Conflict over Gibraltar escaleert: "Fascistische praktijken van Spanje"
Gibraltar, de rotspunt in het zuiden van Spanje die officieel tot het Britse grondgebied behoort, verhit opnieuw zwaar de gemoederen bij de twee landen. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken zei gisteren dat "het feestje voorbij is", waarna de Britse minister bevoegd voor Gibraltar uithaalde door te zeggen dat "Spanje zich gedraagt als Noord-Korea". De autonome regering van Gibraltar spreekt over "praktijken die doen denken aan het fascistische Franco-regime".
De Spaanse regering dreigt ermee om een belasting van 50 euro in te voeren voor elke grensovergang tussen La Linea, de laatste Spaanse stad voor de grens, en Gibraltar. Ook denkt het land na of het zijn luchtruim kan sluiten voor Britse vliegtuigen die naar en van de luchthaven van Gibraltar willen vliegen. En Madrid houdt het niet bij bedreigingen: sinds afgelopen weekend zijn de grenscontroles door de Spaanse douane bij het binnen- en buitenrijden van Gibraltar fors opgelopen, waardoor de wachttijden er tot zeven uur oplopen. De Britse regering vat de extra controles op als een pestmaatregel.
De controles komen er naar aanleiding van een meningsverschil over de wateren rondom Gibraltar, die door beide landen geclaimd worden. Spaanse vissers vissen in die wateren, wat niet naar de zin is van Gibraltar. De autonome regering van de rotspunt besliste vorige week daarom om 70 betonblokken met ijzeren haken in het water te storten, volgens hen om een kunstmatig rif te creëeren, volgens Spanje om de Spaanse vissersboten te verhinderen nog uit te varen. De reactie vanuit Madrid bleef niet lang uit. "Het feestje is gedaan", zei José Manuel García-Margallo, de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, zaterdag toen hij de extra controles aankondigde, samen met de eventuele belasting en het vliegverbod. De taks van 50 euro zou het voor de pendelaars uit Gibraltar onmogelijk maken om nog op hun werk op Spaans grondgebied te geraken.
Onder de laatste Spaanse regering van de socialist Luis Zapatero waren de relaties tussen Spanje en Groot-Brittannië over Gibraltar fel verbeterd, maar de huidige conservatieve regering van premier Manuel Rajoy is nooit een grote fan geweest van die houding.
"Souvereiniteit garanderen"
In een eerste reactie zei het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken dat "Groot-Brittannië alle middelen zal inzetten om onze souvereiniteit over Gibraltar te garanderen". Later nam Londen een verzoenendere houding aan door te zeggen dat "beide landen hun meningsverschil politiek zullen oplossen, maar dat er geen compromissen te sluiten vallen over de soevereiniteit van Gibraltar". Vrijdag wordt de Spaanse ambassadeur in Londen op het matje geroepen bij premier David Cameron en William Hague, de Britse minister van Buitenlandse Zaken.
De autonome regering van Gibraltar zelf sprak over "de zwaarste bedreigingen sinds het sluiten van de grens, die doen denken aan de politiek en tactiek onder het fascistische regime van dictator Franco." Tussen 1969 en 1982 was de grens tussen Spanje en Gibraltar volledig gesloten.
Conflict duurt al drie eeuwen
Spanje en Groot-Brittannië ruziën al zo'n drie eeuwen over de rotspunt in het uiterste zuiden van het Iberisch schiereiland, die ligt aan de gelijknamige Straat van Gibraltar. De rots werd in 1704 door de Britten veroverd na de Spaanse Successie-oorlog en in 1714 in het Verdrag van Utrecht voor eeuwig afgestaan aan Groot-Brittannië.
De zee-engte was in het verleden strategisch erg belangrijk, zowel militair als economisch, omdat ze de enige toegangspoort naar de Middellandse Zee vormt. Nu leven de ongeveer 30.000 bewoners vooral van het toerisme, scheepvaart en financiële diensten. De regering van Gibraltar heeft een grote mate van autonomie en mag zelf beslissen in zowat alle binnenlandse aangelegenheden. In verschillende referenda hebben de bewoners zich al elke keer uitgesproken tegen Spaans bestuur voor de landtong.
