Turks parlement keurt in eerste ronde controversiële grondwetshervorming goed
Het Turkse parlement heeft vandaag een eerste goedkeuring gegeven aan 18 grondwettelijke amendementen, die de macht van president Recep Tayyip Erdogan aanzienlijk vergoten. Indien de grondwetshervorming ook in een tweede ronde wordt goedgekeurd, evolueert Turkije van een parlementair naar een presidentieel systeem.
De parlementsleden moeten nu minstens 48 uur wachten vooraleer ze een tweede en laatste keer kunnen stemmen op de grondwetswijziging. Indien de wijziging wordt goedgekeurd, wordt mogelijk al in de lente een referendum georganiseerd.
Verzwakking wetgevende macht
In de amendementen is opgenomen dat het presidentschap, dat momenteel enkel op papier het staatshoofd is, wordt omgevormd tot de leiding van het parlement. De veranderingen zouden de wetgevende macht kunnen verzwakken, omdat de president vandaag los moet staan van de partijpolitiek en zich moet beroepen op de legislatuur en de eerste minister om wetsvoorstellen in te dienen, wetten goed te keuren en de wet toe te passen. In de amendementen staat daarenboven dat de president slechts twee ambtstermijnen aan de macht mag blijven, maar ook dat het parlement in de tweede ambtstermijn nieuwe verkiezingen kan uitschrijven, waarbij de president nog eenmaal kandidaat kan zijn.
Bovendien mag de president tot een partij behoren. Verwacht wordt dat Erdogan dan weer voorzitter van de regeringspartij AKP wordt - met navenante invloed op het parlement.
Presidents- en parlementsverkiezingen samen
Als de grondwetswijziging door het parlement en het volk wordt goedgekeurd, zouden op 3 november 2019 voor het eerst presidents- en parlementsverkiezingen samen gehouden worden. Om tot in 2035 aan de macht te blijven, moet Erdogan de verkiezingen van 2019 en 2024 winnen. Voor het einde van de legislatuur in 2029 zou het parlement dan voortijdige verkiezingen moeten uitschrijven, waarbij Erdogan opnieuw een meerderheid achter zich moet krijgen.
Vorige week was het in het parlement nog tot een opstootjes gekomen bij de bespreking van de grondwetswijziging, waarbij vooral leden van regeringspartij AKP en de grootste oppositiepartij CHP elkaar in de haren vlogen.
