Terugkeerbeleid afgewezen asielzoekers geen succes
Het nieuwe terugkeerbeleid van afgewezen asielzoekers is geen succes. Dat heeft directeur Els Keytsman van Vluchtelingenwerk Vlaanderen vandaag in de Kamer verklaard.
Ze baseert zich daarvoor op tientallen getuigenissen van begeleiders en op cijfers waaruit moet blijken dat 87 procent van de afgewezen asielzoekers "verdwijnt met onbekende bestemming" en slechts 4,5 procent effectief vrijwillig terugkeert.
Keytsman bracht een nieuw rapport van de Franstalige organisatie Ciré en Vluchtelingenwerk Vlaanderen over het beleid rond vrijwillige terugkeer onder de aandacht.
Dat houdt in dat asielzoekers van bij hun aanvraag al worden ingelicht over de mogelijkheid van een vrijwillige terugkeer en dat ze, nadat hun aanvraag in beroep is afgewezen, bijna onmiddellijk moeten verhuizen naar een terugkeerplaats indien ze nog opgevangen willen worden.
"Uit tientallen diepte-interviews met begeleiders stellen we vast dat de druk onmiddellijk na een afwijzing kan leiden tot partnergeweld, trauma's, zelfmoordpogingen en hospitalisaties", stelde Keytsman. "Ook stellen we onrustwekkende verdwijningen vast van kwetsbare mensen die wel willen terugkeren, maar niet naar de terugkeerplaatsen willen en daarom verdwijnen."
Keystman gaf wel toe dat de algemene vrijwillige terugkeercijfers stijgen, "maar dat zijn vooral asielzoekers die al van voor september 2012 afgewezen werden en andere mensen zonder geldige verblijfsvergunning. Niet de pas afgewezen asielzoekers."
Bevel het grondgebied te verlaten
Oppositielid Theo Francken (N-VA) en Jacqueline Galant (MR) hekelden dat bevelen het grondgebied te verlaten zelden tot een vertrek leiden. Galant drong aan op een "bijkomende inspanning" om die bevelen effectief te laten uitvoeren. Francken had ook een probleem met de bewonerscapaciteit in de gesloten centra. Met 500 plaatsen staan die op een"historisch laagtepunt".
Uit cijfers van directeur Freddy Roosemont van de DVZ blijkt dat tot vorige maand bijna 55.000 bevelen om het grondgebied te verlaten werden uitgereikt. "We springen maximaal met de beschikbare middelen om", zei Roosemont.
Commissaris-Generaal Dirk Van den Bulck verwacht dat de achterstand bij het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatslozen binnen een tiental maanden zal weggewerkt zijn. De achterstand bedraagt iets minder dan 4.000 dossiers. "De verkiezingen zijn voor ons geen objectief" bij het wegwerken, zei Van den Bulck.
Hij merkte ook op dat het erkenningspercentage dit jaar beduidend hoger is dan vorig jaar. "Niet door een gewijzigd beleid, maar door het profiel van de asielzoekers", lichtte Van den Bulck toe. Vorig jaar werden veel meer beslissingen genomen over asielzoekers uit de westelijke Balken, terwijl dit jaar meer mensen afkomstig zijn uit Syrië.
De Block nuanceert
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block nuanceert bij monde van haar woordvoerster de kritiek van Vluchtelingenwerk Vlaanderen op het beleid rond de vrijwillige terugkeer en vindt dat de organisatie zich focust op een klein stuk van het verhaal, terwijl er een grotere groep is die terugkeert.
Vorig jaar keerden 5.656 personen vrijwillig terug naar hun land van herkomst. Tot september stond de teller dit jaar 3.734, maar de staatssecretaris verwacht dat over het hele jaar opnieuw de kaap van 5.000 ongeveer zal worden gehaald. De procedure via de terugkeerplaatsen is het eindpunt van de terugkeerprocedure, luidt het.
Volgens de staatssecretaris lag het aantal asielzoekers dat in een centrum verblijft en dat na een negatief antwoord van het commissariaat-generaal voor de vluchtelingen en staatslozen of van de raad voor vreemdelingenbetwistingen voor een vrijwillige terugkeer kiest, in 2011 op 850 personen. Vorig jaar waren dat er 1.680 en dit jaar staat de teller op zo'n 1.300.
Daarnaast is er een groep ex-asielzoekers die niet naar een terugkeerplaats gingen, even in de illegaliteit verbleven, maar nadien toch voor een vrijwillige terugkeer kiezen. Tot slot is er een kleine groep - nu zowat 280 - die via een open terugkeerplaats vrijwillig vertrekt.
Ze ontkent ook dat het vooral asielzoekers die al van voor september 2012 afgewezen werden en andere mensen zonder geldige verblijfsvergunning zijn, die vrijwillig terugkeren. "De 1.300 personen in 2013 zijn asielzoekers wiens aanvraag net was afgewezen", aldus de woordvoerster.
