Traditionele dodensprong van historische brug in Mostar lokt meer en meer toeristen
Het is ingebed in hun cultuur: zestienjarige jongens uit Mostar in Bosnië-Herzegovina moéten van de historische brug Stari Most in de ijskoude Neretva-rivier springen om een succesvol leven als volwassene in te leiden. Maar dit lokale ontgroeningsritueel lokt ook meer en meer toeristen. Het is nochtans levensgevaarlijk: de sprong van meer dan 20 meter hoogte kostte al aan vier waaghalzen het leven.
Vergelijk het met een sprong van de ook al historische Pont Du Gard bij het Franse Nîmes. Een brug die Vlaamse toeristen waarschijnlijk beter kennen en die, vanop het eerste platform, ook een goede twintig meter boven de Gard zweeft. Wie van de Pont du Gard of van de Stari Most springt, komt na 3 seconden tegen een snelheid van 80 km/u keihard in het water terecht, dat hopelijk diep genoeg is op dat moment. Er is kans dat je het niet overleeft. De Stari Most en de Neretva betreuren al vier doden en ontelbare gewonden.
Anders geen succes
De lokale bevolking van Mostar gelooft dat een Bosnische man geen succes kan hebben als hij niet van de stenen brug springt: voor hem geen job en geen lief in dat geval. Dat is de traditie, maar die breidt zich dus uit naar de toeristen. De plaatselijke 'springclub' bewaakt de brug dagelijks en rekent lefgozers 25 euro aan voor de dodensprong. Wie slaagt, wordt opgenomen op de erelijst en mag de rest van zijn of haar leven gratis de dieperik in. Als blijk van waardering voor de getoonde euvele moed.
Voorrecht
De Nieuw-Zeelandse backpacker Andy Peat zegt over zijn eigen dodensprong van de Stari Most van vorige maand: "Een schip in de haven ligt daar wel veilig, maar daar is het niet voor gemaakt". Hij dacht op geen enkel moment aan een dodelijke afloop. "Het is een bijzondere plek, rijk aan geschiedenis. Om daar deel van te mogen uitmaken is een voorrecht." En Peat is niet alleen: hij staat opgetekend als nummer 1877 sinds 2004. Dat komt neer op een gemiddelde van drie sprongen per week. Opvallend: slechts vijf vrouwen op die erelijst.
Er worden op de brug ook professionele duikwedstrijden gehouden en in 2012 ging het komische Aussie duo Hamish & Andy helemaal voor de tweesprong, in het kader van hun tv-reeks (zie filmpje).
Ottomaanse brug
De Stari Most is niet zomaar een brug. Ze werd gebouwd in de 16de eeuw. In 1664 sprong de eerste persoon er al af. De Ottomaanse brug was toen nog niet eens voltooid. In 1993 werd de Stari Most (letterlijk: oude brug) tijdens de Balkanoorlog opzettelijk verwoest door Kroatische bombardementen, omdat ze "van strategisch belang" was. Tien jaar later begon de reconstructie en op 23 juli 2004 ging de 30-meter lange brug, die letterlijk en symbolisch twee delen van Mostar verbindt, weer open. Het is een van de meest bijzondere architecturale verwezenlijkingen in de Balkan.