Voor EU is Moebarak "van geen tel" meer
Hoge EU-vertegenwoordiger Catherine Ashton staat klaar om naar Egypte af te reizen, maar wacht daarvoor op groen licht van de Egyptische autoriteiten, zegt een EU-topdiplomaat. Voor de EU is de figuur van president Hosni Moebarak intussen "van geen tel", klinkt het ferm.
"Als er één iets is waar de Europese leiders duidelijk over zijn, dan is het dat de democratische transitie in Egypte nú moet beginnen", legt de diplomaat uit. "Als er obstakels zijn, moeten die verwijderd worden, maar het is niet aan de EU om te zeggen wat die obstakels zijn".
Presidentsverkiezingen
De EU vindt dat er niet kan gewacht worden tot september om een democratische opening te forceren in Egypte. In september worden er presidentsverkiezingen gehouden en de zittende, gewraakte president Hosni Moebarak zal dan geen kandidaat zijn om zichzelf op te volgen, gaf hij al te verstaan.
Evenwel, "het is aan de Egyptenaren om de voorwaarden te creëren voor vrije en eerlijke verkiezingen, op het tijdstip die zij zelf het meest geschikt achten". Volgens de diplomaat is Europa wel bereid alle steun te verlenen om "net die voorwaarden te creëren".
Vertrekkensklaar
Sinds de 27 EU-lidstaten haar vorige week een mandaat gaven, is Ashton alvast vertrekkensklaar om in Egypte de Europese strategie te gaan toelichten. 'More for more', heet die. "Hoe meer vooruitgang wordt gemaakt op democratisch vlak, des te meer steun het land in het vooruitzicht wordt gesteld". Momenteel kan Egypte elk jaar rekenen op zowat 145 miljoen euro financiële steun voor de ontwikkeling van zijn economie, Europa "moet bekijken hoe deze middelen aangepast kunnen worden aan de nieuwe structuren". Maar er is dus ook sprake van hulp bij het organiseren van verkiezingen.
Eer Ashton naar Egypte kan afzakken, moet ze echter groen licht krijgen van de Egyptenaren zelf. De minister van Buitenlandse Zaken, Ahmed Aboel Gheit, liet zich namelijk al ontvallen in de maand februari liever geen buitenlands bezoek over de vloer te krijgen, wegens de "drukke binnenlandse agenda". Ashton zou graag volgende week naar Egypte afreizen, vermits ze wellicht maandag naar Tunesië trekt.
Soeleiman
Als ze naar Caïro gaat, zal Ashton er sowieso vicepresident Omar Soeleiman ontmoeten, die gesprekken voert met verschillende politieke actoren in de aanloop naar de verkiezingen in september. "Als we willen dat de transitie nu begint en Soeleiman blijft (voorlopig) vicepresident, dan is er geen enkele reden om hem niet te ontmoeten", zegt de diplomaat. Voor de Unie is de figuur van president Moebarak om dezelfde redenen momenteel "van geen tel".
Zou Ashton in Egypte ook gesprekken voeren met de Moslimbroederschap? "Ashtons adviseurs zullen haar wellicht aanraden alle partijen te ontmoeten die bij de politieke dialoog betrokken zijn. En Soeleiman heeft vorige week nu eenmaal een gesprek gehad met de Moslimbroederschap", zo verluidde in kringen rond de hoge vertegenwoordiger.
Kritiek
In de omgeving van Ashton is overigens kritiek te horen op de Europese lidstaten, die Ashton niet ten volle haar rol zouden laten spelen. "De hoge vertegenwoordiger heeft met betrekking tot Egypte alles gedaan wat binnen haar bevoegdheden en menselijk binnen haar mogelijkheden lag. Maar als de Europese hoofdsteden haar een mandaat geven om naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten te reizen, dan moeten ze niet onmiddellijk na die beslissing zelf iemand sturen".
Bij Ashton klinkt het intussen ook dat het Europese nabuurschapsbeleid aan een herziening toe is, nu Tunesië, Egypte en een handvol andere landen in de regio met onrust kampen. Het nabuurschapsbeleid is de strategie die vrede, welvaart en stabiliteit moet helpen creëren in de landen die de Europese Unie omringen. "We moeten bekijken hoe dit beleid beter kan worden gemaakt", luidt het. (belga/sam)
