Castro, strijdvaardig tot het einde: "Communisme zal standhouden"
Hij is een oude man in een trainingspak geworden. Op een partijcongres in Havana heeft Fidel Castro, de legendarische leider van de Cubaanse revolutie, vermoedelijk een laatste keer de gelederen toegesproken. "We komen allemaal aan de beurt."
Fidel Castro (90) houdt vermoedelijk laatste toespraak voor Cubaans partijcongres
"Misschien is het wel de laatste keer dat ik u in deze zaal toespreek." Met een door de jaren verschraalde stem nam Fidel Castro, die in augustus 90 wordt, deze avond afscheid van de Communistische Partij van Cuba (PCC).
Volgens de vroegere Líder Máximo zit ook zijn 'beurt' eraan te komen maar zullen 'de ideeën' van de partij overeind blijven. De historische leider van de Cubaanse revolutie (1959), die het eiland op ramkoers zette met de VS en wiens woord decennialang over de massa's daverde, richtte zich tot de verzamelde rangen van de PCC. Die waren in Havana voor een zevende officieel congres bij elkaar.
"Ik heb nooit gedacht dat ik zo oud zou worden," oreerde Castro. "Ik heb er ook geen inspanning voor geleverd. Dit is de vrucht van het toeval."
'Ik heb nooit gedacht dat ik zo oud zou worden. Ik heb er ook geen inspanning voor geleverd. Dit is de vrucht van het toeval'
"Het communistische gedachtegoed zal standhouden", zei hij, "als bewijs dat het op deze planeet mogelijk is om, als je maar met vuur en waardigheid werkt, de materiële en culturele welvaart te produceren die mensen nodig hebben."
Castro bleef ook hameren op de twee hoofdthema's waar hij sinds zijn pensionering, in 2008, door gefixeerd is: het gevaar van een wereldwijde nucleaire ramp en de vrees voor epidemisch voedseltekort. Beiden loeren om de hoek, zo waarschuwde Castro.
In de zomer van dat jaar verdween de Comandante - nog altijd zijn aanspreektitel - van het publieke toneel als gevolg van een darmaandoening die hem bijna fataal werd. Sindsdien verscheen hij vooral nog op foto's met hoge buitenlandse gasten of schreef hij commentaarstukken. Een beetje zoals Albert dat met Boudewijn deed in België, was het Castro's jongere broer, Raúl, die aan het roer van Cuba kwam te staan.
Eén recente genodigde die Fidel Castro alvast niet ontmoette, was Barack Obama, de eerste Amerikaanse president in 88 jaar die het Caribische eiland weer aandeed. Fidel heeft geen hoge pet op van de toenadering met Washington en maakt daar geen geheim van. Ook Raúls subtiel liberaliserende koers zint hem niet.
Overigens, terwijl het partijcongres de prangende issues van het moment (de decentralisering van de economie, de afschaffing van het dubbele muntstelsel, enzovoort) amper ter sprake bracht, klonk stoere taal aan het adres van de voormalige aartsvijand: Washington moet er niet op rekenen dat op Cuba straks het kapitalisme zegeviert.
Een recente genodigde die Fidel Castro niet ontmoette, was Obama. Fidel heeft geen hoge pet op van de toenadering met Washington
Het is anders niet dat de Cubaanse bureaucratie antikapitalistisch bezig is. "In Havana begint zich een heuse oligarchie te ontwikkelen", zei ons enkele weken geleden de centrumlinkse dissident Manuel Cuesta Morúa. "Cuba's hoogste klasse heeft zich in het hart van de macht genesteld. De lagere middenklasse (burgers die er privébedrijfjes op na houden in de toeristische en dienstensector, LD) wordt intussen aan zware belastingen onderworpen en om politieke redenen klein gehouden."
Volgens zijn kleinzoon blijft Fidel Castro in goeden doen, verslindt hij boeken en studeert hij als vanouds
Rundvee
Ook in Havana, op een receptie bij de Belgische ambassadeur naar aanleiding van het bezoek van Vlaams minister-president Bourgeois, raakten we, samen met collega's, met Fidel Antonio Castro Smirnov in gesprek.
Volgens Smirnov, nucleair wetenschapper en kleinzoon van Fidel Castro, blijft zijn grootvader in goeden doen, verslindt hij boeken en studeert hij als vanouds. Net als zijn onlangs overleden oudere broer Ramón Castro heeft ook Fidel zich altijd voor rundvee geïnteresseerd. Smirnov zegt dat dat ook vandaag nog het geval is. "Hij is actief bezig met het thema veevoeder."
De omschakeling van de Cubaanse suikereconomie richting een gediversifieerde landbouw en veeteelt, in de jaren 60 en 70, is nooit gelukt. Het echec was een van Castro's grootste frustraties.
Fidel Castro hield het overigens kort, dinsdagavond. Volgens een afvallige revolutionaire metgezel, Carlos Franquí zaliger, heeft hij er sinds 1959 2000 redevoeringen van vier uur of meer op zitten. Die zouden samen goed geweest zijn voor 200.000 uitgetikte A4'tjes.
