Wie krijgt een Europese topjob? Geruchtenmolen draait volop
Kort voor de start van de Europese top waar Herman Van Rompuy een akkoord wil over de in te vullen EU-topfuncties draait de geruchtenmolen op volle toeren. Zowel voor de job van Europese Raadsvoorzitter als die van Hoge Vertegenwoordiger circuleren tal van namen. Ook Karel De Gucht wordt genoemd om Catherine Ashton op te volgen als de verantwoordelijke voor het Europese buitenlands beleid.
Straks, om 20 uur, start de vergadering van de 28 staatshoofden en regeringsleiders in het Justus Lipsius-gebouw. Zonder een akkoord over de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger zullen ze woensdagnacht wellicht niet uit elkaar gaan, maar premier Elio Di Rupo en zijn collega's zullen op zijn minst proberen om het eens te worden over het hele 'benoemingspakket': de Hoge Vertegenwoordiger, de Raadsvoorzitter en de voorzitter van de Eurogroep. Ongetwijfeld zal ook de verdeling van de belangrijkste portefeuilles in de nieuwe Europese Commissie besproken worden.
De leiders zakten al vroeg naar Brussel af. Zowel de christendemocratische EVP-familie, de sociaaldemocraten als de liberalen hielden onderling overleg en ook kersvers Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker hield bilateraaltjes met verschillende regeringsleiders. Ook al werd de start van de top met twee uur uitgesteld, druppelden de eerste leiders al vanaf 17 uur binnen in het Raadsgebouw. Ze steken er de koppen bij elkaar voor de formele start van hun bijeenkomst en houden ook gesprekken onder vier ogen met voorzitter Van Rompuy.
"Een eerste gedachtenwisseling"
De Duitse bondskanselier Angela Merkel deed bij het binnengaan de opvallendste uitspraak. Het is helemaal niet zeker dat er vandaag al beslissingen genomen worden, zei ze, misschien wordt het niet meer dan een eerste gedachtewisseling. Die verklaring kan natuurlijk ook een strategische zet van Merkel zijn. "Als ze er vanavond niet uitgeraken, waarom komen ze dan naar Brussel?", analyseert een sceptische insider. Juncker wil graag tegen volgende week woensdag duidelijkheid over de samenstelling van zijn Commissie en dan moet hij ook weten wie de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger wordt. Die is namelijk ook vicevoorzitter van de Commissie, dat vereist het Europees verdrag.
De deadline van Juncker is evenwel niet absoluut. "Maar als de leiders nu niet beslissen, brengen ze Juncker, die snel wil gaan, in de problemen", weet een bron. Als er een beslissing valt, zeggen meerdere betrokkenen, zal het over het volledige pakket zijn. "Je kan niet riskeren dat het ene kamp nu al bediend wordt en het andere (nog) niet", luidt het. "Geen saucissonering."
Wat de posten zelf betreft, lijkt de Spaanse minister van Economie Luis de Guindos een certitude om de Eurogroep te leiden. Voor de twee andere vacante functies doen tal van namen de ronde. Om Van Rompuy op te volgen als voorzitter van de Raad gaan vooral de Deense premier Helle Thorning-Schmidt, haar Poolse collega Donald Tusk en de Letse oud-premier Valdis Dombrovskis over de tongen. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini of de Bulgaarse eurocommissaris Kristalina Georgieva zouden de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger worden, maar als outsider circuleert ook de naam van Karel De Gucht.
Volgt De Gucht zichzelf op?
De Gucht is momenteel commissaris voor Handel en hij zou zo dus zichzelf kunnen opvolgen als de Belgische EU-commissaris. Het lijkt echter niet te kloppen dat de Open Vld'er door de Europese liberale familie wordt uitgespeeld als haar troefkaart om een topjob binnen te halen. De Gucht zou weliswaar geen neen zeggen, mocht hij de job voorgesteld krijgen, luidt het in Brussel. "Maar mocht hij echt geen kans maken, zou hij zijn interesse ook niet hebben laten blijken."
In liberale hoek wordt erop gewezen dat Juncker zonder de steun van de ALDE-fractie dinsdag geen meerderheid zou hebben gehaald in het Europees Parlement. "Wij hebben ons deel gedaan, we verwachten dat de Raad nu ook over de brug komt." Dat hoeft niet per se de benoeming van De Gucht tot Hoge Vertegenwoordiger te zijn. "We willen ons programma zo goed mogelijk uitgevoerd zien. In dat opzicht heeft een economische portefeuille altijd onze voorkeur weggedragen."
Witte konijnen
In elk geval blijft het gokken wie op het einde van de rit met welke portefeuille naar huis gaat. De Europese Raad kan evengoed met twee witte konijnen op de proppen komen. Zo had vijf jaar geleden ook niemand durven voorspellen dat Van Rompuy en Ashton benoemd zouden worden.
Als er knopen worden doorgehakt over de samenstelling van de Europese Commissie, zo waarschuwt een Europees Parlementslid, zullen Juncker en de leiders er in de eerste plaats voor moeten zorgen dat er voldoende vrouwen in het nieuwe college zetelen. "Ik denk dat Juncker zich een groot probleem op de hals haalt als hij niet aan negen vrouwen geraakt, het aantal dat nu in de Commissie zit."
