"Vreemd dat net een liberale premier oproept om de vrijheid te beperken"

Verschillende politieke partijen hebben gereageerd op de verijdelde aanslag op de Thalys in Parijs en op de maatregelen die de regering daarop nam. Oppositiepartij Groen vindt dat de strijd tegen de illegale wapenhandel moet opgevoerd worden. Vlaams Belang vindt dan weer dat de grenscontroles terug ingevoerd moeten worden. Regeringspartij N-VA pleit ervoor om de spoorwegpolitie prioritair in te zetten voor veiligheid.

Na de verijdelde aanslag besliste de Nationale Veiligheidsraad om de politie-aanwezigheid op Thalystreinen en internationale stations te verhogen en om meer bagagecontroles door te voeren. Premier Michel zei eventuele aanpassingen van de Schengenakkoorden te willen bekijken.

"Meer samenwerking"

Linkse oppositiepartijen vinden dat alvast geen goed idee. Voor Groen is het zelfs geen optie "Vreemd dat net een liberale premier oproept om de vrijheid te beperken. De oplossing zit in meer Europa, meer data-uitwisseling, meer samenwerking. Niet de vrijheid van de treinreiziger, maar het te vrije verkeer van wapens en criminelen is het probleem. De strijd tegen illegale wapenhandel opvoeren lijkt me een betere strategie dan de Europese fundamenten in vraag te stellen", zegt Groen-voorzitster Meyrem Almaci.

Volgens de PS laten de Schengen-akkoorden zelf de tijdelijke herinvoering van grenscontroles toe wanneer de nationale veiligheid in het gedrang is. "Verder gaan zou het Europa van de vrijheid, waaraan we zo veel jaren gewerkt hebben in gevaar brengen", zegt europarlementslid Hugues Bayet. De PS ziet meer heil in extra middelen voor de inlichtingendiensten en voor politie en justitie. Ook het cdH vindt dat de regering voldoende middelen moet voorzien voor terreurbestrijding.

"Zeg Schengen op"

Vlaams Belang vindt dan weer wel dat de grenzen beter opnieuw dicht gaan. "Het Vlaams Belang vraagt per direct: het herinvoeren van grenscontroles en het opzeggen van Schengen; het stopzetten van immigratie uit moslimlanden; het stopzetten van de pampering en subsidiëring van de islam", luidt het in een mededeling. Vlaams Belang vindt dat de bevoegde Kamercommissie vervroegd bijeen moet komen, een vraag die ook sp.a, FDF en cdH stellen.

Regeringspartij N-VA vindt dan weer dat de spoorwegpolitie zich beter op veiligheidstaken toespitst. "De spoorwegpolitie heeft een sectie 'onthaal' in verschillende stations, waaronder ook Brussel-Zuid. Deze onthalen worden 7 dagen op 7 gedurende 14 uur bemand door operationele leden. Op jaarbasis presteert de spoorwegpolitie ongeveer 5.000 manuren in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. 34 procent van deze tijd wordt in beslag genomen door het behandelen van aangiftes van verlies of diefstal van papieren", luidt het.

"Ik stel me de vraag of het niet efficiënter zou zijn de onthaalfunctie door de lokale politie te laten uitvoeren", zegt N-VA-Kamerlid Koenraad Degroote. "Zo kunnen de vrijgekomen manschappen van de spoorwegpolitie ingezet worden voor de kerntaak, namelijk de veiligheid van de treinreizigers".

"Illegale wapens zijn geen prioriteit voor politie"

De Belgische politie besteedt veel te weinig aandacht aan de illegale wapenhandel. Dat is te horen bij het Vlaams Vredesinstituut, dat onder meer onderzoek verricht naar het wapenbezit in België. Uit een studie van het instituut blijkt onder meer dat er veel wapens worden geïmporteerd uit het voormalige Oostblok, maar dat er ook veel wapens worden gestolen in België zelf.

Na de verijdelde aanslag komt België, en vooral Brussel, eens te meer in de internationale schijnwerpers als draaischijf van de illegale wapenhandel. Volgens het Vredesinstituut zijn wapens op dit moment dan ook geen prioriteit van de politie. "Wapens zijn van secundair belang in het politieonderzoek", zegt onderzoeker Nils Duquet. "De speurders houden zich voornamelijk bezig met de dader en zijn motieven."

Volgens Duquet moet de politie dringend werk maken van een goede beeldvorming rond de wapens die worden gebruikt bij misdrijven. "Er zijn op dit moment zelfs geen goede cijfers beschikbaar. De registratie van de inbeslagnames gebeurt niet goed en de beschikbare resultaten worden niet geanalyseerd. Pas als er een goed beeld wordt gevormd kan er een beleid worden ontwikkeld."

Niet genoeg middelen

Het Vredesinstituut merkt op dat België nu wel een goede wapenwet heeft, maar dat het de opsporingsdiensten ontbreekt aan middelen om de netwerken aan te pakken en dat er te weinig internationale samenwerking is. Uit onderzoek van het Vredesinstituut blijkt dat de meeste wapens die momenteel naar België worden gesmokkeld afkomstig zijn uit het voormalige Oostblok. Het grote arsenaal aan wapens dat er na de oorlog achterbleef is in handen gevallen van criminelen, die ze aan spotprijzen doorverkopen.

Volgens de politie zijn naast Albanese georganiseerde misdaadgroepen ook criminele motorbendes en individuen uit het portiersmilieu betrokken in deze illegale transacties. Niet alle smokkel gebeurt echter door criminele organisaties. Zo zijn er particulieren die zelf naar landen reizen waar een soepeler regime heerst voor de aanschaf van vuurwapens. Verder zijn er ook particulieren die wapens via het internet in het buitenland aankopen en deze wapens met de post laten thuisbezorgen.

Een andere bron voor de illegale vuurwapenmarkt is de diefstal van vuurwapens. In België worden immers relatief veel wapens gestolen. Uit statistieken van de federale politie blijkt dat er jaarlijks ongeveer 1.600 à 2.100 diefstallen van wapens of explosieven worden vastgesteld.