Elf EU-landen maken werk van financiële transactietaks

Elf Europese landen, allen lid van eurozone, hebben de Europese Commissie laten weten dat ze werk willen maken van de invoering van een taks op financiële transacties. Dat heeft eurocommissaris voor Belastingen Algirdas Semeta vandaag bevestigd. Met elf landen is de kritische drempel overschreden om zo'n heffing te kunnen invoeren in een beperkte groep lidstaten. België is een van de deelnemende landen.

Het was nagelbijten voor de Europese Commissie. Tot gisteren hadden acht EU-lidstaten aangegeven dat ze bereid zijn via het principe van versterkte samenwerking een financiële transactietaks (ook 'ftt' genoemd in het Europese jargon) in te voeren. Voor de zomer bleek dat de introductie van zo'n Tobintaks in de hele Europese Unie niet haalbaar is. Onder meer het Verenigd Koninkrijk en Zweden liggen dwars.

De Commissie hoopte dat minstens negen landen samen toch een Europese heffing zouden willen invoeren om de nationale veto's te omzeilen. Het zou de invoering van een Europese taks betekenen op slechts een deel van het EU-grondgebied, maar volgens de Commissie kan een ftt in dat formaat de andere landen stimuleren om zich aan te sluiten.

11 landen
Tijdens de vergadering van de Europese ministers van Financiën in Luxemburg kreeg commissaris Semeta gisteren het verlossende bericht dat elf landen uit de eurozone de Tobintaks willen invoeren. Frankrijk, Duitsland, België, Oostenrijk, Griekenland, Portugal en Slovenië richtten al een formeel verzoek tot Semeta, de commissaris wacht nog op een brief van Estland, Slovakije, Italië en Spanje waarin ze hem vragen een concreet wetsvoorstel neer te leggen.

Dat de drempel van negen landen overschreden is, betekent niet dat de financiële transactietaks snel het levenslicht zal zien. Niet alleen moeten alle 27 EU-landen het licht op groen zetten vooraleer Semeta zijn wetsvoorstel kan neerleggen, ze moeten ook allemaal het eigenlijke voorstel goedkeuren - zelfs de landen die niet deelnemen.

"Nadelige gevolgen"
De Commissie heeft er goede hoop op dat dit zal lukken. Tijdens het debat in Luxemburg zei ook de Britse minister George Osborne dat Londen niet principieel tegen de invoering van een ftt in een deel van de EU is. Wel wil hij dat er een grondige economische analyse komt van het uiteindelijke voorstel. De Britten vrezen voor negatieve effecten op de eengemaakte markt. Ook de Nederlandse minister Jan Kees de Jager vreest "nadelige" gevolgen.

Veilligheidsnet
Voor haar voorstel zal de Commissie zich baseren op het voorstel voor een heffing in de hele EU dat in juni afgeschoten werd. Daarin ijverde ze voor de invoering van een heffing van minimum 0,1% op de handel in aandelen en obligaties en minimum 0,01% op de handel in derivaten. Beide partijen die een transactie uitvoeren, zouden belast worden, op voorwaarde dat ze een link hebben met een van de deelnemende landen. Als bijvoorbeeld een Amerikaanse bank met een Duitse bank aandelen verhandelt, zal enkel de Duitse bank worden belast, tenzij de Amerikaanse bank in Europa een vestiging heeft.

Dat is meteen het 'veiligheidsnet' dat de Commissie bedacht heeft en waarmee ze wil vermijden dat bedrijven wegtrekken uit landen die een Tobintaks hanteren: bedrijven die absoluut niet belast willen worden, moeten alle banden doorknippen met hun klanten in die landen. En dat, argumenteert de Commissie, zal niet gauw gebeuren.

Europese begroting
De opbrengst van de ftt zou voor tweederden naar de Europese begroting gaan, de rest mag de lidstaat in kwestie zelf besteden. Maar om dat mogelijk te maken, moet eerst een akkoord gevonden worden over de Europese meerjarenbegroting. Over de eigenlijke opbrengst van een taks in elf landen wilde, of kon, de Commissie vandaag nog niets zeggen. Ze herhaalde dat ze begroot had dat een heffing in 27 EU-landen jaarlijks minstens 57 miljard euro had moeten opleveren. "Maar met de deelname van Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje is toch een zeer groot deel van het Europese bbp vertegenwoordigd", werd benadrukt.

Over de verschillende aspecten van de transactietaks zal nog stevig gedebatteerd worden. Dat de opbrengst voor de EU-begroting van de nationale bijdrage afgetrokken zal kunnen worden, is een argument dat meer dan één land als muziek in de oren zal klinken, maar Duitsland - nog steeds de 'Zahlmeister' van de EU - wil de inkomsten van de Tobintaks die in eigen land gegenereerd worden het liefst helemaal voor zich houden. België ziet een groot deel het liefst naar de EU-begroting vloeien.