Uitspraken Trump over NAVO vallen slecht in heel Europa
Europese politici hebben met verwondering en misprijzen gereageerd op de opmerkingen van aankomend VS-president Donald Trump dat de NAVO 'uit de tijd' is en de EU na Groot-Brittannië nog meer lidstaten gaat kwijtraken. "Een kardinale fout", vindt de Nederlandse Buitenlandminister Bert Koenders.
Koenders zei vanmiddag na afloop van overleg met zijn Europese collega's in Brussel dat hij vorige week tijdens een bezoek aan Washington helemaal niet de indruk kreeg dat de VS van de NAVO af wil. "In de onveilige wereld die we hebben kun je niet zeggen dat de NAVO niet meer nodig is." Hij pleit ervoor om snel met de nieuwe VS-regering aan tafel te gaan zitten en wil tot die tijd niet op elke tweet of uitspraak reageren: "Het is moeilijk een oordeel te vellen over een president die nog niet begonnen is."
Koenders' Franse collega Jean-Marc Ayrault vindt dat het beste antwoord op Trump eenheid, één blok vormen is. Ook hij wacht met ongeduld op een onderhoud met de nieuwe Amerikaanse buitenlandminister, Rex Tillerson, om een reeks belangrijke kwesties zoals de sancties tegen Rusland, het klimaatakkoord van Parijs en het nucleaire akkoord met Iran te bespreken. "De wereld heeft steeds meer afstemming nodig, samenwerking, geen ieder voor zich", aldus Ayrault.
Bezorgd
De NAVO is tot op het hoogste niveau 'bezorgd', aldus de Duitse minister Frank-Walter Steinmeier, die juist vanmorgen een onderhoud had met NAVO-topman Jens Stoltenberg. Het is niet voor het eerst dat Trump het bondgenootschap frontaal aanvalt.
Ook zijn voorganger Obama vond dat Europese NAVO-landen best wat meer mogen bijdragen aan de gemeenschappelijke defensie, maar anders dan Trump dreigde hij nooit de Amerikaanse steun bij een aanval op een NAVO-land daarvan afhankelijk te maken, zoals Trump in zijn campagne wel deed. Stoltenberg zelf liet overigens per mail weten dat hij er absoluut op vertrouwt dat de VS ook onder Trump gecommitteerd blijft aan de NAVO.
Bijpraten
EU-buitenlandchef Federica Mogherini reageert wellicht later vandaag op Trump, zij wilde vanmorgen eerst overleg met andere ministers, die op dit moment in Brussel hun maandelijkse overleg hebben. Ook de Maltese minister George Vella verwacht dan meer te kunnen zeggen. Malta is sinds 1 januari roulerend voorzitter van de EU. Volgens onze minister Didier Reynders krijgt Europa al snel de gelegenheid om bij te praten met Trump, als later dit jaar op het nieuwe hoofdkwartier een NAVO-top plaatvsindt.
Zijn Luxemburgse collega Asselborn, één van de langstzittende Europese buitenlandministers, hoopt dat Trump na zijn inauguratie komende vrijdag 'een andere weg' inslaat: "Dit is geen mooi beeld." Hij is bezorgd over zowel het buitenlands- als het handelsbeleid van de nieuwe regering. "Bij destabilisering heeft ook de VS geen baat. Wie kiest voor 'America First' en een egoïstische opstelling in de politiek, moet ook naar de lange termijngevolgen kijken."
Kwetsbaar
De Oostenrijkse minister Sebastian Kurz vindt dat Europa zich met twee slechte jaren kwetsbaar heeft gemaakt voor kritiek, maar dat wordt weer beter als de buitengrenzen beter bewaakt en de migratieproblemen opgelost zijn. De Europese Commissie wilde bij monde van haar woordvoerder alleen kwijt het interview 'met interesse' te hebben gelezen.
De meest positieve reactie kwam van de Britse ex-Brexiteer en buitenlandminister Boris Johnson. Hij is blij te hebben gelezen dat de VS met de Britten een nieuw handelsverdrag wil, 'en ook nog snel'. Op de verdere uitlatingen van Trump ging hij niet in.
"Europeanen hebben hun lot in eigen handen"
"Ik denk dat de Europeanen hun lot in hun eigen handen hebben. Ik ga me blijven inzetten opdat de 27 lidstaten samenwerken aan de toekomst." Zo heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel gereageerd op de rugdekking die de Amerikaanse president-elect Donald Trump heeft gegeven voor het Britse vertrek uit de Europese Unie.
Merkel wou niet in detail reageren op de nieuwe uitval van de toekomstige Amerikaanse president. "Mijn standpunten over de trans-Atlantische kwesties zijn bekend. De president-elect heeft de zijne nog eens herhaald. En wanneer hij in functie treedt, zullen we uiteraard samenwerken met de nieuwe Amerikaanse regering en zien welke akkoorden we kunnen bereiken", zo verklaarde ze.
Wel weigerde Merkel opnieuw elk amalgaam tussen de terreurdreiging in Europa en de vluchtelingen die de oorlog in Syrië ontvluchten, iets waarvoor Trump in het interview niet lijkt terug te deinzen. Ze onderstreepte dat "de grote meerderheid van de Syriërs gevlucht zijn voor de burgeroorlog, de gevechten tegen het regime van Bashar al-Assad en de repressie van al-Assad".
Tusk of Juncker? Trump praat met "leider van de Europese Unie"
Was het nu Donald Tusk of Jean-Claude Juncker? In zijn interview met de Britse krant The Times en het Duitse Bild lijkt de Amerikaanse president-elect Donald Trump de leiders van de Europese Raad en de Europese Commissie met elkaar te verwarren.
"Ik heb met de leider van de Europese Unie gesproken, een zeer aangename mijnheer belde me op", zo stelde Trump in het gesprek met Bild. Vervolgens vroeg de interviewer of hij dan met de Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker had gesproken. "Ja, om mij te feliciteren met het verkiezingsresultaat."
In werkelijkheid heeft Juncker nog niet gesproken met Trump. Het was de Europese Raadsvoorzitter Donald Tusk die op 18 november met de president-elect aan de telefoon hing. Juncker had wel al contact met toekomstig vicepresident Mike Pence. Onmiddellijk na diens verkiezingsoverwinning in november hadden Tusk en Juncker in een felicitatiebrief Trump uitgenodigd voor een Europees-Amerikaanse top in Europa.
In het interview prijst Trump het Britse vertrek uit de Europese Unie en oppert hij dat nog andere lidstaten zullen volgen. "We hebben dit interview met belangstelling gelezen", zo klonk de summiere reactie van de woordvoerder van Juncker. Toen een journalist vroeg of dat alles is wat de Commissie te zeggen heeft wanneer de nieuwe Amerikaanse president het voortbestaan van de Europese Unie in vraag stelt, luidde het antwoord: "ja".
