"Zesde staatshervorming draagt kiemen voor zevende"
"De zesde staatshervorming draagt de kiemen voor een volgende", erkenden Bert Anciaux (sp.a) en Gérard Deprez (MR) vanavond aan het slot van de algemene bespreking over de wetteksten inzake de bevoegdheidsoverdrachten in de bevoegde Senaatscommissie.
De voorbije zittingen hadden N-VA en Vlaams Belang een lange lijst van opmerkingen en vragen over dit laatste pakket voorstellen van de zesde staatshervorming. Daarop antwoordt staatssecretaris Servais Verherstraeten later op de avond. Maar omdat het om een parlementair initiatief gaat van de acht partijen van de institutionele meerderheid repliceerden enkele indieners ook.
Voorwaarts
Bert Anciaux en Gérard Deprez benadrukten dat de zesde staatshervorming een grote stap voorwaarts is. "We komen hier op een domein waar een eenduidige overheveling niet zo evident is omdat het raakt aan de sociale zekerheid, wat de toepasbaarheid in Brussel moeilijk maakt", stelde Anciaux. De sp.a'er erkende dat er kritiek mogelijk is omdat er niet altijd homogene bevoegdheidspaketten gevormd worden. Daarom zal dit ook niet de laatste staatshervorming zijn, voorspelde Anciaux.
De gemeenschappen en gewesten hebben genoeg stof om aan de slag te gaan met de uitvoering van deze staatshervorming. "Ze zullen heel wat werk hebben om alles uit te voeren", zei hij. In de volgende legislatuur zal blijken hoe de gemeenschappen en gewesten hun nieuwe instrumenten zullen aanwenden.
GGC
Anciaux verdedigde ook de keuze die de institutionele meerderheid heeft gemaakt om de nieuwe bevoegdheden die overgedragen worden en met uitkeringen te maken hebben, in het Brussels gewest toe te wijzen aan de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC). Het alternatief was om deze bevoegdheden federaal te laten of om een subnationaliteit in te voeren in Brussel. "Deze oplossing is niet mijn natte droom, maar ze is wel te verdedigen".
Hij waarschuwde ook dat de taalwetten binnen de GGC gerespecteerd moeten worden. Vandaag zijn 80 procent van de woonzorgcentra eentalig Frans, wat de GGC ondergraaft, aldus de sp.a'er, wat niet in dank werd afgenomen door Philippe Moureaux (PS). Tot slot pleitte Anciaux evoor om duidelijk af te spreken wat er federaal blijft.
Schoonmoeder
Voor Anciaux is er ook geen sprake van een Belgische schoonmoeder zoals Louis Ide (N-VA) en Bart Laeremans (Vlaams Belang) stelden omdat er bij een aantal overdrachten nog een deel - vaak de normering - federaal blijft. Er is immers geen hiërarchie tussen het federale niveau en de deelstaten, merkte de sp.a-senator op.
Gérard Deprez zei de oppositie te volgen bij hun vragen over de praktische uitvoerbaarheid van een aantal maatregelen, maar noemde het "debiel" dat ze de bevoegdheidsoverdrachten als een "bric à brac" omschreven. "Het grote probleem voor N-VA en Vlaams Belang is dat er na de zesde staatshervorming teveel federaal blijft", aldus de MR-senator, die stelde dat "wij het recht hebben om dit compromis te verdedigen".
Hij wimpelde ook de kritiek weg dat het luik bevoegdheidsoverdrachten te complex zou zijn: "Dat is soms noodzakelijk om iedereen op een gelijke manier te behandelen". Deprez verwees ook naar Duitsland waar het Grondwettelijk Hof zich permanent over bevoegdheidsproblemen moet buigen. "Maar in Duitsland zijn de transferts transparant", repliceerde Ide.
Verrassende conclusie
Laeremans kwam terug op Brussel en stelde dat de overdracht van 'sociale' bevoegdheden in het hoofdstedelijk gewest problematisch kan zijn. Concurrentie tussen instellingen kan nuttig zijn, maar voor individuen ligt dat moeilijker. "Zolang België blijft bestaan, is het misschien beter om deze bevoegheid voor Brussel federaal te houden", was de verrassende conclusie van de Vlaams Belang-senator. Hetzelfde geldt voor Laeremans ook voor Justitie, omdat de Franse gemeenschap tekort schiet inzake het jeugdbeschermingsbeleid. "Op dit vlak verschillen we duidelijk van mening met N-VA", erkende hij.
