François Hollande wint eerste ronde Franse verkiezingen

De voornaamste oppositieleider in Frankrijk, PS'er François Hollande, en de centrumrechtse president Nicolas Sarkozy gaan door naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. De Fransen staan 6 mei voor de keuze tussen een linkse kandidaat die geen bezuinigingen wil, maar de staat meer geld wil laten pompen in de economie en de centrumrechtse Sarkozy die meent dat hervormingen nodig zijn om de kostbare rol van de staat terug te dringen.

Hollande heeft de eerste ronde gewonnen met een kleinere voorsprong dan eerst aangenomen. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken behaalde Hollande, met bijna alle stemmen geteld, 28,63 procent. Uittredend president Nicolas Sarkozy behaalde 27,08 procent. Alleen de stemmen uit het buitenland ontbreken nog.

Marine Le Pen, de voorzitster van het extreem rechtse Front National, werd derde met 18,01 procent. Het is het grootste succes dat de partij bij een presidentsverkiezing ooit bereikt heeft. Haar vader, Jean-Marie Le Pen, haalde in 2002 16,86 procent van de stemmen, maar mocht het toen wel opnemen tegen Jacques Chirac in de tweede ronde. Op de vierde plaats kwam de linkse Jean-Luc Mélenchon met 11,13 procent, op de vijfde plaats centrumkandidaat François Bayrou met 9,11 procent.

Hollande ligt ook op kop om de tweede ronde te winnen, blijkt uit twee peilingen die in de loop van de avond werden afgenomen door de instituten Ipsos en Ifop. Volgens de peilingen zou Hollande de verkiezingen winnen met 54 tot 54,5 procent van de stemmen, terwijl Sarkozy 46 à 45,5 procent zou  halen. De resultaten komen overeen met die van peilingen voor de eerste ronde.

Reacties
"Ik heb vertrouwen", reageert Hollande, die zichzelf het "best geplaatst" noemt om de volgende president te worden. Hij erkent ook dat het extreemrechtse Front National nooit zo'n hoge score heeft behaald. "Het is een nieuw signaal dat om een reactie vraagt." Ook de uittredende president zegt "vertrouwen" te hebben, en roept op tot drie debatten met zijn concurrent. Hollande heeft dat al geweigerd, en wil maar één debat, zoals de gewoonte is.

Marine Le Pen zegt dat de "strijd om Frankrijk pas begonnen is" en dat "niets nog is zoals voorheen". Ze vindt dat ze het "systeem heeft doen beven". Haar entourage zegt dat ze voor 1 mei een standpunt zal innemen voor de tweede ronde. "Ons volk lijkt vastbesloten om de pagina om te slaan na jaren Nicolas Sarkozy", meent dan weer  Jean-Luc Mélenchon, de kandidaat van extreemlinks die vierde werd.

Centrumkandidaat François Bayrou haalde met 10 procent dan weer veel minder dan de 18,57 procent in 2007. "Dat is niet de score die we verwachtten." Bayrou zegt dat hij zich tot de twee grootste kandidaten zal richten, en een standpunt zal innemen voor de tweede ronde rekening houdend met hun antwoorden.

De ecologiste Eva Joly, die zesde eindigde, roept ten slotte op "alles te doen" om het "Sarkozisme" vaarwel te zeggen, en zich te scharen achter Hollande. Die laatste heeft Joly en Mélenchon al bedankt voor hun oproep om voor hem te stemmen in de tweede ronde.

Lagere opkomst dan in 2007
Volgens de verschillende peilingsinstituten zou de opkomst voor de eerste ronde uitkomen op iets minder dan 80 procent. Dat is iets minder dan in 2007 (83,77 procent), maar een stuk beter dan in 2002 (71,6 procent). De stembussen gingen om 8 uur open en de kiezers konden in de grote steden tot 20 uur hun stem uitbrengen. In totaal zijn zowat 44,5 miljoen mensen stemgerechtigd.

Hollande herinnerde er vanochtend aan dat de lage opkomst van tien jaar geleden de rechtse "vijand'' hielp om links te elimineren. Hollande bracht zijn stem in de ochtend uit in het stadje Tulle, waar hij aan het hoofd staat van het regionale bestuur in de Corrèze-regio.

Uiteraard trokken ook de andere kopstukken vanochtend naar de stembus: Sarkozy stemde in Parijs, samen met zijn vrouw Carla Bruni. Le Pen schoof haar stembiljet in de stembus in Hénin-Baumont, in het noorden van het land. Mélenchon ging zijn burgerplicht uitoefenen in Parijs en Bayrou in Pau, in het zuidwesten van de republiek.

Onderzoek naar media
Het parket van Parijs heeft ondertussen een onderzoek geopend naar het vervroegd verspreiden van de prognoses van de resultaten. In Frankrijk is het bij wet verboden om uit te pakken met peilingen van de resultaten voor de sluiting van de stembureaus (om 20 uur), maar verschillende media - ook Belgische - lapten die regel aan hun laars.

Het onderzoek neemt het Franse persbureau AFP, twee Belgische media, een Zwitsers medium, een in Nieuw-Zeeland gevestigde website en een Belgische journalist in het vizier. Die laatste zou peilingen verspreid hebben via Twitter, aldus het parket van Parijs.

Het verbod om peilingen te verspreiden voor de sluiting van de stembureaus geldt enkel in Frankrijk. Verschillende buitenlandse media, waaronder de Belgische RTBF, pakten deze middag al uit met prognoses. Het Franse persbureau AFP verbrak even voor 19 uur de stilte en stelde prognoses van de stembusgang onder embargo ter beschikking van zijn klanten, op basis van "eensluitende bronnen". Het agentschap legde de verantwoordelijkheid voor de verspreiding naar het grote publiek wel bij zijn klanten.