Leiders eurozone steken koppen bij elkaar
Op de Europese top in Brussel hebben de 27 staatshoofden en regeringsleiders vannacht een korte discussie gevoerd over het rapport van Herman Van Rompuy over de toekomst van de economische en monetaire unie. Rond 1 uur verlieten de 10 leiders van de niet-eurolanden de zaal, waarna de 17 eurolanden de koppen bij elkaar staken. Op hun agenda: het overeenkomen van kortetermijnmaatregelen om de Spaanse en Italiaanse financieringsproblemen te ontmijnen.
De Europese top begon donderdag met een discussie over de Europese meerjarenbegroting 2014-2020. De hoofdschotel van de vergadersessie was echter het 'Pact voor groei en jobs' dat er op vraag van de Franse president François Hollande gekomen is. De Europese leiders kwamen overeen om voor ongeveer 120 miljard euro aan snelle groeibevorderende maatregelen te nemen.
Door het kapitaal van de Europese Investeringsbank (EIB) met 10 miljard euro op te trekken, wordt de leencapaciteit van de EIB met 60 miljard euro verhoogd. Nog eens 60 miljard is afkomstig van de herbestemming van ongebruikte structuurfondsen. De leiders kwamen ook overeen het proefproject met projectobligaties zo snel mogelijk te doen starten. Daarmee moet een bijkomende investering van 4,5 miljard euro mogelijk gemaakt worden.
Verrassend genoeg werd het groeipact niet definitief goedgekeurd. Niet alleen werd nog altijd geen akkoord gevonden over de locatie van het toekomstige gerecht dat geschillen over het Europees patent moet regelen, ook Italië en Spanje deden en doen moeilijk. Premiers Mario Monti en Mariano Rajoy willen dat eerst kortetermijnmaatregelen genomen worden om de financieringsproblemen van Madrid en Rome te ontmijnen.
Op een persconferentie na afloop van de eerste vergadersessie ontkende voorzitter Herman Van Rompuy dat er sprake is van een blokkering door Italië en Spanje. Hij noemde de landen niet bij naam, maar gaf toe dat "twee landen" maatregelen op zowel korte als lange termijn genomen willen zien.
Over die lange termijn discussieerden de 27 leiders tijdens hun diner, dat pas om 23 uur startte. Ze bespraken het rapport van Van Rompuy, ECB-voorzitter Mario Draghi, Commissievoorzitter José Manuel Barroso en eurogroep-voorzitter Jean-Claude Juncker over de toekomst van de economische en monetaire unie. Sneller dan verwacht was de discussie afgerond, wat voor de 17 eurolanden het teken was om apart te gaan samenzitten en de kortetermijnmaatregelen te bediscussiëren waar Spanje en Italië om vragen.
De eurolanden buigen zich over enkele pistes waar hun technici eerder op de avond al op studeerden: kunnen de noodfondsen EFSF en ESM tussenkomen op de obligatiemarkten en - vooral - kan het ESM zijn status van bevoorrecht schuldeiser opgeven? In het midden van de nacht gaf François Hollande kort toelichting bij het doel van de vergadering: een manier vinden om de rentelasten voor noodlijdende landen als Italië en Spanje terug te dringen. Wat er ook uit de bus komt, zei Hollande, het zal zonder een verdragswijziging moeten kunnen gebeuren, want daarvoor is nu geen tijd.
Hollande ontkende overigens dat Monti en Rajoy de EU-top gijzelden door geen groen licht te geven voor het groeipact. "Ik begrijp hun moeilijkheden en de uitdagingen waar ze voor staan", zei hij. "Voor Rajoy en Monti zijn stabiliserende maatregelen absoluut prioritair."
Nog volgens Hollande zal er vrijdagmiddag, als de Europese top afloopt, een akkoord zijn "over alles". Dus over zowel het groeipact als de kortetermijnmaatregelen waar deze nacht naarstig aan wordt gesleuteld.
