen bij jongeren niet los van elkaar kunnen bekijken”, zegt Pieter Debognies van het Vlaams Instituut Gezond Leven. “Jongeren wisselen steeds vaker tussen verschillende nicotineproducten.”
Het aantal regelmatige nicotinegebruikers ligt volgens de onderzoekers vijf keer hoger dan zeven jaar geleden. Meisjes vapen iets vaker, terwijl jongens vaker sigaretten roken.
VAD en het Vlaams Instituut Gezond Leven pleiten voor extra maatregelen om jongeren beter te beschermen. Ze vragen meer aandacht voor de beschikbaarheid en zichtbaarheid van nicotineproducten, strengere controles op de verkoop en een aanpak van marketing via sociale media en influencers. Controles van de FOD Volksgezondheid tonen aan dat een op de drie gecontroleerde handelszaken het verbod op illegale e-sigaretten niet naleefde.
Hardere controles
Perstablo schaart zich achter die oproep. “Jongeren moeten maximaal worden beschermd tegen nicotineproducten en de bestaande regels moeten strikt worden nageleefd”, stelt de federatie.
Volgens Perstablo moet de overheid vooral harder optreden tegen handelszaken die aan minderjarigen verkopen en tegen de illegale markt. Veel producten waarmee jongeren in aanraking komen, zoals vapes met niet-toegelaten smaken, zijn volgens de federatie niet legaal op de Belgische markt.
Illegale markt aanpakken
“Handelszaken die de regels niet respecteren en toch aan jongeren verkopen, horen niet thuis in een sector die inzet op verantwoorde verkoop”, klinkt het. De federatie pleit voor consequente controles en een harde aanpak van verkopers die bewust de wet overtreden.
Tegelijk benadrukt Perstablo dat een beleid om jongeren te beschermen volgens haar niet automatisch de keuzevrijheid van volwassen consumenten hoeft te beperken.
