Protesten bij start rechtszaak WikiLeaks-klokkenluider
De Amerikaanse militair Bradley Manning, die in de Verenigde Staten terechtstaat wegens het lekken van geheime informatie naar WikiLeaks, moet morgen voor de rechter verschijnen. De 25-jarige Manning wordt ervan beschuldigd ruim 700.000 documenten te hebben doorgespeeld aan de website. Over de hele wereld wordt er gedemonstreerd tegen de rechtszaak.
Want in de ogen van president Barack Obama en het Amerikaanse leger mag Manning een verrader zijn, voor veel andere mensen is hij juist een held. De afgelopen dagen verzamelden demonstranten zich al bij Fort Meade.
Onmenselijk
Ook internationaal is er veel kritiek op de manier waarop Manning de afgelopen drie jaar is vastgehouden. Zijn kleren werden afgepakt en hij zat twee jaar in isolatie. Sommigen noemden zijn behandeling onmenselijk.
Manning verklaarde in februari, tijdens een hoorzitting die voorafging aan zijn proces voor de krijgsraad, dat hij met zijn acties een debat had willen aanzwengelen over de Amerikaanse diplomatie en defensiepolitiek. Maar de regering meent dat hij de nationale veiligheid in gevaar heeft gebracht, net als de levens van Amerikaanse burgers.
Helpen van de vijand
Het proces in Fort Meade (Maryland), een militaire basis op zo'n 50 kilometer ten noordoosten van Washington, duurt naar verwachting minimaal twee maanden. Aanklagers willen meer dan 100 getuigen oproepen. In totaal wordt Manning beschuldigd van 21 strafbare feiten, waarvan 'het helpen van de vijand' de zwaarste is. De militair kan een levenslange gevangenisstraf krijgen voor het lekken.
De rechter in de zaak, kolonel Denise Lind, zei dat delen van het proces worden afgeschermd voor het publiek om vertrouwelijke gegevens te beschermen. Burgerorganisaties laken de geheimzinnigheid van de krijgsraad en zeggen dat die een intimiderend effect heeft op klokkenluiders. Manning heeft ervoor gekozen dat Lind in zijn zaak vonnist, in plaats van voor een militaire jury te verschijnen.
Assange
Manning, vroeger werkzaam als inlichtingenanalist, werd in mei 2010 in Irak gearresteerd en zit sindsdien achter tralies. In hetzelfde jaar begon WikiLeaks met het publiceren van honderdduizenden vertrouwelijke documenten, mailwisselingen tussen diplomaten en gevechtsopnames. Een van de gelekte video's van het Amerikaanse leger toonde een aanval in 2007 van Apache-helikopters, waardoor een tiental mensen omkwam in Bagdad. Onder hen waren een Iraakse nieuwsfotograaf van het Britse persbureau Reuters en zijn chauffeur.
De oprichter van de klokkenluiderswebsite, Julian Assange, houdt zich al sinds juni vorig jaar schuil in de Ecuadoraanse ambassade in Londen om uitlevering aan Zweden te voorkomen, waar hij wordt beschuldigd van verkrachting. De internetactivist vreest dat hij uiteindelijk wordt uitgeleverd aan de Verenigde Staten.
