Verdeling Europese topbanen in impasse

Omstreeks halfeen deze nacht hebben de Europese leiders hun top beëindigd zonder een akkoord over de in te vullen topfuncties. Op zaterdag 30 augustus wagen ze een nieuwe poging. "Dit is een beetje ongelukkig, maar helemaal niet dramatisch", reageerde voorzitter Herman Van Rompuy na afloop.

Van Rompuy had de vergadering van de Europese Raad precies georganiseerd om de zomervakantie in te gaan met een 'deal' over het benoemingspakket. Er moet een nieuwe Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid gevonden worden, een opvolger voor Van Rompuy en een nieuwe voorzitter van de Eurogroep. Ook over de zware portefeuilles in de Europese Commissie wordt onderhandeld.

Maar geen enkele topjob heeft gisterenavond dus een nieuwe titularis gekregen. "Mijn conclusie is dat we nog niet op het punt staan om een consensus te vinden", zei Van Rompuy achteraf. "Het is normaal dat voor zulke delicate zaken tijd genomen wordt. Maar ik ben zeker dat we op 30 augustus wel akkoord kunnen gaan." Van Rompuy vergeleek de namendiscussie met de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting. Om die tot een goed einde te brengen, moesten in 2012-2013 ook twee toppen worden georganiseerd.

In de wandelgangen zeiden diplomaten gisterennacht dat "het dossier absoluut nog niet rijp is". Er zouden "verschillende veto's" gesteld zijn aan de tafel, maar het is niet duidelijk welke problemen onoverkomelijk bleken. In ieder geval heeft Van Rompuy op geen enkel moment concrete namen voorgesteld. "Dat betekent meteen dat ze ook niet verbrand zijn", luidt een analyse.

Tijd en ruimte voor Juncker
Dat het nog een maand duurt eer de Raad opnieuw bijeenkomt, geeft Jean-Claude Juncker de tijd en ruimte om zijn Commissie samen te stellen. Hij moet er wel rekening mee houden dat de Hoge Vertegenwoordiger ook vicevoorzitter is van de Commissie en door de Europese Raad moet worden benoemd. De rest van de lijst met EU-commissarissen kan eind augustus in principe gewoon worden afgevinkt.

Van Rompuy opperde dat elke lidstaat ten laatste over een week of twee zijn kandidaat-commissaris aan Juncker moet voorstellen. In Belgische regeringskringen werd alvast vernomen dat er vrijdag mogelijk een kernkabinet plaatsvindt waar de kwestie besproken wordt. De keuze lijkt te gaan tussen Marianne Thyssen (CD&V) en Karel De Gucht (Open Vld). De Guchts naam circuleerde even als mogelijke opvolger van Catherine Ashton als Hoge Vertegenwoordiger, maar volgens een goed geïnformeerde bron is dat een piste die nooit echt kans gemaakt heeft.

Op haar persbriefing zei Duits bondskanselier Angela Merkel gisteren dat de top "zeer behulpzaam en zeer doelgericht" was om volgende maand af te kunnen ronden. Het is moeilijk uit te maken wie precies wat gezegd heeft tijdens de vergadering, maar de Italiaanse premier Matteo Renzi lijkt een belangrijke rol gespeeld te hebben. "Hij stelde ook als enige de juiste vraag", besluit een diplomaat. "Namelijk: wat doe ik hier eigenlijk?"