Van Rompuy mikt op Europese begroting van 960 miljard euro

Na ruim vijftien uur onafgebroken onderhandelen heeft voorzitter Herman Van Rompuy de staatshoofden en regeringsleiders vanochtend een compromisvoorstel over de inkomsten en uitgaven van de Europese Unie tot 2020 overgemaakt. De Belgische oud-premier mikt op een begroting met 960 miljard euro aan financiële verbintenissen en 908,4 miljard euro aan effectieve betalingen. De Belgische provincies Limburg en Luik zouden elk uitzicht krijgen op 50 miljoen euro.

De leiders vertoeven al sinds gisterenmiddag aan het Brusselse Schumanplein om een vergelijk te zoeken over de Europese meerjarenbegroting tot 2020. Groot-Brittannië, Duitsland en enkele andere noordelijke landen willen dat Van Rompuy forsere besparingen voorziet. Dat stuit dan weer op weerstand bij een groep landen onder aanvoering van Frankrijk, die een budget bepleiten dat voldoende ruim is om de economie te ondersteunen.

Uiteindelijk legde Van Rompuy een begroting met 960 miljard euro aan verbintenissen op tafel. Zo bezuinigt de Belgische oud-premier nog eens 12 miljard euro op het voorstel waarover de leiders tijdens een eerdere top in november geen consensus konden bereiken. In vergelijking met de oorspronkelijke plannen van de Europese Commissie is inmiddels voor 85 miljard euro gesnoeid.

Doorbraak
Een doorbraak in de onderhandelingen kwam er volgens diplomatieke bronnen echter toen de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Francois Hollande en de Britse premier David Cameron het eens raakten over de effectieve betalingen. Die zouden vastgelegd worden op 908,4 miljard euro, met de mogelijkheid om er tot 12 miljard euro bovenop te leggen.

Enkele miljarden euro's worden gesnoeid in de administratieve uitgaven en het buitenlands beleid. Het zijn echter hoofdzakelijk fondsen ter ondersteuning van de economie die sneuvelen. In vergelijking met november krimpt het budget van 139 naar 125 miljard euro. Connecting Europe Facility, dat grensoverschrijdende infrastructuurwerken in energie, telecom en vervoer moet financieren, strandt voorlopig op 29,3 miljard euro, een pak minder dan de Commissie voor ogen had. De fondsen voor Erasmus en R&D worden wel gevrijwaard en voor de strijd tegen jeugdwerkloosheid wordt 6 miljard euro opzijgezet.

België
België krijgt volgens diplomatieke bronnen uitzicht op enveloppes van 50 miljoen euro voor de provincies Limburg en Luik. Premier Elio Di Rupo had aangedrongen op Europese steun om het massale jobverlies in beide provincies aan te pakken. Net als bijvoorbeeld Frankrijk en Italië zou België ook uitzicht hebben op een extra steuntje voor plattelandsontwikkeling. Een bedrag in de orde van 70 miljoen euro doet de ronde.

Elders in het landbouwbudget zou België echter verliezen moeten slikken in vergelijking met vorige voorstellen. Ook in de steunfondsen voor regio's in economische transitie, zoals Henegouwen, zou België enkele tientallen miljoenen euro's moeten inboeten. Ons land zou daarentegen wel 20 procent van de geïnde douanerechten mogen behouden. In de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie kreeg België slechts 10 procent van die rechten, tegen 25 procent op dit moment.

Nog geen definitief akkoord
De Europese leiders zitten sinds 06.45 uur bijeen om de compromistekst te bespreken. Een definitief akkoord is echter nog niet in zicht. Naast de plafonds moeten er immers ook nog tal van knopen worden doorgehakt over de verdeling van geld over de uitgaveposten en de inkomsten. Zo wordt nog duchtig gepraat over de kortingen die landen als Nederland op hun nationale bijdrage vragen. De Britse korting blijft overeind.

Cameron
Volgens insiders zal de houding van David Cameron bepalend zijn voor het vlotten van de gesprekken. Hij pleit ervoor dat middelen uit de Europese begroting die uiteindelijk niet worden gebruikt, terugkeren naar de lidstaten. Anderen, waaronder de Fransen, willen dat geld verschoven kan worden van de ene begrotingspost naar de andere. Niet gebruikte middelen kunnen zo op andere domeinen noden lenigen. Die flexibiliteit moeten volgens die landen ook tussen de verschillende begrotingsjaren mogelijk zijn.

"Het is maar met zo'n flexibiliteit dat een aantal landen schoorvoetend bereid zal zijn het grote verschil tussen de uitgaven (960 miljard euro) en de betalingen door de lidstaten (908,4 miljard) te aanvaarden. Wordt dat mechanisme niet mogelijk gemaakt, zal het akkoord niet te pruimen zijn - al helemaal niet voor het Europees Parlement", analyseert een diplomaat.

Ook over de toepassing van het flexibiliteitsmechanisme doet Cameron moeilijk. Hij wil dat de lidstaten daar unaniem over beslissen, anderen bepleiten een stemming bij meerderheid. Een unanimiteitsprocedure zou de Brit een de facto vetorecht geven.