Mladic overgebracht naar Tribunaal voor Oorlogsmisdaden
In Servië is Ratko Mladic (69), de voormalige generaal van de Bosnisch-Servische strijdkrachten, opgepakt en overgebracht naar het Servisch Tribunaal voor oorlogsmisdaden in Belgrado. Mladic was de meest gezochte oorlogsmisdadiger in Europa. Het toetredingsproces van Servië tot de Europese Unie krijgt met zijn arrestatie een duw in de rug.
Ratko Mladic zou opgepakt zijn in het huis van een familielid in het dorp Lazarevo, in het noorden van Servië. Dat heeft de burgemeester van het dorp gezegd in de grootste Servische krant Blic. De hele operatie startte vanochtend rond 6 uur. Drie uur later werd hij aangehouden.
Volgens de Servische zender B92 leefde Mladic onder de schuilnaam Milorad Komadic. De man had evenwel geen baard laten groeien, zoals de voormalige Bosnisch-Servische president Radovan Karadzic, die in juli 2008 werd gearresteerd. De 69-jarige Mladic, die er duidelijk ouder uitzag dan op foto's die van hem zijn verspreid, zou zich niet tegen zijn arrestatie verzet hebben.
"Afgesloten hoofdstuk"
De aanhouding is volgens de Servische president Tadic het resultaat van de samenwerking van zijn land met het Joegoslavië-Tribunaal. Ook Bosnische veiligheidsdiensten zouden aan de operatie hebben deelgenomen. Dat heeft de moslimpresident van Bosnië, Bakir Izetbegovic, verklaard.
"Alle oorlogsmisdadigers moeten voor de rechter worden gebracht", zei de Servische president Tadic. "Vandaag sluiten wij een hoofdstuk af van de geschiedenis van onze regio. Dit zal ons naar een algehele (regionale) verzoening leiden". De president beloofde verder dat ook Goran Hadzic, de laatst overgebleven voortvluchtige verdachte van oorlogsmisdaden tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië, zal worden opgepakt.
Volkerenmoord en andere misdaden
Mladic was van 1992 tot 1995 generaal van het Servische leger in Bosnië. Hij werd in 1995 door het Joegoslavië-Tribunaal beschuldigd van wreedheden tijdens de Balkanoorlog, zoals in het bijzonder het bloedbad van Srebrenica in 1995. Nadat de Servische troepen de door de VN "beschermde" moslimenclave Srebrenica hadden veroverd zijn daar zowat 8.000 moslimmannen en- jongens afgemaakt en in massagraven gegooid. Ook het jarenlang beleg van Sarajevo en de vele doden in de Bosnische hoofdstad Sarajevo worden hem aangewreven.
Nadat het Joegoslavië-Tribunaal Mladic in 1995 had beschuldigd van volkerenmoord en andere misdaden, leefde de man nog enige tijd vrij in de Servische hoofdstad Belgrado. Hij dook pas onder na de arrestatie van de voormalige Joegoslavische president Slobodan Milosevic in 2001. Toen in juli 2008 de Bosnische politieke leider Radovan Karadzic werd gearresteerd, steeg de speculatie dat dit ook zou gebeuren voor Mladic.
In een boodschap via zijn advocaat heeft Karadzic gezegd dat hij zich "spijtig voelt over het verlies van de vrijheid van generaal Mladic". Tevens zei hij "ernaar uit te zien samen met hem de waarheid naar buiten te brengen over wat er in Bosnië gebeurde".
Onduidelijkheid over uitlevering
De procedure die moet leiden tot uitlevering van Ratko Mladic aan het Joegoslavië-Tribunaal , kan echter nog een week duren. Dat heeft de Servische aanklager voor oorlogsmisdaden gezegd. Het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag stelt hetzelfde. De Servische staatstelevisie meldde eerder nochtans dat de voormalige militaire leider van de Bosnische Serviërs al op weg zou zijn naar Den Haag.
Mladic is volgens de Britse omroep BBC met een politiekonvooi naar het Servische Tribunaal voor Oorlogsmisdaden in Belgrado gebracht. Volgens de wettelijke procedure moet de gearresteerde ex-generaal daar eerst een medisch onderzoek ondergaan alvorens achter gesloten deuren voor een uitwijzingsrechter te verschijnen die zijn identiteit nagaat alvorens de akte van beschuldiging voor te lezen.
EU-lidmaatschap
Nog voor de formele bevestiging van de arrestatie van Mladic reageerde de woordvoerster van eurocommissaris voor Uitbreiding Stefan Füle reeds op het nieuws. "Indien dat (de arrestatie, nvdr) het geval zou zijn, menen wij dat Servië het belang van volledige samenwerking met het internationale gerecht begrepen heeft en besloten heeft om concrete vooruitgang te boeken op weg naar Europa."
De Europese Unie heeft een "volledige samenwerking" van de Servische overheid met het tribunaal in Den Haag steevast als voorwaarde gesteld voor de toetreding van Servië. Servië vroeg eind 2009 het lidmaatschap aan. Het land heeft echter nog niet de status van kandidaat-lidstaat.
In zijn laatste rapport, dat op 6 juni gepresenteerd zou worden aan de Verenigde Naties, kwam de Belgische procureur Serge Brammertz van het tribunaal nog tot de conclusie dat de samenwerking van de autoriteiten in Belgrado "niet voldoende" was.
Duw in de rug
Het nieuws over de arrestatie kan de zaken echter een andere wending geven. Aangenomen wordt dat de uitlevering van de meest gezochte verdachte van het tribunaal de Servische toenadering tot Europa een flinke duw in de rug kan geven. Europa verwacht echter ook dat Servië vooruitgang boekt in de dialoog met Kosovo, de afvallige provincie die drie jaar geleden de onafhankelijkheid uitriep en die wordt erkend door de meeste EU-lidstaten en de Verenigde Staten. Servië vatte in maart een dialoog met Kosovo aan. (anp/belga/adha/sps)
Video: De troepen van Ratko Mladic liepen in juli 1995 de enclave Srebrenica onder de voet. Die moslimenclave stond onder de bescherming van de Nederlandse Blauwhelmen van Dutchbat. Hier spelt Mladic de Nederlandse commandant Thom Karremans de les.
