Klokkenluider Snowden vraagt Ecuador om asiel
De Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden heeft asiel aangevraagd bij Ecuador. Dat maakte Ricardo Patino Aroca, de minister van Buitenlandse Zaken van dat land, bekend op Twitter. Snowden reisde vanmorgen al vanuit Hongkong naar Moskou. De VS hadden officieel om zijn uitlevering gevraagd, maar daarop heeft de klokkenluider dus niet gewacht. Ondertussen hebben de VS zijn paspoort ingetrokken. Aangezien hij geen geldig Russisch visum zou hebben, zou hij niet verder kunnen reizen, tenzij Ecuador hem een vluchtelingenkaart of paspoort geeft.
De Amerikaanse ambassade verwittigde de Russische regering dat Snowden niet langer een geldig paspoort heeft en dat hij uitgeleverd moet worden. Volgens een Russische overheidsbron kan Snowden echter wel verder reizen zonder dat Amerikaanse paspoort. Daarvoor hoeft de Ecuadoriaanse regering hem enkel een vluchtelingenkaart of paspoort te geven.
Moskou
Snowden, een voormalige IT-consultant van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA, zou vanmorgen om 10.55 uur op de 'gewone' commerciële vlucht SU213 zijn gestapt en kwam om kwart over 5 's middags aan in Moskou. Hij werd evenwel niet opgemerkt toen de passagiers van het vliegtuig zich naar de paspoortcontrole in de terminal F van de luchthaven Sjeremetjevo in Moskou begaven. Volgens sommigen stapte hij in een wagen die hem naast het vliegtuig opwachtte. Ook journalisten die in de terminal aanwezig waren, zagen een diplomatiek voertuig op het tarmac, met de Ecuadoriaanse vlag. Volgens sommige mediaberichten ontmoette Snowden de Ecuadoriaanse ambassadeur.
Moskou zou echter niet zijn eindbestemming zijn. Een bron van luchtvaartmaatschappij Aeroflot liet weten dat er een ticket voor een vlucht van Moskou naar Cuba op Snowdens naam staat. Volgens Russische media zou Snowden van daaruit verder reizen naar Venuezuela, waar hij asiel zou willen aanvragen. Ook deden IJsland en Noorwegen de ronde als mogelijke bestemmingen van de klokkenluider, maar nu blijkt dat Ecuador zijn echte eindbestemming is. Ecuador gaf eerder ook al WikiLeaks-stichter Julian Assange asiel. Hij zit reeds een jaar in de ambassade van Ecuador in Londen om een uitlevering naar Zweden, waar hij beschuldigd wordt van seksuele misdrijven, te vermijden.
WikiLeaks
Intussen laat de website WikiLeaks via Twitter weten Snowden "te hebben geholpen" om Hongkong te verlaten en politiek asiel te verkrijgen in "een democratisch land". Op de website opgericht door Julian Assange, de klokkenluider die al lange tijd in de ambassade van Ecuador in Londen verblijft, staat te lezen dat WikiLeaks Snowden ook hielp met zijn reisdocumenten en een veilig vertrek uit Hongkong.
Snowden zou volgens klokkenluiderswebsite WikiLeaks ook vergezeld zijn door "diplomaten", maar over hun nationaliteit bestaat vooralsnog geen duidelijkheid.
Arrestatiebevel
De Amerikanen hebben een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de klokkenluider. Snowden heeft zich volgens de Amerikaanse justitie schuldig gemaakt aan het zonder toestemming verspreiden van defensie-informatie, het verspreiden van geheime inlichtingeninformatie en diefstal van overheidseigendommen. Volgens persagentschap AP kan de klokkenluider voor elke aanklacht maximaal 10 jaar cel krijgen, waardoor hij dus maximaal 30 jaar cel zou kunnen krijgen voor de zaken waarvoor hij nu beschuldigd wordt.
Het verzoek van de Verenigde Staten aan Hongkong om klokkenluider Edward Snowden te arresteren en uit te leveren, voldeed niet aan alle eisen. Dat schrijft het bestuur van Hongkong in een verklaring. "De Amerikaanse overheid had eerder een verzoek ingediend voor een voorlopig bevel tot aanhouding van meneer Snowden", staat in de verklaring. "Maar omdat de documenten niet aan alle eisen voldeden, heeft het bestuur om aanvullende informatie gevraagd. Zolang we niet voldoende informatie hebben om met het verzoek aan de slag te gaan, is er geen legale reden om Snowdens vertrek te voorkomen." De VS reageerde teleurgesteld op die beslissing.
Amerikanen woedend
Verschillende Amerikaanse parlementsleden hebben de houding van China en Rusland intussen aan de kaak gesteld. "Poetin lijkt altijd gelukkig om de Verenigde Staten uit te dagen, over Syrië, Iran en nu ook over Snowden", verklaarde de Democratische senator Chuck Schumer op televisiezender CNN. "Het is niet op die manier dat bondgenoten elkaar moeten behandelen. Ik denk dat dit ernstige gevolgen zal hebben voor de relaties tussen de Verenigde Staten en Rusland."
De voorzitster van inlichtingencommissie in de Senaat, Dianne Feinstein, maakte haar verrassing kenbaar. "China speelde ook een rol", verklaarde ze op de zender CBS. "Ik denk niet dat het enkel Hongkong is, zonder de goedkeuring van China."
"De keuze van Moskou is interessant", aldus nog Feinstein. "Het is interessant dat hij door een voertuig werd opgewacht, en zijn koffer in een andere wagen ging. Het zal heel interessant zijn te zien wat Moskou met hem aanvangt."
De Republikeinse senator Rand Paul, die Edward Snowden steunt in naam van de transparantie van de staat, meent dat zijn imago schade zal lijden als hij zijn toevlucht zoekt in "vijandelijke" landen. Hij heeft het dan vooral over Rusland en China.
Samenwerking
De Amerikaanse justitie verklaarde wel dat het zal samenwerken met de landen waar Snowden na Hongkong zijn toevlucht zal zoeken. "De autoriteiten van Hongkong hebben ons verwittigd dat Snowden uit Hongkong is vertrokken naar een ander land. We blijven over het onderwerp met Hongkong onderhandelen en zullen een adequate politiesamenwerking voeren met de andere landen naar waar Snowden zich zou proberen te begeven", aldus een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Justitie, Nanda Chitre.
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken deelde mee dat de plannen van Snowden onbekend zijn.
