Merkel en Poetin: Oekraïne moet één geheel blijven
Oekraïne mag niet uiteenvallen, daarover zijn de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Russische president Vladimir Poetin het eens. De twee wereldleiders bespraken de problematiek vandaag in een telefoongesprek. Ze vinden dat er snel een goed functionerende regering in het Oost-Europese land moet komen. Ook Susan Rice, een adviseur van VS-president Barack Obama, deelt het standpunt.
In hun gesprek hadden Merkel en Poetin het voorts over de noodzaak tot en het gemeenschappelijk belang van "stabiliteit" in het land. Door de gewelddadige rellen van vorige week in Kiev, die door sommige analisten gezien worden als een geopolitieke en economische (energie-)strijd tussen Oost en West, werd her en der het apocalyptische scenario opgediept van een burgeroorlog tussen pro-Europees en/of nationalistisch West-Oekraïne en pro-Russisch Oost- en Zuid-Oekraïne, met alle dreigingen van separatisme en afscheuring vandien.
"Ze (Poetin en Merkel) onderstreepten dat ze een gezamenlijk belang hebben bij een stabiel Oekraïne, zowel in economische als in politieke termen", liet Merkels woordvoerder in een verklaring weten. Volgens het Kremlin heeft Merkel de Russische president ook met het succes van de Olympische Winterspelen in Sochi gefeliciteerd.
Tegenpolen
De Europese Unie en Rusland stonden de afgelopen weken tegenover elkaar waar het Oekraïne betreft. Europa sprak zijn steun uit voor de betogers, die protesteerden tegen president Viktor Janoekovitsj. Rusland steunde Janoekovitsj echter en vergeleek het verzet met de opkomst van de nazi's in Duitsland, in de jaren dertig van de vorige eeuw.
Keuze voor EU
De vandaag door het Oekraïense parlement tot interimpresident gekozen Oleksandr Toertsjinov, lid van de pro-Europese Vaderlandpartij van onder andere Joelija Timosjenko en Arsenij Jatsenjoek, heeft in een op televisie uitgezonden 'toespraak tot de natie' Moskou opgeroepen om de "Europese keuze" te respecteren die Oekraïne volgens hem heeft gemaakt.
Toertsjinov zei dat "wij" bereid zijn tot dialoog met Rusland "op voet van gelijkheid". Het tijdelijke staatshoofd hoopt dat deze pro-Europese oriëntatie "bevestigd wordt bij de presidentsverkiezingen" van 25 mei. Europese integratie is "een prioriteit voor Oekraïne", aldus nog Toertsjinov. Morgen krijgt hij meteen Hoge Buitenlandvertegenwoordigster van de EU Catherine Ashton over de vloer.
Oekraïne op rand van bankroet
Toertsinov, een vertrouweling van "gasprinses" Timosjenko, had ook minder goed nieuws: de staatskas is nagenoeg leeg en het land balanceert op de rand van het bankroet, zei hij, met de beschuldigende vinger wijzend naar de afgezette president Viktor Janoekovitsj die, samen met zijn premier Mykola Azarov, "het land heeft geruïneerd".
De Oekraïense economie werd in 2008, drie jaar voor de verkiezing van Janoekovitsj, zwaar getroffen door de globale economische crisis. Het IMF spoort het land al jaren aan het tempo van de hervormingen (besparingen, privatiseringen, prijsverhogingen voor basisproducten en energie) te versnellen. Een akkoord met het IMF in 2010 voor "steun" van 15,1 miljard dollar, bleek de motor niet te doen aanslaan.
Naar verluidt heeft Kiev opnieuw een injectie van 15 tot 20 miljard dollar nodig om een financiële implosie te voorkomen. Vraag is of eventuele geldschieters daartoe bereid zijn. Rusland, dat in november een hulppakket aanbood (in ruil voor het opblazen van het Oekraïense associatieakkoord met de EU), dreigt met het nieuwe, "pro-westerse" regime in Kiev het spel harder te zullen spelen.
