Egyptisch leger geeft Morsi 48 uur om conflict op te lossen
De Egyptische strijdkrachten hebben via bevelhebber generaal Abdel Fattah al-Sissi de vorig jaar gekozen president Mohammed Morsi 48 uur gegeven om een compromis te sluiten met de oppositie. Ze dreigen anders zelf maatregelen te nemen om het land vooruit te krijgen. De oppositie stelde Morsi ook een ultimatum. Hij zou voor morgennamiddag moeten opstappen en nieuwe verkiezingen uitschrijven, anders komen er stakingen en andere protestacties.
De spanningen lopen hoog op in het Noord-Afrikaanse land. De hoofdzetel van de Moslimbroederschap in hoofdstad Caïro werd vandaag geplunderd en in brand gestoken, en bij gevechten tussen voor- en tegenstanders van de president kwamen zestien mensen om. De betogers vinden onder andere dat de president de economische en veiligheidsproblemen niet goed aanpakt.
48 uur
De Egyptische strijdkrachten lijken de tegenstanders van Morsi te steunen. Op tv is vandaag een verklaring uitgezonden van bevelhebber generaal Abdel Fattah al-Sisi. Hij eist dat de politici binnen 48 uur tot een vergelijk komen, anders gaat het leger zelf maatregelen nemen om het land vooruit te helpen.
De stromen betogers die gisteren de straat opgingen om het vertrek van Morsi te eisen, noemde hij "een ongekende uitdrukking van de wil van het volk". Om het land weer op de rails te krijgen, moeten de politici voldoen aan de wensen van het volk, zei de generaal.
Al-Sisi stelde op 24 juni ook al een ultimatum. Toen zei hij dreigend dat de strijdende partijen in het land voor de maand juli tot een vergelijk moesten komen.
Opgestapte ministers
Niet alleen op straat en op militair niveau, ook in politieke kringen neemt het verzet tegen Morsi toe. Vier ministers verlaten het kabinet van de president, zo deelde een hoge regeringswoordvoerder mee. Het gaat om de ministers voor toerisme, communicatie en informatie, voor parlementaire zaken en milieuzaken. De precieze reden van hun vertrek is nog onduidelijk, maar de woordvoerder verklaarde eerder dat de ministers overwogen op te stappen uit sympathie met de demonstranten in Egypte.
Het ongenoegen over Morsi is voor de tweede dag op rij erg voelbaar in Egypte. Het totaal aantal doden als gevolg van de massale betogingen in Egypte is intussen opgelopen tot achttien, aldus medische bronnen. Bij het massaprotest van gisteren vielen zestien doden, communiceerde het ministerie van Gezondheid.
Roep om aftreden
Ook een Egyptische oppositiebeweging heeft Morsi vandaag een ultimatum gesteld: de groep geeft de president nog tot morgen 17 uur om af te treden. Het ultimatum komt van Tamarod, de organisatie achter de massale protesten op het Tahrirplein in Caïro. De beweging stelt dat Morsi "een campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid" wacht als hij niet aftreedt en nieuwe verkiezingen aankondigt. De groep zou al meer dan 22 miljoen handtekeningen hebben ontvangen ter ondersteuning.
Tamarod (in het Nederlands "rebellen") is een groep gerund door activisten en vrijwilligers. Ze vinden dat Morsi de problemen met de economie en de veiligheid niet goed aanpakt. Ze verwijten hem ook dat hij de islamitische agenda van de Moslimbroederschap vooropstelt, in plaats van democratie en regeren. Honderdduizenden trokken daarom gisteren - exact een jaar na zijn inauguratie - de straat op om het aftreden van Morsi te eisen.
Lees verder onder de foto.
Daarbij vielen niet enkel doden, maar ook meer dan 700 gewonden. De grootste menigten demonstranten stonden op het Tahrirpleinen bij het presidentieel paleis. In Caïro en de noordelijke stad Alexandrië waren meer dan een miljoen mensen op de been.
"Val van regime"
De demonstratie op het Tahrirplein is de grootste sinds de opstand die in 2011 een einde maakte aan het bewind van toenmalig president Moebarak. 'Tahrir' was toen het epicentrum van de protesten. De demonstranten scandeerden gisteren zelfs dezelfde leuze als toen: "Het volk wil de val van het regime". Morsi heeft echter laten weten dat hij vastberaden is "de ondemocratische aanval" op zijn bewind af te slaan. Hij heeft wel aangeboden de nieuwe grondwet - geïnspireerd op de islam - te herzien.
Economische aftakeling
De president komt uit de Moslimbroederschap. De 85 jaar oude soennitische beweging streeft ernaar de islam een dominante plaats in de samenleving te geven. Onder militaire leiders die het land vanaf 1952 zestig jaar regeerden, is de broederschap vaak wreed vervolgd. Sociaal werk en oppositie tegen het regime maakten de moslimbroeders erg populair. Maar die populariteit is alweer tanende door de snelle aftakeling van de economie en het staatsapparaat. Ook het uitblijven van een democratisch bestel sinds de val Moebarak stoot de betogers tegen de borst.
