NAVO voert militaire aanwezigheid in Oost-Europa verder op

De NAVO hakt vandaag knopen door over een verdere versterking van de militaire aanwezigheid in Oost-Europa, tegen de achtergrond van aanhoudende spanningen met Rusland. De VS besliste vorige week al om hun aanwezigheid in Europa te verviervoudigen, terwijl onder meer Groot-Brittannië zijn maritieme inspanning wil verdubbelen.

"Ik verwacht dat de defensieministers zullen instemmen met een versterking van onze vooruitgeschoven aanwezigheid in het oosten van onze alliantie", zei secretaris-generaal Jens Stoltenberg bij aanvang van een ministeriële top met de 28 ministers van Defensie. "Een sterk signaal dat alle bondgenoten zullen reageren als één lidstaat wordt aangevallen", noemde de Noor het.

Oekraïne en Krim
De verdere versterking van de NAVO-aanwezigheid in het oosten is niet nieuw. Het bondgenootschap is er al zowat anderhalf jaar mee in de weer, opgejaagd door de Russische agressie in Oekraïne en de annexatie van de Krim begin 2014.

Klein maar flexibel
Van 'Koude Oorlog-toestanden' is echter geen sprake, onderstreept Stoltenberg telkens weer. Er komen dus geen honderdduizenden manschappen langs de grens. Wel mikt de NAVO op relatief kleine maar flexibele "vooruitgeschoven" eenheden in het oosten, die snel kunnen opgeschroefd worden indien nodig.

Geen permanente aanwezigheid
De recente Amerikaanse aankondiging van een fors verhoogde militaire aanwezigheid in Europa - met een verviervoudiging van het prijskaartje tot 3,4 miljard dollar - past volledig in dat kader. Het gaat met name om het equivalent van een brigade - 3.200 tot 4.000 soldaten - die voortaan het hele jaar door aanwezig zal zijn in de oostelijke landen, voor oefeningen en trainingsmissies. Het gaat dus niet om een permanente aanwezigheid, onderstreept de NAVO. Dat zou immers de oude afspraken met Rusland schenden.

Ook in ons land
Daar bovenop gaan de VS opnieuw zwaar materieel stationeren in verschillende Europese landen, waaronder België. Het gaat om voldoende materieel voor een Amerikaanse divisie van 15.000 tot 20.000 manschappen. Opnieuw om de oude afspraken met Rusland niet met de voeten te treden, komt dat materieel voornamelijk naar West-Europa.

De NAVO timmert intussen aan multinationale troepen die de "vooruitgeschoven aanwezigheid" van de NAVO in het oosten mee zullen moeten belichamen. Zij komen bovenop de maatregelen die eerder al beslist werden om de oostelijke bondgenoten gerust te stellen na de initiële Russische acties. Denk aan logistieke centra, vooruitgeschoven materieel, versterkte bewaking van het luchtruim, meer schepen in de Baltische en Zwarte Zee en de installatie van een reeks kleine commandocentra.

Afschrikking
"Onze afschrikking berust op een combinatie van onze vooruitgeschoven aanwezigheid en onze capaciteit om die snel te versterken indien nodig", zo verwoordde Stoltenberg het in Brussel. Tegen de grote NAVO-top in juli in Warschau hoopt het bondgenootschap alle details over de vooruitgeschoven aanwezigheid in het oosten te kunnen onthullen.

Tegelijk kondigen verschillende landen nu al extra inspanningen aan. Zo liet het Verenigd Koninkrijk vandaag weten dat het zijn maritieme bijdrage aan de NAVO dit jaar min of meer zal verdubbelen, met een focus op de Baltische Zee. Het gaat onder meer om het fregat HMS Iron Duke, een destroyer en drie mijnenjagers, naast de deelname aan verschillende maritieme NAVO-oefeningen.