Staatsveiligheid: "Diyanet is de lange arm van Erdogan"
Het rapport van de Staatsveiligheid van 3 april maakt slechts zijdelings gewag van de Beringse Fatih-moskee. Het rapport levert bovendien geen nieuwe informatie aan over de moskee of oud-imam Adil Sahin die nog niet opdook in een eerste rapport van januari, dat expliciet geadresseerd was aan Vlaams minister Liesbeth Homans (N-VA). Dat blijkt uit de rapporten die Belga kon inkijken.
Homans kwam donderdagavond onder vuur te liggen nadat ze een rapport van de Staatsveiligheid als basis had aangewezen voor haar beslissing om de erkenning de Fatih-moskee in te trekken. In een uitzonderlijke demarche liet de inlichtingendienst weten dat "elementen van haar rapport aanleiding geven tot conclusies die door de dienst zelf nooit werden getrokken".
Belga kon het rapport - over mogelijke spionageactiviteiten van het Diyanet-netwerk van de Turkse overheid in België - intussen inkijken. De naam van de Fatih-moskee duikt twee keer op. De eerste keer is dat echter slechts bij de vermelding van de huidige 'musavir ad interim', Adil Sahin, die vroeger imam was van de moskee.
De tweede keer is wat minder onschuldig, met name in de paragraaf die stilstaat bij de "dreiging die uitgaat van Diyanet". "Diyanet is trouw aan de AKP van Turks president Erdogan en draagt in die hoedanigheid bij aan de polarisering binnen de Turkse gemeenschap. (...) Ook het bezoek van ex-minister van Energie voor de AKP, Taner Yildiz, aan de Fatih moskee in Beringen in bijzijn van Adil Sahin (...) duidt erop dat Diyanet een belangrijke rol speelt als verlengstuk van de AKP in België en Europa", luidt het daar.
Maar meer staat er ook niet. De doortocht van Yildiz in Beringen is op zich trouwens geen nieuws. Verschillende Vlaamse media hebben er de voorbije weken over bericht.
Voor de rest bevat het nieuwe rapport van 3 april geen informatie over de Fatih-moskee of oud-imam Adil Sahin die nog niet vermeld werd in een eerder rapport, van 11 januari 2017. Ook dat rapport werd naar minister Homans gestuurd.
Concreet duidt de Staatsveiligheid Sahin nog aan als de man die in september een rapport naar Ankara stuurde met informatie over de organisaties van de Gülen-beweging in België. Fethullah Gülen is de aartsrivaal van Erdogan en wordt er door de Turkse president van verdacht achter de mislukte staatsgreep te zitten. Ook Diyanet-afdelingen elders in Europa stuurden dergelijke rapporten na de mislukte staatsgreep in Turkije. En dat Sahin dat rapport verstuurde, stond dus ook al in het eerste rapport.
"De lange arm van Turks president Erdogan"
Bovendien plaatst de Staatsveiligheid daar nog een belangrijke kanttekening bij. "Er is momenteel geen bewijs dat de informatie vergaard werd door imams in Belgische Diyanet-moskeeën. Het is niet bekend wie het rapport heeft opgesteld. De inhoud ervan is volledig afkomstig uit open bronnen." Of nogmaals: "Hoewel het rapport opgestuurd werd door Adil Sahin, is het niet duidelijk door wie het opgesteld werd en door wie de informatie vergaard werd."
Niettemin noemt de Staatsveiligheid Diyanet wel "de lange arm van Turks president Erdogan" in het buitenland. Het Turkse staatsorgaan is volgens de Belgische inlichtingendienst ook "actief betrokken in inlichtingenactiviteiten met betrekking tot de Gülen-beweging".
Meer algemeen bevestigt de Staatsveiligheid tot slot dat "de belangrijkste dreiging voor België" die uitgaat van Diyanet "het bijdragen (is) aan de polarisering van de Turkse gemeenschap en het uitdragen van de AKP-propaganda". Maar meer dan het gekende bezoek van oud-minister Yildiz vermeldt het rapport in dat verband dus niet over de Fatih-moskee.
Geld van staat is niet nodig
Opvallend in het rapport is voorts de passage over de erkenning van Diyanet-moskeeën in België. Zo beklemtoont de Staatsveiligheid weliswaar dat Diyanet "voldoende kapitaalkrachtig" is om het eigen moskeeënnetwerk in stand te houden. Zelfs met het intrekken van erkenningen en het afnemen van subsidies zou het voor de Belgische overheid dus "moeilijk zijn om dergelijk parallel systeem te voorkomen/verbieden".
Niettemin vreest Diyanet controle te verliezen op imams die door ons land erkend en betaald worden, stelt de Staatsveiligheid: "Door het niet meer uitreiken van visa aan imams van niet-erkende moskeeën, die door het buitenland betaald worden, wordt Diyanet verplicht om zijn moskeeën te laten erkennen. Doch doordat erkende imams betaald worden door de Belgische staat, vreest Diyanet verlies van controle."
Discussies over erkenningen
Over de erkenning van moskeeën is de voorbije maanden al heel wat inkt gevloeid. Sommigen vinden dat ons land net zo veel mogelijk moskeeën zou moeten erkennen, om zo meer controle te kunnen uitoefenen op hun activiteiten en geldstromen. Bevoegd Vlaams minister Homans wil met het intrekken van de erkenning van de Diyanet-moskee in Beringen dan weer net het signaal geven dat het niet door de beugel kan om bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten, te polariseren en buitenlandse conflicten te importeren.
