"Nederlandse defensie heeft geblunderd met Libische reddingsactie"
De reddingsactie door drie Nederlandse militairen in Libië is mogelijk mislukt door onvoldoende inlichtingen vooraf, of doordat de hele operatie verraden is. Dat zegt de Nederlandse defensie-expert Rob de Wijk. Bij de mislukte reddingsactie, bij de stad Sirte, kwamen drie Nederlandse mariniers in handen van het Libische regime van Muammar Kadhafi. Een boordhelikopter vloog vanaf het Nederlandse marinefregat Hr. Ms. Tromp naar de Libische stad om daar twee evacués op te pikken.
Na de landing werd de bemanning overvallen door een gewapende groep regeringsgezinde Libiërs. De evacuatiepoging vond afgelopen zondag aan het eind van de dag plaats, maar werd om veiligheidsredenen tot nu toe stilgehouden.
Conventie van Genève
De Wijk vermoedt dat de Nederlanders, op basis van eigen inlichtingen of informatie van bondgenoten of informanten, dachten dat de omgeving van Sirte rustig genoeg was voor de actie met de helikopter. Volgens De Wijk is er sprake van een blunder, omdat dit soort mislukkingen altijd te voorkomen zijn door betere inlichtingen.
Voor zover De Wijk kan zeggen is niet eerder een dergelijke reddingsactie fout gegaan, maar deze operaties zijn natuurlijk ook geheim. Het Nederlandse drietal valt nu onder de Conventie van Genève vallen, en zijn ze dus in wezen krijgsgevangenen.
Als gevolg daarvan zullen ze ook goed behandeld worden en hoeft niet gevreesd te worden voor hun leven, aldus De Wijk tegen RTL Nieuws. "Als ze gedood zouden worden, dan was dat al gebeurd de afgelopen dagen."
"Allerergste is dat de drie op de Libische tv getoond worden"
Wel hebben de Nederlanders met deze actie de Libische leider Kadhafi enorm in de kaart gespeeld. Hij kan de militairen nu als bewijs opvoeren van de inmenging van buitenlandse mogendheden in zijn land. Het allerergste wat volgens De Wijk kan gebeuren, is dat de drie op de Libische tv getoond worden.
Diplomatiek en politiek kan dit erg schadelijk zijn, zo stelt hij. Het Libische regime heeft meerdere malen buitenlanders gevangen gehouden. De kwesties duurden jaren en de gevangen worden soms gebruikt als ruilwaar voor politieke en financiële wensen van Kadhafi.
Rutte: kabinet gaf toestemming
In een reactie erkent de Nederlandse premier Rutte de ernst van de situatie. Volgens de premier is het van het grootste belang dat de drie militairen zo snel mogelijk gezond terugkomen naar ons land. "Er is sprake van een zeer ernstige situatie. Het belangrijkste is nu dat ze gezond weer thuis komen. Zolang dat nog niet het geval is, kan ik weinig over de kwestie kwijt", aldus Rutte.
Rutte zegt op alle mogelijke niveau's "diplomatiek verkeer" te hebben met de Libische autoriteiten. "Het is een verschrikkelijke kwestie. Verder kan ik er in het belang van de gevangen militairen in Libië geen mededelingen over doen."
Rutte zelf was naar eigen zeggen nauw betrokken bij de uitvoering van de reddingsoperatie. "Maar pas als de militairen weer veilig thuis zijn, kan ik hier meer openheid van zaken over geven."
Kamer wil opheldering over militairen Libië
De Nederlandse Tweede Kamer wil intussen opheldering. Alle fracties steunden donderdag een verzoek van de PVV om een brief te krijgen over de situatie.
Een verzoek van de PVV, de partij van Geert Wilders, om ook een spoeddebat te houden over de kwestie kreeg echter van geen enkele partij steun.
De hele Kamer is bezorgd, maar vindt het niet het juiste moment om een spoeddebat te houden. Alle aandacht moet volgens haar gaan naar het zo snel mogelijk vrij krijgen van de betrokken militairen en het kabinet moet daarvoor alle ruimte krijgen. De VVD noemde een spoeddebat onverantwoord op dit moment. (bvdl/anp/mvdb)
