Tiananmen: soldaten lachten terwijl ze studenten doodschoten
Soldaten uit bepaalde provincies die werden ingezet om de protesten op het Tiananmenplein in Peking te onderdrukken, lachten terwijl ze op de massa pro-democratische studenten schoten. Dat staat in een Amerikaans document dat gisteren naar aanleiding van de 25ste verjaardag van het bloedbad werd vrijgegeven.
Het document werd openbaar gemaakt door de archieven van de nationale veiligheid aan de George Washington Universiteit. Het gaat daarin over de verwarring en de chaos die heersten toen de Chinese autoriteiten het studentenprotest tijdens de nacht van 3 op 4 juni 1989 gewelddadig neersloegen.
Het geheime militaire rapport onthult dat de soldaten "in het wilde weg op eender welke samenscholing schoten".
Meer dan duizend doden
Daarbij wordt een anonieme bron geciteerd die vanop zijn hotelkamer uitzicht had op het Plein van de Eeuwige Vrede. Die bron heeft het over "een brutale repressie" met het oogmerk de manifestanten zware verliezen te doen lijden. De soldaten van het 27ste leger, die het dialect van Peking niet praatten, "lachten terwijl ze in het wilde weg op elke groep personen schoten". Chinese troepen doodden honderden ongewapende manifestanten, volgens sommige bronnen vielen zelfs meer dan duizend doden.
Informatie gebrekkig en vals
Het document stelt ook dat de informatie destijds heel schaars en vaak compleet vals was. De dag na de bloedige onderdrukking meldde een telegram van een Amerikaanse inlichtingendienst, op gezag van een bron bij een aan China verbonden overheid, het overlijden van de Chinese leider Deng Xiaoping. Die overleed in werkelijkheid pas acht jaar later, in 1997.
Doodgezwegen
Een kwarteeuw lang bleef de communistische partij zwijgen over de moordende repressie op het Tiananmenplein en een drastische censuur zorgde ervoor dat heel wat Chinese jongeren onwetend zijn over het drama. Eén op de drie Chinezen is jonger dan 25 jaar en is dus geboren na het onderdrukken van de zogenaamde 'Pekinese Lente'.
Wie ouder is, praat liever niet over het taboe-onderwerp. De voorbije weken zette het regime bovendien grote middelen in om te verhinderen dat de opstand zou herdacht worden. Zo werd het internet gecensureerd, werd de buitenlandse pers het mikpunt van intimidaties en werden dissidenten het slachtoffer van een arrestatiegolf.
"Het onderwijssysteem en de mediacensuur hebben elke verwijzing naar de gebeurtenissen van 1989 succesvol gewist, zodat veel jongeren niet weten wat er toen is gebeurd of er slechts een wazig idee over hebben", stelt Jeremy Goldkorn, oprichter van de site Danwei en expert op het vlak van het Chinese internet. "Voeg daarbij een zekere culturele terughoudendheid voor de trauma's uit het verleden en je moet als jongere al buitengewoon nieuwsgierig zijn om bepaalde informatie op te zoeken".
