Vliegtuigen met inwoners uit Olesjky komen aan in Wit-Rusland

Drie vliegtuigen met inwoners uit de door de Russen omsingelde Oekraïense frontstad Olesjky zijn aangekomen in Wit-Rusland. Dat meldt het Wit-Russische staatspersbureau 'BelTA'. De geëvacueerden waren eerder met de bus naar Rusland gebracht. Vanuit Wit-Rusland reizen ze verder naar Oekraïne.

Tot en met zondag geldt er een wapenstilstand rond Olesjky, zodat de evacuaties konden plaatsvinden en er humanitaire hulpmiddelen aangevoerd kunnen worden. Inwoners konden kiezen of ze naar Rusland of naar Oekraïne geëvacueerd wilden worden. De stad wordt sinds het begin van de oorlog in 2022 in een wurggreep gehouden door Rusland. Er is een groot gebrek aan voedsel, water en medicijnen.

De Amerikaanse first lady Melania Trump bemiddelde de wapenstilstand. Het is de eerste keer in ruim vier jaar tijd dat Oekraïne en Rusland op deze manier samenwerken.

De inwoners van de door Rusland bezette Oekraïense stad Olesjky zijn vertrokken uit de Russische stad Anapa aan de Zwarte Zee. Met een Russisch militair vliegtuig vliegen ze naar het Wit-Russische Gomel, in het gezelschap van de Oekraïense ombudsman voor de mensenrechten, Dmytro Loebinets, zegt het Russische defensieministerie zaterdagochtend. Het idee is dat ze vanuit Gomel verder naar Oekraïne kunnen.

Hoeveel mensen precies vrijdag uit Olesjky zijn geëvacueerd, is niet duidelijk. Naar verluidt verlieten meer dan 200 mensen de stad in de Zuid-Oekraïense oblast om weer naar grondgebied onder controle van Kiev te gaan. Tientallen mensen zouden gekozen hebben voor een evacuatie naar Rusland. 

Mogelijk bevinden zich nog meer dan 1.000 mensen in de van de buitenwereld afgesneden stad. Voor de oorlog telde Olesjky ongeveer 24.000 inwoners. 

Loebinets en de Russische mensenrechtencommissaris Jana Lantratova hadden de evacuatie vrijdag persoonlijk begeleid. Ze stelden mogelijke bijkomende humanitaire acties voor mensen in nood in frontsteden in het vooruitzicht. 

De zeldzame wapenstilstand voor Olesjky en Cherson loopt zondagavond af.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, heeft vrijdag naar eigen zeggen in de marge van de G20-top in Atlanta een "aangenaam" gesprek gehad met zijn Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio. Tijdens dat gesprek kwam onder meer de samenwerking tussen Moskou en Washington ter sprake.

"We hebben een vrij aangenaam gesprek gehad, zij het kort, om voor de hand liggende redenen (...) We hebben gesproken over bepaalde aspecten van onze bilaterale betrekkingen, evenals over onze samenwerking in multilaterale organisaties", verklaarde Lavrov tijdens een persconferentie.

Volgens Lavrov is er voorlopig echter geen sprake van een verbetering in de relatie tussen Rusland en de VS. "In de praktijk is er tot nu toe geen echte vooruitgang te zien in de betrekkingen met de VS. Men moet zich geen illusies maken over de dieseldeal", aldus de Russische minister. "De fundamentele kwesties worden niet opgelost. De sancties blijven van kracht."

De hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid Kaja Kallas zei aan het Franse persagentschap AFP dat de houding van Lavrov niet is versoepeld en dat Moskou niet bereid is om te onderhandelen. "Hij heeft natuurlijk veel leugens verspreid, veel onjuiste beweringen die we later ook hebben kunnen weerleggen."

Lavrov verklaarde dat de standpunten duidelijk waren in de aanloop naar de gesprekken tussen Oekraïne, de Verenigde Staten en Rusland over een mogelijk einde aan de oorlog in Oekraïne. Volgens recente aanwijzingen van het Kremlin zouden de delegaties elkaar midden november ontmoeten in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov zegt dat Moskou geen militaire dreiging vanuit Kiev kan aanvaarden en dat het standpunt over het conflict in Oekraïne onveranderd blijft. Dat zei hij vrijdag volgens Russische persbureaus aan journalisten aan de zijlijn van de G20-top in Atlanta. 

Lavrov noemt uitspraken van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky over het voortzetten van langeafstandaanvallen op Russische doelwitten niet bevorderlijk voor nieuwe gesprekken over een mogelijke oplossing voor het conflict.

Ook fundamentele kwesties in de relaties tussen Rusland en de Verenigde Staten blijven volgens hem onopgelost, omdat sancties tegen Moskou van kracht blijven en Oekraïne nog altijd wapens krijgt.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft goedkeuring gegeven voor de verkoop van 500 Patriot-raketten aan Oekraïne. Volgens Washington moet er zo'n 2,1 miljard dollar (1,9 miljard euro) gemoeid zijn met de deal, die wordt betaald door bondgenoten van Oekraïne.

Het gaat om geavanceerde PAC-3-raketten, die afgeschoten worden met Patriot-luchtverdedigingssystemen. Oekraïne heeft al maanden last van tekorten aan dat soort raketten en kan daardoor minder Russische luchtaanvallen onderscheppen. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vallen er daardoor meer burgerdoden.

De raketten worden geproduceerd door Lockheed Martin. Volgens het ministerie moet Oekraïne nu nog met dat bedrijf praten om de koopovereenkomst af te ronden.

Het geld komt onder meer uit donaties van Canada, Duitsland en Noorwegen en de lening die Oekraïne heeft gekregen van de EU. De VS doneren sinds het aantreden van Donald Trump geen wapens en geld rechtstreeks meer aan Oekraïne.

Oekraïne heeft om een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad verzocht naar aanleiding van de recentste grootschalige raket- en droneaanvallen van Rusland en de opzettelijk doding van Oekraïense burgers. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrii Sybiha, vrijdag op X gemeld.

"Op 29 oktober troffen Russische raketten en drones Oekraïense steden, waarbij ten minste 20 mensen omkwamen en meer dan 80 gewond raakten, onder wie kinderen. Woongebouwen, civiele infrastructuur en spoorwegfaciliteiten werden aangevallen, waaruit blijkt dat Rusland totaal geen respect heeft voor mensenlevens", stelt Sybiha. "Van Dnipro en Tsjernihiv tot Krementsjoek en Kiev: de omvang en de geografische spreiding van deze aanvallen tonen aan dat geen enkel deel van Oekraïne buiten het bereik van de Russische terreur valt."

De aanvallen vormen volgens Oekraïne opnieuw een flagrante schending van het internationaal recht en het VN-Handvest. "Rusland blijft de internationale vrede en veiligheid ondermijnen door zijn agressie, terwijl het zijn permanente zetel in de Veiligheidsraad gebruikt om het vermogen van de Raad om zijn mandaat uit te voeren te belemmeren.

Canada gaat voor 500 miljoen euro bijdragen aan de Europese lening voor Oekraïne. Dat heeft premier Mark Carney aangekondigd op een persconferentie met de Europese leiders Antonio Costa en Ursula von der Leyen na afloop van een top in Montréal.

De EU steunt Oekraïne met een lening van in totaal 90 miljard euro voor dit en volgend jaar, maar dat blijkt onvoldoende om de noden van het land te dekken. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn land voor volgend jaar nog 70 miljard euro extra nodig. De Europeanen proberen al een tijdje om bondgenoten te overtuigen om mee geld op te hoesten.

De burgers die de door de Russen bezette stad Olesjky in Zuid-Oekraïne wilden verlaten, zijn nu op weg naar Oekraïne. Dat meldt Dmytro Loebinets, de Oekraïense commissaris voor Mensenrechten. 

"Op dit moment hebben degenen die Olesjky wilden verlaten de kans gehad dat te doen", aldus Loebinets op sociale media. "De humanitaire hulp is geleverd en de konvooien zijn uit elkaar gegaan. Sommige bussen trekken richting Oekraïne, andere naar Rusland. Ik ben nu op de weg terug naar Oekraïne."

Volgens Loebinets is het lokale staakt-het-vuren voor Olesjky al 87 uur van kracht. "Er zijn geen schendingen geregistreerd."

De Oekraïense verantwoordelijke stelt voor om van zulke humanitaire operaties een regelmatig initiatief te maken. "Onze ervaring in Olesjky en onze samenwerking met de Russische mensenrechtencommissaris Jana Lantratova hebben aangetoond dat zo'n regeling een echt verschil kan maken in de levens van mensen", schrijft hij nog op X.

Loebinets drukt zijn dank uit aan de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en aan de Amerikaanse first lady Melania Trump. Zij heeft volgens het Witte Huis de plaatselijke wapenstiland bekomen.

Russische troepen namen Olesjky in de oblast Cherson onmiddellijk na de start van de invasie in februari 2022 in. Voor de oorlog telde de stad 24.000 inwoners. Van hen bleef nog een fractie over. Sinds de Russen in november 2022 zich terugtrokken uit de stad Cherson ligt Olesjky aan de frontlijn tussen de twee legers.

Het staakt-het-vuren moet tot en met zondag van kracht blijven. Daarna zullen de luchtaanvallen en artilleriebeschietingen vermoedelijk hernemen. 

Een poging om de oorlog te beëindigen levert vooralsnog geen doorbraak op. Rusland geeft zijn eisen niet op en de Amerikaanse regering vraagt vooral aan Oekraïne om toegevingen te doen.

Een humanitair konvooi met geëvacueerde inwoners uit Olesjky in Oekraïne is aangekomen op (het door Rusland bezette schiereiland) de Krim, zo liet de Russische mensenrechtencommissaris Jana Lantratova vandaag weten.

"We ronden onze humanitaire missie in Olesjky af. We bevinden ons momenteel op het grondgebied van Armjansk (in het noorden van de Krim), waar het konvooi in verschillende groepen indelen", schreef Lantratova op sociale media. Ze voegde eraan toe dat de operatie "zonder incidenten" is verlopen.

Volgens haar bestaat het konvooi met geëvacueerden uit 15 bussen en negen ziekenwagens. In Armjansk wordt het konvooi gesplitst in mensen die naar Rusland willen gaan en burgers die naar Oekraïens grondgebied willen terugkeren.

De Oekraïense delegatie zei eerder al dat de burgers eerst naar het Russische Anapa worden gebracht, om vanaf daar naar Wit-Rusland te vliegen. Daar kunnen ze dan met de bus de grens met Oekraïne oversteken.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky brengt zaterdag een bezoek aan Turkije en zal daar met zijn Turkse ambtgenoot Recep Tayyip Erdogan spreken over de oorlog met Rusland en de veiligheid in de Zwarte Zee, zo maakte het Turkse presidentschap vrijdag bekend.

"De besprekingen in Istanboel zullen gaan over de maatregelen die moeten worden genomen om de bilaterale samenwerking tussen Turkije en Oekraïne verder uit te bouwen, en over regionale en internationale ontwikkelingen, met name het Russisch-Oekraïense conflict en de veiligheidssituatie in de Zwarte Zee", verklaarde Burhanettin Duran, hoofd communicatie van het Turkse presidentschap, op X.

Tijdens een telefoongesprek met de Amerikaanse president Donald Trump woensdag verklaarde Erdogan dat Turkije bereid was de inspanningen te steunen om de onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland weer op gang te trekken en de oorlog via onderhandelingen te beëindigen, aldus het Turkse presidentschap.

Turkije, dat de aanvallen op de Zwarte Zee beu is, heeft aan Kiev en Moskou een memorandum van overeenstemming voorgelegd om een einde te maken aan de aanvallen op koopvaardijschepen, zo verklaarde een Turkse diplomatieke bron in september.

De tekst was geïnspireerd op het graanakkoord dat in juli 2022 tussen Moskou en Kiev werd gesloten onder auspiciën van Turkije en de Verenigde Naties, maar dat slechts een jaar standhield.

Turkije, dat nauwe banden onderhoudt met zowel Moskou als Kiev, biedt regelmatig aan om vredesbesprekingen tussen de twee landen te organiseren.

De Europese Commissie  heeft een kader opgezet waarbinnen Europese landen kunnen instemmen met het uitlenen van de resterende 45 miljard euro aan leningen aan Oekraïne. Dat meldt persbureau Reuters.

De EU heeft een leningenprogramma voor Kiev goedgekeurd van zo'n 90 miljard euro, dat loopt tot eind 2027. De helft van dit bedrag zal naar verwachting in 2026 worden uitgekeerd.

 "Met het voorstel van vandaag bieden we Oekraïne de broodnodige voorspelbaarheid en helpen we essentiële openbare diensten in stand te houden", aldus Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vandaag.

Van het bedrag dat volgend jaar wordt uitgekeerd, is 13,3 miljard euro bestemd voor begrotingssteun, terwijl de resterende 31,7 miljard euro is gereserveerd voor de financiering van de Oekraïense defensie-industrie.

De evacuatie van inwoners van de Oekraïense stad Olesjky is afgerond. Dat meldt het Oekraïense parlementslid Davyd Arachamia. De geëvacueerde inwoners worden eerst naar Rusland gebracht, vervolgens naar Wit-Rusland en keren van daaruit terug naar Oekraïne.

"De Oekraïense delegatie, vergezeld door geëvacueerde inwoners van Olesjky, is op weg naar Anapa", schrijft Arachamia op berichtendienst Telegram. Anapa ligt in het zuiden van Rusland. Vanuit daar vliegen de geëvacueerde burgers naar Wit-Rusland, waarna ze per bus terugkeren naar Oekraïne, aldus het parlementslid.

Oekraïne heeft olieraffinaderijen in Rusland aangevallen, zegt de Russische vicepremier Aleksandr Novak. Hij meldt dat in de regio Samara drie raffinaderijen en een gaschemisch complex zijn getroffen, waarbij er een lichte schade opliep. Lees er hier meer over.

"We hebben een tijd een rustige periode gehad, maar de aanvallen op olieraffinaderijen zijn vandaag hervat", zei Novak tegen een verslaggever van de Russische staatstelevisie. De gouverneur van Samara meldde eerder dat twee mannen waren omgekomen na een Oekraïense droneaanval op Samara. Dit gebeurde volgens hem bij het opruimen van de veroorzaakte schade.

'The Wall Street Journal' meldde donderdag dat Oekraïne zijn aanvallen op Russische olieraffinaderijen had gestaakt onder druk van de Amerikaanse president Donald Trump. De officieuze pauze zou tot en met de Amerikaanse midtermverkiezingen op 3 november duren. De Oekraïense krijgsmacht stopte eerder deze maand ook al enige tijd met de aanvallen vanwege Trump.

Meer dan 200.000 huishoudens in de Oekraïense oblast Dnipropetrovsk, in het zuidoosten van het land, zitten vrijdag zonder stroom na Russische aanvallen op het elektriciteitsnetwerk. Dat melden de regionale autoriteiten.

In de nacht van donderdag op vrijdag lanceerde Rusland ballistische raketten en drones op verschillende Oekraïense regio's, waaronder Dnipropetrovsk. In Dnipro volgde een grote stroompanne. Heel de stad was in de ochtend in het donker gehuld, aldus burgemeester Borys Filatov. Hij riep de miljoen inwoners van Dnipro op om thuis te blijven, ook omdat het openbaar vervoer sterk verstoord is.

Iets later maakte gouverneur Oleksandr Hanzja bekend dat het probleem "voor het merendeel van de consumenten" verholpen is. Meer dan 200.000 andere huishoudens hebben wel nog steeds geen elektriciteit.

Donderdag werden al vijftien mensen gedood bij een Russische aanval op het treinstation van Dnipro, de hoofdstad van het gebied.

In de Russische stad Novokoejbysjevsk, in het westen van het land, is een grote brand uitgebroken in een olieraffinaderij na een vermoedelijke droneaanval door Oekraïne. Beelden die op sociale media circuleren, tonen dikke zwarte rookpluimen.

De evacuatie van inwoners van de Oekraïense stad Olesjky is begonnen, zeggen Rusland en Oekraïne. Ook wordt gemeld dat een begin is gemaakt met de distributie van humanitaire hulpgoederen. De stappen maken deel uit van een humanitair bestand dat tot en met zondag geldt.

Er zijn bussen geregeld om mensen weg te halen uit de bezette stad. Volgens de Russische mensenrechtencommissaris Jana Lantratova willen sommige inwoners naar Rusland reizen en een ander deel naar Oekraïne. "Iedereen krijgt de mogelijkheid om dat te doen." Het is niet duidelijk hoeveel van hen naar Rusland zullen gaan.

De Oekraïense premier Serhi Koretsky heeft gezegd dat naar verwachting 527 inwoners terugkeren naar gebied dat onder Oekraïense controle staat. Hij vertelde in het parlement dat de groep via Rusland naar Belarus reist om vanaf daar de grens met Oekraïne over te steken.

Een hulpkonvooi met voedsel, medische benodigdheden en andere hulpgoederen is afgelopen nacht vertrokken naar de door Rusland bezette Oekraïense stad Olesjky. Dat meldt de Russische krant ‘Izvestia’. De hulpoperatie volgt op wekenlange voorbereidingen om de inwoners van de stad, waar grote tekorten heersen, te helpen.

Ook staan 25 bussen met minstens 750 zitplaatsen klaar om inwoners die de stad willen verlaten, te evacueren. Volgens de Russische mensenrechtencommissaris Yana Lantratova mogen ook huisdieren mee.

Lantratova ontmoette afgelopen nacht haar Oekraïense ambtgenoot Dmytro Lubinets. Beiden waren samen met de Verenigde Staten betrokken bij de onderhandelingen over een tijdelijk staakt-het-vuren om de humanitaire operatie mogelijk te maken. Volgens Lantratova houden Rusland en Oekraïne zich aan de afspraken en wordt het bestand nageleefd.

Donderdag meldden beide landen dat de ontmijningswerkzaamheden rond Olesjky waren afgerond. Daarbij kwamen volgens Lantratova twee mensen om het leven.

"Ze hebben ons de das omgedaan." Met die boodschap heeft de Russische krant Novaja Gazeta vrijdag haar sluiting bekendgemaakt. "De Russische autoriteiten en de Russische inlichtingendiensten hebben de redactie gedwongen haar werkzaamheden te staken", klinkt het. Novaja Gazeta was het belangrijkste onafhankelijke medium dat nog werkzaam was in Rusland.

"Op 9 november doven we het licht in ons huis waar we dertig jaar hebben gewoond. We schakelen de servers uit en vertrekken. De krant bestaat niet meer", aldus Novaja Gazeta in een bericht op haar website.

De krant verscheen vroeger meermaals per week, maar sinds de militaire censuur bij de start van de invasie in Oekraïne in februari 2022 werd Novaja Gazeta niet meer gedrukt. De krant publiceerde vervolgens op de website. Het medium staat ook onder het label 'buitenlands agent' bestempeld, waar zware administratieve verplichtingen aan vasthangen. Het Kremlin gebruikt dat label om tegenstanders te bestraffen.

In 2021 kreeg de toenmalige hoofdredacteur Dmitri Moeratov de Nobelprijs voor de Vrede, voor zijn "inspanningen voor de bescherming van de vrijheid van de meningsuiting".

Het medium werd al vaak het doelwit van de Russische autoriteiten omdat de krant onderzoek voert naar mensenrechtenschendingen. Verschillende medewerkers moesten dat met hun leven gekopen. Onder hen was de journaliste Anna Politkovskaja, die in oktober 2006 is doodgeschoten in haar appartementsgebouw in Moskou. Zij schreef over de mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië.

Midden oktober werd ook hoofdredacteur Sergej Sokolov opgepakt na een huiszoeking in zijn woning. Hij werd verhoord en later vrijgelaten in het kader van een onderzoek naar een andere journalist van Novaja Gazeta, Oleg Roldoegin, die bekend is door zijn onderzoek naar corruptie in de hoogste machtskringen van Rusland. De speurders beschuldigen die onderzoeksjournalist ervan op een illegale wijze digitale informatie over persoonlijke gegevens te hebben verzameld en verspreid. Hij riskeert tien jaar cel.

"Verraad is wanneer een staat zijn eigen grondwet verloochent. Dit voortdurende verraad speelt zich af voor de ogen van de wereld", hekelt Sokolov. "De moord op de Novaja Gazeta is daarvan een voorbeeld. Al die jaren hebben we hierover geschreven, zolang we konden. Daarom hebben ze ons vermoord."

De Oekraïense mensenrechtencommissaris Dmytro Lubinets en zijn Russische ambtgenoot Yana Lantratova hebben elkaar ontmoet in de door Rusland bezette stad Olesjky. Dat blijkt uit beelden die de Russische staatszender Vesti vrijdag heeft verspreid.

Op de korte video is te zien hoe de twee 's nachts met elkaar praten, elk in hun eigen taal. Beide commissarissen waren samen met de Verenigde Staten betrokken bij gesprekken om humanitaire hulp naar de stad te brengen, waar de bevolking met ernstige tekorten kampt.

KIJK OOK. Wanhopige inwoners van Oekraïens stadje Olesjky gaan ‘weg des doods’ op om niet te verhongeren

Een werknemer van de door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne is omgekomen bij een droneaanval. Dat heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) donderdagavond gemeld. Het slachtoffer was naar verluidt een lasser die werkte in de centrale reparatiewerkplaats, aldus het IAEA in een bericht op X.

Rafael Grossi, directeur-generaal van het IAEA, zei dat elke aanval op personeel van kerncentrales onaanvaardbaar is. Hij riep de strijdende partijen op tot uiterste terughoudendheid om het risico op een nucleair ongeval te voorkomen. Het IAEA gaf geen verdere details over de aanval, ook niet of die door Russische of Oekraïense troepen was uitgevoerd.

De kerncentrale van Zaporizja, met zes reactoren, is de grootste kerncentrale van Europa. De centrale kwam kort na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne onder Russische controle en is sindsdien meerdere keren aangevallen.