Noodregering lijkt van de baan, verkiezingen onafwendbaar

Nadat de koning het ontslag van Leterme II had aanvaard, waren verkiezingen nog altijd geen zekerheid. Er konden in principe nog alternatieve meerderheden op de been worden gebracht, maar geen enkele oppositiepartij lijkt daartoe bereid. De Kamer kan donderdag echter ook beslissen het ontslag van de regering te aanvaarden. In dat geval komen er binnen de 40 dagen verkiezingen, hoewel de Franstaligen dat absoluut willen vermijden. Die verkiezingen kunnen zonder een oplossing voor B-H-V in principe niet wettelijk verlopen, al circuleren er ook daarvoor enkele noodoplossingen. De politieke crisis wordt met de dag dieper dus.

Artikel 46 van de grondwet bepaalt dat de Kamer moet instemmen met de beslissing van de vorst om het ontslag van de regering te aanvaarden. Indien dat inderdaad gebeurt, via de stemming van een motie, moeten er binnen de 40 dagen verkiezingen worden georganiseerd. De Kamer kan komende donderdag dus het ontslag van de regering bekrachtigen. Dan moet de regering met een kb op de proppen komen waarin de datum van de stembusslag wordt bepaald. De termijn van 40 dagen begint te lopen van zodra het kb in het Staatsblad verschijnt.
 
Uitgestoken hand Onkelinx
Dat is echter maar één mogelijkheid. Om verkiezingen te vermijden - zoals de Franstalige partijen willen - kunnen ook alternatieve meerderheden op de been worden gebracht. Die kunnen dan via een constructieve motie van vertrouwen in het parlement leiden tot een nieuwe regering. Geen enkele Vlaamse oppositiepartij lijkt in dat scenario te willen meestappen. Gennez wijst namens de sp.a een noodregering resoluut af, ondanks de uitdrukkelijk uitgestoken hand van Laurette Onkelinx (PS). Ook Wouter Van Besien (Groen!) wil geen alternatieve meerderheid leveren.
 
Nieuwe bemiddelaar
De politieke verantwoordelijken van het land kunnen echter ook nog wat temporiseren. Ondertussen kan de koning nog allerlei initiatieven nemen in een poging de situatie toch nog te deblokkeren. De vorst kan met een nieuwe reeks consultaties beginnen, opnieuw een bemiddelaar het veld insturen... Zolang de regering ontslagnemend is, heeft de koning een pak meer mogelijkheden dan anders het geval is.

Grondwet
Een andere weg die leidt tot de organisatie van verkiezingen is het opstellen van een lijst met voor herziening vatbaar te verklaren grondwetsartikelen. Die procedure is nodig om tijdens de volgende legislatuur de grondwet te kunnen wijzigen. Vraag is of in de huidige politieke situatie in Kamer en Senaat een meerderheid kan worden gevormd voor dergelijke lijst. Hoe dan ook, de stemming en publicatie ervan in het Staatsblad zorgt voor een automatische ontbinding van het parlement en de organisatie - ook weer binnen de 40 dagen - van verkiezingen.
 
Vertragingsmanoeuvres
Het wordt dus uitkijken naar wat er donderdag in de Kamer gaat gebeuren. De Vlaamse partijen kunnen er ook nog altijd de splitsingsvoorstellen agenderen. Maar dan brengen de Franstaligen ongetwijfeld een nieuw vertragingsmanoeuvre op gang: het inroepen van de alarmbelprocedure of een nieuw belangenconflict, deze keer in het Brussels parlement. (belga/sps/kh)