Sector: "Geen enkele reden voor verbod op glyfosaat"

De Belgische gewasbeschermingsproducenten zeggen geen enkele reden te zien waarom de Europese Commissie het gebruik van glyfosaat zou verbieden. "Glyfosaat is al veertig jaar op de markt en er zijn honderden studies die aantonen dat dit geen onaanvaardbaar risico inhoudt voor mens en omgeving," klinkt het bij Phytofar, de sectororganisatie van de Belgische gewasbeschermingsproducenten.

"Dat er heisa ontstaat is een democratisch proces an sich", zegt algemeen secretaris Peter Jaeken (Phytofar). "Wij betreuren ten stelligste dat het eerder gaat om een politieke besluitvorming dan een wetenschappelijke besluitvorming, wat het hele proces er alleen maar complexer op maakt."

De sector wil dat er een onderscheid gemaakt wordt tussen gevaar en risico. "Gevaar op zich is geen goed criterium, anders moet je tientallen producten die je dagelijks eet uit de rekken halen. Van een aantal stoffen heeft men met dierproeven aangetoond dat die bij zeer hoge dosissen kankerverwekkend kunnen zijn, zowel natuurlijke als synthetische stoffen. Wat Europa doet is kijken wat het risico is, en daar komt blootstelling bij kijken, die wordt zo laag mogelijk gehouden."

Momenteel draait de discussie om de toelating van het werkzaam bestanddeel, maar er volgt ook nog een evaluatie van de producten die het werkzaam bestanddeel bevatten, merkt de sector voorts op. "Dat proces van goedkeuren is een vrij langzaam en zeer gedegen proces waar heel veel agentschappen bij betrokken zijn."

Ook producent Monsanto roert zich in de discussie. In een tweet, gericht aan het Britse departement voor Milieu, Voedsel en Platteland en het Europees Voedselagentschap, wordt verwezen naar de EFSA-studie die het onwaarschijnlijk vindt dat glyfosaat kankerverwekkend is.

Petitie

Maar er zijn ook organisaties die willen dat Europa het voorzorgsprincipe huldigt, en verwijzen naar een studie van de kankerexperten (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie. Greenpeace België, die samen met een reeks middenveldorganisaties ons land opriep om tegen te stemmen, herhaalt dinsdag haar oproep aan het adres van minister Willy Borsus. Zolang er tegenstrijdige wetenschappelijke adviezen zijn, mag glyfosaat niet worden goedgekeurd voor gebruik in de EU, zegt ook Greenpeace internationaal. "Haastwerk om een nieuwe vergunning te verlenen, is zoals parachutespringen zonder de uitrusting na te zien", klinkt het.

De discussie beroert ook burgers, meer dan één miljoen Europeanen tekenden een petitie via avaaz.org en sumofus.org overhandigde maandag meer dan 150.000 handtekeningen. "Dat de stemming niet doorging, betekent dat er bij heel veel landen twijfel heerst", klinkt het bij Corporate Europe Observatory. "Op het moment dat er zo'n sterke uitspraak is van de WHO en er een hoogoplopend debat heerst, moet het voorzorgsprincipe worden ingeroepen. Als het nu niet gebeurt, waarvoor dient het dan nog, " vraagt men zich af.

Brussels verbod

Federaal minister van Landbouw Willy Borsus (MR) kondigde vrijdag samen met minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) aan dat België zich schaart achter het voorstel van de Europese Commissie voor een verlenging van de licentie. Ze verwezen daarvoor naar een EFSA-studie en extra risicobeheersingsmaatregelen.

Voor de twee ministers komt het standpunt neer op "lafheid ten aanzien van het milieu". Volgens hen zijn pesticiden als glyfosaat een echt risico voor de menselijke gezondheid en het leefmilieu.

Brussels minister Fremault stelt daarom een verbod op het gebruik van glyfosaat in Brussel voor. De maatregel zal op 20 maart, bij de start van de 'Week zonder pesticiden' toegelicht worden. Waals Minister Di Antionio volgt op zijn beurt het voorbeeld van Nederland en wil het gebruik van glyfosaat voor alle particulieren en gemeentediensten in Wallonië verbieden.

De ministers onderstrepen het belang, zowel voor particulieren als professionals, om het gebruik van pesticiden drastisch terug te dringen en te kiezen voor alternatieven die een duurzame ontwikkeling bevorderen.

Uitstel

Ondertussen raakte bekend dat het expertencomité van de 28-EU landen vandaag niet zal stemmen over het voorstel van de commissie om de toelating voor glyfosaat met vijftien jaar te verlengen. Er wordt pas gestemd als er een solide gekwalificeerde meerderheid is, zo werd vernomen.

Het "Standing Committee on Plants, Animals, Food en Feed" startte gisteren met een tweedaagse discussie over het voorstel tot verlenging. Verschillende landen vroegen om een uitstel, ons land liet vrijdag al weten het voorstel tot verlenging van de commissie te volgen.

Verschillende lidstaten lieten weten dat ze tegen het voorstel stemmen en er werd om uitstel gevraagd. Dinsdagmiddag werd duidelijk dat er pas gestemd wordt als er een gekwalificeerde meerderheid bereikt kan worden.

Deadline

Er komt nu een nieuwe bijeenkomst van het expertencomité in mei. "De vraag is of de commissie het zo lang zal laten aanslepen, want de deadline verloopt op 1 juli", reageert Europarlementslid Bart Staes (Groen). "De komende weken zal het comité allicht toetsten bij de lidstaten die terughoudend zijn of ze, mits aanpassing van het voorstel, toch nog over de streep getrokken kunnen worden."

Groen, maar ook de sociaal-democraten, Europees Unitair Links en de Vijfsterrenbeweging haalden hun slag thuis in de vraag om een parlementair debat. "De komende maanden moeten nu gebruikt worden om dat debat transparant en publiek te voeren, en wat mij betreft kunnen ngo's en burgers een grote rol spelen en druk zetten om de lidstaten te dwingen om alle gegevens, en vooral de stellingname van de Wereldgezondheidsorganisatie, mee te nemen in het debat."

Kankerverwekkend

Kankerspecialisten (IARC) van de WHO verklaarden dat glyfosaat "waarschijnlijk kankerverwekkend" is. Staes wijst er in dat verband op dat de Europese Commissie uitsluitend op een studie van EFSA baseert, die het tegenovergestelde beweerde, maar door IARC en 96 onafhankelijke wetenschappers op de korrel genomen werd. "EFSA beperkte zich tot de glyfosaat an sich, terwijl IARC de combinatie met andere producten onderzocht, wat beter aanleunt bij de realiteit en schadelijk is."

Een woordvoerder van Eurocommissaris Vytenis Adriukaitis zal later reageren.