Ierland zegt massaal 'ja' tegen homohuwelijk in historisch referendum

De Ieren hebben massaal vóór het homohuwelijk gestemd in het referendum dat gisteren plaatsvond. 62,1 procent van de Ieren stemde ja, tegenover 37,9 nee.

Al in de vooravond werd duidelijk dat de Ieren het homohuwelijk hadden goedgekeurd, toen nog maar in drie districten de stemmen geteld moesten worden. De officiële uitslag bevestigt dat nu ook: 62,1 procent, goed voor 1.201.607 inwoners, heeft voor het homohuwelijk gestemd in het wereldwijd allereerste referendum ooit over de kwestie. 37,9 procent of 734.300 inwoners stemde tegen.

Aanvankelijk werd gedacht dat de uitslag aan het eind van de middag bekend zou zijn, maar het tellen van de stemmen bleek toch wat langer te duren. Van de 43 districten stemde er uiteindelijk maar eentje tegen het voorstel. De meeste voorstanders waren er te vinden in en rond hoofdstad Dublin, waar meer dan 70 procent voor stemde. De opkomst in heel Ierland lag uitzonderlijk hoog op 60,52 procent. Dat is de hoogste opkomst bij een referendum in meer dan twintig jaar.

In Dublin zijn voorstanders massaal op straat gekomen en barstte een groot volksfeest los toen de officiële uitslag werd voorgelezen. Aan de Ierse grondwet zal nu een amendement worden toegevoegd waarin staat dat "het huwelijk wordt gesloten door twee mensen zonder onderscheid van sekse". Pas in 1993 werd homoseksualiteit in het katholieke land uit het strafrecht gehaald.

Politieke analisten stellen dan ook dat de overwinning van vandaag een grote verandering is ten opzichte van 1980, toen de Ierse bevolking nog meer achter de katholieke kerk stond, en overweldigend tegen abortus en echtscheidingen stemde. "We zijn een nieuw land", zei politiek analist Sean Donnelly. "Toen ik opgroeide was de katholieke kerk zo machtig en werd het woord homoseksueel niet eens gebruikt. Het is een enorme verandering voor dit conservatieve land geweest."

Premier Enda Kenny was in de aanloop naar het referendum al duidelijk over zijn eigen keuze. De politicus zou voorstemmen. "Ierland, bedankt", liet Kenny in een eerste reactie op een podium in Dublin weten. "Het antwoord is ja voor hun toekomst, ja voor hun liefde, ja voor het homohuwelijk. Het 'ja' is over de hele wereld ontvangen als een signaal van vooruitstrevend leiderschap van ons volk."

Ook vanuit de katholieke kerk kwam er reactie. "Dit is een sociale revolutie", aldus aartsbisschop Diarmuid Martin. "Het is duidelijk dat als dit een afspiegeling is van de meningen van de jonge mensen, de kerk een grote uitdaging in het vooruitzicht heeft." De katholieke kerk, die homoseksualiteit als een zonde beschouwt, heeft de laatste jaren aan invloed ingeboet. Dat komt mede door een reeks seksschandalen die dateren uit de vroege jaren negentig. De campagne van de kerk om tegen het homohuwelijk te stemmen vond dan ook geen grote weerklank.

"Een goede dag om Iers te zijn"

Vanmiddag bleek al dat de voorstanders het meer dan waarschijnlijk zouden halen. Ook vooraanstaande figuren van het nee-kamp verkondigden dat het ja-kamp zouden winnen. Homoseksuele stellen omhelsden en kusten elkaar van vreugde bij de verschillende stemcentra. Mensen konden voor Dublin Castle op grote schermen naar de uitslag kijken.

"We zijn het eerste land ter wereld dat gelijkheid van het huwelijk in onze grondwet kan verankeren, in opdracht van de bevolking. Dat maakt ons een baken van vrijheid en gelijkheid voor de rest van de wereld. Het is een goede dag om Iers te zijn", zei Leo Vadkar, een minister die eerder deze maand uit de kast kwam.

Degenen die tegen het homohuwelijk hadden gestemd omschreven hun verlies als bijna onvermijdelijk, omdat veel Ierse politieke partijen en bijna alle politici hun steun voor de legalisatie van het homohuwelijk uitgesproken hadden. David Quinn, leider van de katholieke denktank Iona Institute, noemde dat verontrustend. "We hebben een stem gegeven aan honderdduizenden Ieren die tegen het homohuwelijk stemden. Het feit dat geen enkele politieke partij hen steunde moet een punt van zorg zijn voor de democratie", zei hij.

Op Twitter reageren tal van prominenten verheugd op de legalisering. Onder andere de Amerikaanse vicepresident Joe Biden feliciteerde de Ieren. In de Verenigde Staten moet volgende maand duidelijk worden of er een landelijke legalisering van het homohuwelijk komt, wanneer het federale Hooggerechtshof zich over de kwestie uitspreekt.