Waarom komt Bart De Wever pas woensdag weer samen met zijn vicepremiers?

Weer moest Bart De Wever (N-VA) donderdag met lege handen naar het parlement: het leek net een tikkeltje te ambitieus om op één nacht een deal over de begroting erdoor te jagen.

Het was vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit) die woensdagavond op de rem duwde. “Ik heb hier nu 78 pagina’s met gedetailleerde voorstellen die nog nooit besproken zijn in de kern. Bij een heel aantal ervan zijn er nog grote problemen. Ik denk dat het geen goed bestuur zou zijn om dat in één nacht af te kloppen”, zei hij voor de televisiecamera’s.

En dus stelde de socialist voor om met de fijne kam, zin per zin, door het begrotingsvoorstel te gaan. Een werkwijze waar andere vicepremiers – hoewel ze het niet met zoveel woorden publiek zeggen – ook wel oren naar hadden. Uiteindelijk trok Vandenbroucke aan het langste eind.

Ontvlammen?

Dat betekent wel dat de regering haar ‘normale’ werkmethode wat omdraait. Normaal gezien klopt ze eerst een budgettaire tabel af, waarin de maatregelen in grote lijnen samengevat staan. Pas later, vaak zelfs pas nádat er een deal is, duiken ze in de details – de zogenaamde ‘notificaties’. Nu keren ze dat een beetje om. De komende dagen wordt er daarom vooral achter de schermen gewerkt: het zijn nu de ‘technici’, de experts en kabinetschefs die aan zet zijn. In werkgroepen en topmeetings tussen kabinetten zullen zij elke maatregel tot in detail bespreken.

Het voordeel? Zo kunnen er al wat struikelblokken uit de weg worden geruimd. Het nadeel? Het risico bestaat dat er plots meer vragen dan antwoorden komen. Soms is één zinnetje voldoende om de onderhandelingen helemaal te doen ontvlammen. Als iets lekt in de pers of een partijvoorzitter er lucht van krijgt en nog eens met de spierballen wil rollen, bestaat daarnaast nog eens het risico dat zo’n mediaoptreden de sfeer weer helemaal verziekt. Bovendien neemt het heel wat tijd in beslag. En tijd, dat heeft de federale regering zeker niet op overschot nu de deadline van begin november steeds dichterbij komt.

Het doel is dat er na vijf dagen technisch overleg één nota ligt met alle knelpunten. Daarom komt het federale kernkabinet, met De Wever en zijn vicepremiers, pas op woensdag weer samen. In een ideaal scenario blijven dan alleen nog de állermoeilijkste noten om te kraken over. “Maar nu vrezen we vooral dat het een héél lange knelpuntennota wordt”, is te horen bij een vicepremier. Want hoe hard de technische adviseurs of kabinetschefs zich ook door die 78 pagina’s proberen te werken, ze zijn geen ministers. Ze hebben niet altijd het mandaat om de allermoeilijkste knopen door te hakken. Het allermoeilijkste – wat in se neerkomt op waar ze nog de laatste 1,5 miljard euro gaan zoeken – gaat niet weg zijn en krijgen de vicepremiers woensdag toch nog opnieuw op hun bord.

Eén laatste rechte lijn?

Het is dan ook nog niet duidelijk hoe de onderhandelingen zich na woensdag zullen ontwikkelen. Omdat het federale parlement vakantie heeft – wat gelijkloopt met het Franstalig onderwijs – moeten ministers niet naar urenlange commissies. In principe zoú De Wever dus in conclaaf kunnen gaan en marathonvergaderingen kunnen houden. In het verleden leek de premier eerder de voorkeur te geven om naar een momentum toe te werken. Het is dus niet uitgesloten dat die laatste rechte lijn pas tijdens of na het weekend van Allerheiligen komt.