VS bombarderen Syrië als vergelding voor gifgasaanval, zeker zes doden
Het Amerikaanse leger heeft op bevel van president Donald Trump 59 kruisraketten afgevuurd op een Syrische luchtmachtbasis die gecontroleerd wordt door de troepen van de Syrische president Bashar al-Assad. De aanval is een reactie op de dodelijke gifgasaanval op een door rebellen gecontroleerde regio waarbij eerder deze week minstens 86 mensen om het leven kwamen.
Het is voorlopig onduidelijk hoeveel slachtoffers bij de Amerikaanse aanval gevallen zijn. Verschillende bronnen spreken van een verschillend aantal slachtoffers. Zo maakte het Syrisch leger gewag van zeker zes doden, terwijl het Syrisch staatspersbureau later van zeker negen burgerslachtoffers, waaronder vier kinderen. Die burgerslachtoffers zouden in de dorpen rond de luchtmachtbasis gevallen zijn. Het leger verduidelijkt echter niet of het enkel om soldaten of ook om burgers gaat.
Talal Barazi, de gouverneur van Homs, had eerder ook al burgerslachtoffers gemeld. Volgens Barazi steunt de Amerikaanse raketaanval het doel van "gewapende terreurgroepen" en Islamitische Staat. "Het Syrische leiderschap en het Syrische beleid zullen niet veranderen. Deze aanval was niet de eerste en ik denk niet dat het de laatste zal zijn."
Hij voegt nog toe dat de autoriteiten de aanval veroordelen. "Natuurlijk veroordelen we ze. Alle acties tegen Syrische militaire basissen moet veroordeeld worden", zegt Barazi. "De luchtmacht die aanwezig is in de luchthaven van Shayrat is een belangrijke steun voor de gewapende troepen in de strijd tegen Islamitische Staat in de regio van Palmyra", de historische stad die in handen is van IS en al verschillende keren werd heroverd door het regime.
"Kortzichtig"
"De aanval toont enkel de politieke en militaire blindheid en de benauwde horizon en kortzichtigheid" van de Amerikaanse aanvallers, laat Syrisch president Assad weten via een reactie aan staatspersbureau SANA. Hij noemde de aanval "een daad van niet te rechtvaardigen agressie". De Syrische regering herhaalt "nooit aanvallen met chemische wapens uit te voeren, zelfs niet op terroristen". Het gifgas dat ontsnapte, was van de jihadisten in Idlib, aldus de Syrische regering.
"De Amerikaanse agressie komt er na de denigrerende mediacampagne van verschillende landen na wat er is gebeurd in Khan Sheikhoun", had het officiële agentschap Sana daarvoor al laten weten.
De Syrische oppositie heeft de Amerikaanse aanval enthousiast onthaald. De aanval is een "zeer belangrijke reactie" van de VS. "Die moet het begin inluiden van het tijdperk waarin men aan het Syrische regime duidelijk maakt dat het niet ongestraft kan blijven", aldus Ahmed Ramadan van de Syrische Nationale Coalitie (SNC).
De aanval van de VS verzwakt de mogelijkheden van president Bashar al-Assad om aanvallen uit te voeren, aldus Ramadan, die toevoegt dat de oppositie "hoopt dat de (Amerikaanse) aanvallen worden voortgezet".
'De aanval toont enkel de politieke en militaire blindheid en de benauwde horizon en kortzichtigheid" van de Amerikaanse aanvallers'
59 raketten
Vanaf Amerikaanse oorlogsschepen in de Middellandse Zee werden vannacht 59 Tomahawk-kruisraketten afgevuurd. Het doelwit was een luchtmachtbasis in Homs: de raketten werden gericht op een landingsbaan, Syrische vliegtuigen, hangars, munitieopslagplaatsen, luchtafweersystemen en een radar van de Shayrat-luchtmachtbasis, aldus Pentagon-woordvoerder Jeff Davis. Volgens het Pentagon wordt die basis gebruikt voor de opslag van chemische wapens. De raketten bereikten hun doel om 3:45 uur lokale tijd (2:45 uur Belgische tijd).
"Uit de eerste aanwijzingen blijkt dat tijdens deze aanval Syrische vliegtuigen, infrastructuur en uitrusting op het Shayrat-vliegveld ernstig beschadigd werden, waardoor het vermogen van de Syrische overheid om chemische wapens te gebruiken werd ingeperkt," aldus Davis. Uit foto's die Rusland heeft vrijgegeven blijkt inmiddels dat de basis niet volledig verwoest is: de startbanen zijn grotendeels intact gebleven.
De Amerikaanse president Trump, die geconfronteerd wordt met zijn grootste buitenlandcrisis sinds hij op 20 januari de eed van president aflegde, ondernam daarmee de hardste rechtstreekse Amerikaanse actie sinds de aanvang van de burgeroorlog in 2011.
"In belang van nationale veiligheid"
Tijdens een verklaring bevestigde Trump dat er raketten werden afgevuurd en dat hij alle "beschaafde landen" oproept om een einde te maken aan de slachtpartij en het bloedbad in Syrië. "Het is in het belang van de nationale veiligheid van de Verenigde Staten om de verspreiding en het gebruik van chemische wapens te vermijden," aldus Trump.
"Er kan geen twijfel over bestaan dat Syrië verboden chemische wapens heeft ingezet, zijn verplichtingen volgens de chemische wapens-conventie heeft verbroken en het aandringen van de VN-Veiligheidsraad heeft genegeerd," zei hij. De interventie komt er volgens de president na jarenlange pogingen om het gedrag van Assad te veranderen.
Trump, die momenteel de Chinese president Xi Jinping ontvangt in zijn verblijf Mar-a-Lago in Florida, zei eerder op de dag "dat er iets moest gebeuren" en dat het Witte Huis en het Pentagon de militaire opties onder de loep namen, maar China is niet mals voor het gebruik van chemische wapens. "Wij verzetten ons tegen het gebruik van chemische wapens, door eender welk land, organisatie, individu en ongeacht de omstandigheden en het doel", zei een woordvoerder van het Chinese ministerie voor Buitenlandse Zaken
(lees verder onder de video)
Rusland schorst luchtruimakkoord
Volgens de Russen is de Amerikaanse actie in strijd is met het internationaal recht. Daarom hebben ze de aanval veroordeeld en het luchtruimakkoord met de VS geschorst. Met dat akkoord uit 2015 wouden beide grootmachten voorkomen dat ze elkaar zouden hinderen tijdens Syrische luchtaanvallen tegen IS om zo ongelukken te vermijden.
De actie plaatst de nieuwe president lijnrecht tegenover Rusland, dat grond- en luchttroepen in Syrië heeft en er sinds 2015 strijdt aan de zijde van Assad. Eerder deze week waarschuwde de Amerikaanse VN-ambassadrice Nikki Haley al voor unilaterale actie van de VS als de VN niet zouden ingrijpen.
Rusland had de VS tijdens een spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad nog gewaarschuwd voor een militaire interventie in Syrië. Russisch VN-gezant Vladimir Safronkov waarschuwde voor de "negatieve gevolgen" als de VS zouden doorzetten met de militaire actie en zei dat de schuld zou komen te liggen "op de schouders van diegenen die zo'n twijfelachtige en tragische onderneming zouden opzetten".
De VN-Veiligheidsraad bereikte geen akkoord over een standpunt over de gifgasaanval. In een ontwerpresolutie vroegen verschillende leden nog om een onderzoek te openen naar de aanval, en het Syrische regime op te leggen om mee te werken aan de onderzoeken.
Rusland op de hoogte
Het Amerikaanse leger had aan Rusland op voorhand aangekondigd dat de aanval zou worden uitgevoerd, zo deelde Pentagon-woordvoerder Jeff Davis vannacht mee. Delen van de luchtmachtbasis waar vermoedelijk Russische strijdkrachten aanwezig waren, werden niet geraakt, zei hij. Volgens Davis vonden er meerdere conversaties met Rusland plaats voor de raketaanval. Daarvoor werd gebruik gemaakt van een communicatielijn die eerder werd ingelegd om incidenten in Syrië tussen de VS en Rusland te vermijden tijdens het gevecht tegen Islamitische Staat.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson beklemtoont dat de VS geen toestemming hebben gevraagd aan Rusland om de aanval uit te voeren.
