Voorstel van De Crem om F-16's te vervangen meteen afgeschoten

Minister van Defensie Pieter De Crem heeft zich voor het eerst uitgesproken als voorstander van de aankoop van een nieuw type gevechtsvliegtuig tijdens de volgende legislatuur. Dat toestel zou tegen het einde van dit decennium de verouderende F-16's moeten vervangen. "Enkel op die manier kan België een betrouwbare partner blijven binnen NAVO- en EU-verband", klonk het tijdens een toespraak voor het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie in Brussel. PS en Groen verwijzen het voorstel meteen naar de prullenbak.

"Om zowel in eigen land klaar te staan als een betrouwbare partner te kunnen zijn in luchtoperaties, hebben we mijns inziens nood aan een veertigtal toestellen", verklaarde De Crem ook nog. Welk type zijn voorkeur wegdraagt, was niet duidelijk. Hij benadrukte wel dat volgens hem de federale regering begin jaren 2000 een vergissing beging toen ze besliste om niet mee te werken aan het ontwikkelingsproces van een gevechtstoestel als de Joint Strike Fighter (JSF). Uit dat ontwikkelingsprogramma van het Amerikaanse ministerie van Defensie kwam de F-35 Lightning II van Lockheed Martin voort, een toestel dat aangekocht of besteld werd door een tiental landen die met de VS bevriend zijn.

Nederland besliste in september nog om 37 zulke F-35's te kopen, ter waarde van alles samen 4,5 miljard euro. De Crem zei echter dat de hoge kostprijs van nieuwe gevechtstoestellen gerelativeerd moet worden. "Omdat ze een lange levenscyclus hebben, moet een dergelijke investering dan ook gezien worden op een termijn van 30 à 40 jaar."

"Duidelijk njet"
Bij de PS wil men alvast niet van dergelijke plannen weten. "Het is duidelijk 'njet'", zei kamerlid Christophe Lacroix. Volgens collega Wouter De Vriendt (Groen) gaat het om "een obsessie" van De Crem. "Dit is een ondoordacht, niet-rationeel voorstel om zijn sollicitatie als secretaris-generaal van de NAVO kracht bij te zetten."

Een nieuw gevechtsvliegtuig kost minstens 100 miljoen euro, weet de Groen-politicus. Vermits De Crem voorstelt er "een veertigtal" aan te schaffen, zou dat op een factuur van minimum 4 miljard euro neerkomen. "Als je weet dat Defensie een budget heeft van 2,6 miljard euro per jaar, dan betekent dat dat hij tweemaal het volledige budget wil spenderen aan de vervanging van de F-16's", hekelt De Vriendt. "Dat is geld dat je dan niet kan besteden aan ander materieel, zoals hospitaalschepen."

In eigen naam?
Het kan volgens De Vriendt ook niet dat zo'n beslissing genomen zou worden zonder overleg met de andere EU-lidstaten. "In Europa kampen we tegenwoordig met een overcapaciteit aan gevechtstoestellen. Laat ons eerst bepalen welke landen hun vliegtuigen vervangen en welke landen iets anders doen."

De Vriendt wil De Crem over zijn voorstel aan de tand voelen in de commissie Legeraankopen van de Kamer, die hij voorzit. "Maar De Crem wil dit niet bespreken. Na eerdere commotie in september heb ik hem al eens uitgenodigd, maar hij weigert dit te agenderen." Groen wil onder meer weten of De Crem in eigen naam sprak of het standpunt van de meerderheidspartijen vertolkte.