"Tsjechische neonazi's worden gewelddadiger"

Tsjechische neonazi's worden steeds gewelddadiger, onder invloed van extreemrechtse groeperingen in andere landen. Dat zeggen deskundigen na een aanslag met molotovcocktails op een hotel waar Roma wonen, eerder deze week.

Zowel ideologisch als operationeel worden de banden met bewegingen in Rusland, Italië en Duitsland sterker. "Het is een feit dat Tsjechische groepen samenwerkingsovereenkomsten hebben met Duitse groepen", zegt Gwendolyn Albert, een prominent campagnevoerder tegen racisme. "Ze lijken ook het Duitse voorbeeld te volgen van erkende, enigszins geaccepteerde politieke partijen die demonstraties organiseren waar dan mensen die racistisch geweld willen plegen zich bij aansluiten."

Ook ex-neonazi's in Duitsland hebben in het openbaar gezegd dat er veel samenwerking is, en dat Duitse neonazi's vuurwapentrainingen geven aan gelijkgestemden uit heel Europa, op Tsjechish grondgebied.

Terreur tegen rechters
Vorige week publiceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken een rapport over extreemrechts in het land. Ook dit rapport signaleert toenemende invloed van gewelddadige bewegingen uit het buitenland, wat zou kunnen leiden tot meer racistisch geweld in Tsjechië. Extreemrechtse groepen in Rusland zijn betrokken bij terreurcampagnes tegen rechters. Ook in Tsjechië zeggen verschillende getuigen in rechtszaken dat ze bedreigd zijn. Afgelopen week moest een zaak tegen een racistische aanslagpleger worden uitgesteld omdat er met een bomaanslag was gedreigd.

Neonazibendes bewapenen zich bovendien steeds meer, zegt Miroslav Mares, socioloog en auteur van het ministerieel rapport. Ze krijgen wapens en training door bij de politie en beveiligingsfirma's te infiltreren. Bij een demonstratie hadden extremisten wapens bij zich die alleen in het leger te krijgen zijn, meldden lokale media onlangs.

Aanslagen tegen Roma
Dat alles vindt plaats tegen een achtergrond van etnische conflicten in achterstandsgebieden in het land. In het Sluknovdistrict, in het noorden, werden demonstraties gehouden tegen Roma, die werden verdacht van aanslagen en diefstal. Sociale uitsluiting en een verslechterende economie zijn aanjagers van racistisch geweld, aldus het rapport.

Alleen al in het afgelopen half jaar zijn er 23 aanslagen tegen Roma gemeld, waarbij drie mensen zijn overleden. Ook de aanslag van afgelopen week kwam niet onverwacht, zegt Emil Vorac, die als hoofd van een ngo voor Roma werkt in Aš, in West-Bohemen, waar het hotel staat. "Het lijkt dat racisme en xenofobie hier toenemen. Dat is wat ik merk in mijn werk in verschillende gemeenschappen en comités in de regio. Hun leden gedragen zich vaak als xenofoben."

Invloed van politici
Volgens Mares moet ook de invloed van politici niet worden onderschat. "We zien een toename van 'gewoon' racisme. Niet-extremistische partijen laten zich tegenwoordig ook racistisch uit." Extreemrechtse groepen kunnen hierop voortbouwen omdat ze hun skinheadimago achter zich hebben gelaten en doen alsof ze een serieus alternatief zijn. Ze winnen aanhang door niet alleen tegen Roma te zijn, maar tegen immigratie in het algemeen, of tegen andere zaken zoals het homohuwelijk. Het is essentieel dat scholen hier voorlichting over geven, aldus Mares.