Donald Trump is de grootste leugenaar

De voorverkiezingen voor het Amerikaanse presidentschap lopen nog tot midden juni. Dan zal duidelijk worden welke Republikeinse en Democratische afgevaardigden het op 8 november tegen elkaar zullen opnemen. Tijdens debatten en kiesbijeenkomsten draaien Clinton, Trump en co hun hand niet om voor een krasse uitspraak meer of minder. Maar wat klopt er eigenlijk van hun beweringen?

In hun poging om de kiezers achter zich te scharen, vuren de kandidaten in ijltempo zoveel feiten en cijfers af dat het voor het publiek nagenoeg onmogelijk lijkt om waarheid en leugens van elkaar te onderscheiden.

PolitiFact.com probeert dat probleem het hoofd te bieden. De journalisten en redacteurs achter de website maken er hun missie van om beweringen van politici, lobby-organisaties en belangengroepen te toetsen op hun waarheidsgehalte.

Republikeinse kandidaten niet vies van controverse

Momenteel liggen Donald Trump en Ted Cruz op kop in de Republikeinse voorverkiezingen. Trump, de man die Mexicanen 'verkrachters' noemt, moslims de toegang tot de VS wil ontzeggen en ervan droomt om de verboden foltertechniek 'waterboarding' weer in te voeren, is veruit de meest controversiële kandidaat. Maar ook Ted Cruz draait de hand niet om voor een gewaagd statement meer of minder. De man gelooft niet in global warming, is gekant tegen het homohuwelijk en schuwt geen racistische retoriek.

Wat klopt er nu van hun beweringen?

PolitiFact toetste 110 uitspraken van Donald Trump op hun waarheidsgehalte. Daaruit blijkt dat slechts één enkele bewering van de zakenman helemaal waar is en dat is zijn stelling dat vier op vijf Russen tevreden zijn over de Russische president Poetin, voor wie Trump zijn bewondering niet onder stoelen of banken steekt. Van zijn 110 onderzochte quotes, blijkt maar liefst 77 procent onwaar te zijn: 17 procent is 'grotendeels onwaar', 41 procent is 'onwaar' en 19 procent valt zelfs in de categorie 'grove leugens'.

Ted Cruz doet het iets beter, maar is ook over de hele lijn gebuisd: maar liefst 65 procent van zijn 97 onderzochte beweringen zijn 'grotendeels onwaar', 'onwaar', of 'grove leugens'. Slechts vijf uitspraken van de senator uit Texas blijken volledig waar te zijn.

Zijn de Democraten eerlijker?

Aan Democratische kant wordt de waarheid blijkbaar toch wat hoger in het vaandel gedragen. Van de 170 gecontroleerde uitspraken van Hillary Clinton, bevond PolitiFact dat in totaal 71 procent 'volledig waar', 'grotendeels waar' of 'half waar' zijn.

Twee uitspraken van Clinton vallen in de categorie 'grove leugen'. Ze beweerde onder meer dat een vliegtuig waarmee ze als First Lady in Bosnië toekwam, onder vuur werd genomen door sluipschutters. Uit videobeelden blijkt echter dat daar niets van klopt. Op een ander ogenblik beweerde ze dat president Obama Pakistan wilde aanvallen. Ze verdraait daarmee echter zijn woorden: Obama had tijdens een toespraak gezegd dat de VS in het land terroristen wilde arresteren, hij sprak niet over een inval.

Clintons rivaal Bernie Sanders brengt het er ook behoorlijk van af: 69 procent van zijn quotes valt in een van de eerste drie waarheidscategorieën. Op een echte 'grove leugen' is de man nog niet betrapt.

And the winner is...

Van alle kandidaten blijkt Trump de grootste leugenaar te zijn, op de hielen gezeten door Ted Cruz.

Ligt Trump nu wakker van de bevindingen van PolitiFact? Helemaal niet, zo blijkt. De miljonair kreeg vorig jaar van PolitiFact nog de titel 'Lie of the Year' toegekend voor zijn leugenachtige campagne, maar dat houdt hem niet tegen om te proberen met onwaarheden de kiezers achter zich te krijgen. Zijn bewering dat duizenden moslims in New Jersey de aanslag van 9/11 vierden, blijkt kant noch wal te raken en toch herhaalde hij die leugen enkele weken later.

Wanneer hij geconfronteerd wordt met zijn valse beweringen, wimpelt Trump de verantwoordelijkheid van zich af of blijft hij simpelweg volhouden dat hij gelijk heeft. Bill O'Reilly, een journalist van Fox News ondervroeg hem vorig jaar over een tweet over moordstatistieken. Daarin beweerde Trump dat 81 procent van de blanke slachtoffers vermoord was door iemand van Afro-Amerikaanse origine. Het werkelijke cijfer bedraagt echter 15 procent. "Hey Bill, Bill, moet ik elke statistiek onderzoeken?", repliceerde Trump.

Aangezien Trump momenteel nog steeds aan de leiding staat in de peilingen en tot nu toe ook de meeste voorverkiezingen op zijn naam kan schrijven, lijken zijn kiezers niet wakker te liggen van zijn leugens. Of de waarheid uiteindelijk zal zegevieren, is waarschijnlijk een van de grootste vragen van deze race naar het Amerikaanse presidentschap.