Snel een akkoord over asiel en migratie

Formateur Elio Di Rupo en de zes partijen zijn het eens geraakt over het luik asiel en migratie. Zo zal er in de volgende regering één minister komen die bevoegd is voor beide bevoegdheden en zal er een aantal maatregelen worden genomen om de diensten op het terrein beter te laten samenwerken. De asielprocedure wordt verstrengd en zou gemiddeld binnen de zes maanden rond moeten zijn. Voor zogenaamde veilige landen zou dat op vijftien dagen tijd moeten kunnen. Di Rupo hoopt tegen midden volgende week premier te zijn.

Di Rupo en de onderhandelaars van de zes regeringsvormende partijen hebben iets over middernacht hun werkzaamheden stopgezet. Naast het luik asiel en migratie rondden ze ook de begrotingsbesprekingen en het hoofdstuk maatschappelijke integratie af. Straks zien ze mekaar weer om 11 uur.

De formateur en de onderhandelaars van PS, CD&V, MR, Open Vld, sp.a en cdH zaten sinds 15 uur samen in de Wetstraat 10. In de vooravond bleken ze een akkoord te hebben bereikt over het hoofdstuk asiel en migratie. Dat was verrassend snel, want het lag toch nog in de lijn der verwachtingen dat asiel en migratie nog enige stof tot discussie zou bieden.

Eén minister
De formateur en de voorzitters bevestigden het principe dat er één minister moet komen voor de bevoegdheden asiel en migratie. Nu zitten die verdeeld over staatssecretaris Melchior Wathelet (cdH), die bevoegd is voor het asiel- en migratiebeleid, en staatssecretaris Philippe Courard (PS), die bevoegd is voor de opvang. De onderhandelaars zullen dat principe ook vertalen in een aantal maatregelen om de diensten op het terrein, zoals de Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil, beter te laten samenwerken en gegevens te laten uitwisselen. De volledige migratiewetgeving zou in één code worden samengevoegd.

Verstrenging terugkeerbeleid
Er is ook sprake van een verstrenging van het terugkeerbeleid. "Vrijwillig als het kan, gedwongen als het moet", luidt het credo. Bedoeling is de huidige capaciteit optimaal te benutten en na te gaan of er nood is aan uitbreiding. En zo ja, of er een specifiek centrum moet komen voor mensen die "een gevaar voor de openbare orde vormen". Voor dat laatste bestond al langer vraag bij de vakbonden in de centra en was er door de regering al een advies van Financiën gevraagd. Er zou ook een open terugkeercentrum komen waar uitgeprocedeerden worden voorbereid op een vrijwillige terugkeer.

Lijst van veilige landen
De onderhandelaars bevestigden voorts de lijst van zogenaamde veilige landen voor asielzoekers en willen die zo snel mogelijk in werking laten treden. Het gaat om landen waarvan de onderdanen nauwelijks of geen kans maken om in België asiel te krijgen. De partijen willen ook de asielprocedure verkorten: van de huidige dertien maanden naar gemiddeld zes maanden. Het federale niveau zal ook de opvangkosten van asielzoekers blijven betalen.

Geen financiële steun
Bovendien blijft men afzien van financiële steun voor asielzoekers en wordt exclusief materiële bijstand voorzien. De momenteel ongeveer zestig gemeenten die geen opvang voorzien, zullen worden gestimuleerd opvangcapaciteit te voorzien, rekening houdend met de specificiteit van elke gemeente. Ze kunnen daarbij ook steun krijgen. Als stok achter de deur kan een spreidingsplan worden opgelegd.

Strengere gezinshereniging
Ook de verstrengde regels voor gezinshereniging, die al in de Kamer groen licht kregen, zijn bevestigd. De zes partijen zijn het er ook over eens de strijd tegen schijnhuwelijken en -samenwoonst op te drijven. Er is sprake van een databank om te vermijden dat de verschillende spelers tienmaal met dezelfde vragen opdraven over eenzelfde dossier. Dat moet ook "shopping" tussen verschillende gemeenten voorkomen.

Databank met borgstellers
Ook zou er een databank komen met daarin de borgstellers voor buitenlanders die in ons land een medische ingreep laten uitvoeren. Momenteel kunnen ziekenhuizen niet altijd achterhalen om wie het gaat. De databank moet helpen de kosten te verhalen op de borgsteller. Voor ts is er sprake van een register van buitenlandse aktes die al dan niet worden aanvaard of geweigerd. De strijd tegen domiciliefraude zou eveneens worden opgevoerd.

Snel-Belgwet
Het parlement zal zich ook, met de steun van de regeringsmeerderheid, buigen over een aanpassing van de snel-Belgwet. De procedure moet kennisneutraal zijn (ze mag dus niet worden opgestart vanuit het buitenland), kennis van de taal wordt eveneens een criterium, net als integratie, waarbij werk een belangrijk element vormt. Volgens sommige bronnen zal ook rekening worden gehouden met de verblijfsduur in ons land. De naturalisatieprocedure in de Kamer blijft behouden voor uitzonderlijke gevallen, zoals voor atleten.

Er komt geen collectieve regularisatie. De partijen willen ook een informatiepunt oprichten voor slachtoffers van een gedwongen huwelijk, schijnhuwelijk en schijnsamenwoonst. Voor slachtoffers van mensenhandel zal bescherming gelden tijdens de procedure, zoals dat nu reeds het geval is.

Staatslozen
De regering zal ook een procedure instellen voor de staatslozen, via het commissariaat-generaal voor de vluchtelingen en staatslozen. Wat de niet-begeleide minderjarigen betreft, gaat specifieke aandacht naar de verbetering van hun opvang in samenspraak met de gemeenschappen. Er komt ook betere ondersteuning van de voogden.

Begroting
De onderhandelaars moesten zich ook nog buigen over de begroting. Het ging daarbij om de zogenaamde notificaties naast de cijfertabellen, die nog moesten worden herlezen voor definitieve goedkeuring.

Daarnaast raakten de formateur en de zes partijen op een lijn over het luik maatschappelijke integratie, een thema waar geen enorme budgetten mee gemoeid zijn. Het gaat daarbij om maatregelen rond armoedebestrijding en schuldenbeheersing. Er zou zijn afgesproken serieus in te grijpen tegen kredietreclame en ook malafide kredietleveranciers aan te pakken.

Deze voormiddag pikken de onderhandelaars om 11 uur de draad weer op in het voorzitterschap van de Kamer. Dan komen thema's als het arbeidsmarktbeleid, mobiliteit en gelijke kansen aan bod. (belga/adb/sps)