Nobelprijswinnaar ElBaradei werpt zich op als hervormer
De diplomatieke Egyptenaar Mohammed ElBaradei is voor veel landgenoten de hoop op wezenlijke en westerse hervormingen in de door overbevolking, werkloosheid, corruptie, repressie, extremisme en woningnood geplaagde staat. Hij heeft gezegd bereid te zijn een overgangsregering te leiden die het land weer op de rails zet.
Ondanks zijn internationale staat van dienst en een Nobelprijs is hij nog relatief onbekend in Egypte, mede omdat hij veel in Wenen is waar hij zich vestigde als baas van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA). Maar in de huidige politieke sfeer en met de huidige media kan daar in Egypte snel verandering in komen.
Atoomenergie
Mohammed El-Baradei werd in 1942 geboren in Cairo. Hij studeerde er rechten en later internationaal recht in New York. In 1964, twaalf jaar nadat militairen de macht hadden gegrepen, werkte ElBaradei bij het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken. Twintig jaar later ging hij naar het IAEA in Wenen. Daar werd hij in 1997 de baas van.
Irakoorlog
De Verenigde Staten konden niet erg goed met hem opschieten, vooral als het over verstopte massavernietigingswapens ging, maar ze steunden hem toch in voldoende mate om tot drie keer tot toe tot chef van het in 1957 opgerichte agentschap te worden benoemd. Het IAEA is ook bekend als "de nucleaire waakhond'' van de Verenigde Naties. In februari 2003 verklaarde de Egyptische diplomaat onomwonden dat er geen bewijs was voor het bestaan van massavernietigingswapens in Irak. Hij veroordeelde daarmee het beleid van Washington en Londen en de oorlog die ze ontketenden.
Nobelprijs
In oktober 2005 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede. De prijs ging voor de helft naar het agentschap. Na de wrijvingen over Irak kwam ElBaradei in conflict met de VS over Iran en Noord-Korea. Hij hekelde de dubbele standaard van landen die nucleaire wapens hebben, maar tegelijk andere landen af te houden van die wapens.
In 2009 november 2009 legde hij de functie neer. Toen hij drie maanden later naar Caïro ging, negeerden honderden aanhangers de waarschuwingen van de autoriteiten hem niet te verwelkomen. (anp/adb)
