Het beeld dat de hele moslimwereld verdeelt
De 47 executies die Saoedi-Arabië ten uitvoer bracht, hebben wereldwijd protest uitgelokt en de spanningen met Iran naar het kookpunt gebracht. De Iraanse grootayatollah Ali Khamenei vergelijkt de politiek van Riyad met de barbaarse praktijken van IS. Het beeld dat op zijn website werd geplaatst, verdeelt de Arabische wereld.
De terechtstelling van de prominente sjiitische geestelijke Nimr al-Nimr noopten zowel Iran als de internationale germeenschap tot een scherpe veroordeling. Sjiitische leiders uit de regio reageerden geschokt. Woedende demonstranten bestormden gisteren de Saoedische ambassade in Teheran. Vandaag zijn opnieuw zo'n 1.000 manifestanten samengekomen aan de ambassade. Ze leggen daarmee een verbod van de regering naast zich neer.
De anti-oproerpolitie tracht de verhinderen dat de manifestanten het gebouw opnieuw bereiken. De betogers scanderen slogans als "dood aan het huis van Saoed", verwijzend naar de dynastie die aan de macht is in Saoedi-Arabië. Ook Amerikaanse en Israëlische vlaggen moeten eraan geloven.
Tekening
Op de website van grootayatollah Ali Khamenei verscheen een tekening waarop een Saoedische beul en een 'Jihadi John' lookalike verenigd zijn in één beeld. Ze zijn beiden klaar om de onthoofding te voltrekken van een man die zich verzette tegen het gedachtegoed van IS. "Wat is het verschil?", klinkt het. De tekening toont eveneens de breuklijn die de moslimwereld verdeelt.
Onverantwoord
"In plaats van zich bezig te houden met de (IS-) terroristen, die de hele wereld in gevaar brengen, laten de Saoedi's een figuur als al-Nimr executeren", zei de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Hoessein Jaber Ansari.
"De louter politiek en religieus gemotiveerde daad is een weerspiegeling van de irrationele en onverantwoorde politiek van de Saudi's", zei Ansari voorts. De invloedrijke Republikeinese Garde verklaarde dat de middeleeuwse daad van barbaarsheid zou leiden tot de val van het Saoedische koninkrijk.
Val
Al-Nimr was betrokken bij de protesten van de Sjiitische minderheid in Saoedi-Arabië tot zijn arrestatie in 2012. "Hij heeft mensen nooit aangezet tot geweld. Het enige dat hij deed, was het regime bekritiseren", luidde het op de website van de grootayatollah.
Nieuwe decreten
Sinds Saoedi-Arabië nieuwe decreten uitvaardigde worden atheïsten, vredevolle manifestanten en terroristen voortaan over dezelfde kam geschoren. Elke gedachte die de fundamenten van de islam in vraag stelt, wordt onder terrorisme gecatalogeerd.
"De Saoedi's hebben nooit enige kritiek op hun beleid getolereerd maar door deze recente wetgeving wordt elke vorm van tegenkanting weggezet als terrorisme", zei Joe Stork van Human Rights Watch.
Volgens de mensenrechtenorganisatie maken rechters reeds gebruik van de nieuwe maatregelen om onafhankelijke activisten en dissidenten te vervolgen.
Furieus
Saoedi-Arabië reageerde furieus op de uitlatingen van Iran. "Het koninkrijk is verbijsterd over de vijandige verklaringen en verwerpt die ten stelligste. Iran mengt zich schaamteloos in de zaken van het koninkrijk, " aldus het Saoedische ministerie van Buitenlandse Zaken. "De veroordeling van de terechtstelling laat het ware gelaat zien van Iran dat het terrorisme ondersteunt."
Gespannen voet
Het sjiitische Iran en het soennitisch-wahabitische koninkrijk Saoedi-Arabië leven al jaren op gespannen voet met elkaar. Naast de religieuze en geopolitieke verschillen is ook het conflict in Syrië al geruime tijd een twistappel. Teheran steunt het regime van president Bashar al-Assad, Riyad daarentegen de anti-Assad-rebellen.
"Koning Salman geeft bloedige boodschap af"
Met de executie van de prominente sjiitische geestelijke Nimr en 46 mannen die wegens terrorisme waren veroordeeld, heeft koning Salman van Saoedi-Arabië een boodschap willen afgeven. Die luidt dat het land bereid is alle middelen in te zetten om af te rekenen met tegenstand, of die nu komt van de sjiitische minderheid in eigen land of van terreurgroep Islamitische Staat. Dat zegt de Duitse deskundige Guido Steinberg tegen het persbureau DPA.
Volgens Steinberg is de massa-executie vooral een signaal aan IS, dat in buurland Irak is opgerukt tot de grenzen van het Saoedische koninkrijk, en aan de sympathisanten van IS in Saoedi-Arabië.
Hij noemt het wrang dat ook Nimr is omgebracht, omdat die alleen vreedzame protesten organiseerde tegen de regering van Salman. De geestelijke werd daarvoor meermalen gearresteerd, de laatste keer in 2012. Die aanhouding leidde uiteindelijk tot zijn terdoodveroordeling.
