Laatste indiaan van Navajo-code WOII overleden
De laatste van de 29 Navajo-indianen die tijdens de Tweede Wereldoorlog een onbreekbare code voor de Amerikanen ontwikkelden, is overleden. Chester Nez overleed woensdag op 93-jarige leeftijd als gevolg van nierfalen.
Nez was een jaar of 16 toen een recruiter van de marine langskwam op het reservaat van de Navajo-indianen om mensen te ronselen die vloeiend Engels en Navajo spraken. In 2010 onthulde hij dat hij loog over zijn leeftijd en zijn werk verborgen hield voor zijn familie.
Hij sloot zich aan bij het 382e peleton, waar hij met 28 anderen de code voor het Amerikaanse leger ontwikkelde. Honderden Navajo's traden later in zijn voetsporen en voegden zich bij bataljons van het leger om gecodeerde berichten te versturen en te vertalen.
Nooit gekraakt
De taal van de Navajo's kent veel verschillende dialecten en staat te boek als een van de moeilijkste talen ter wereld. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de codes van de nazi's werd de Navajo-code nooit gekraakt.
De code werd vooral ingezet in de Grote Oceaan. De taal was veilig voor de Japanse codecrakers daar, omdat de Navajo-taal alleen werd gebruikt in het zuidwesten van de Verenigde Staten, geen geschreven vorm had en door minder dan dertig niet-Navajo werd begrepen.
In de code die Nez en zijn collega's ontwikkelden, gebruikten ze Navajo-woorden die ze een militaire betekenis gaven. CHAY-DA-GAHI wat 'schildpad' betekent, werd het codewoord voor 'tank'. Amerika was NE-HE-MAH, 'onze moeder'.
Volgens het Amerikaanse leger heeft het werk van de codesprekers het leven van duizenden militairen gered. Hun werk kwam onder de aandacht in 2002 in de film 'Windtalkers'.
