Duitsland: De grote test voor een groene toekomst
Er is de afgelopen tijd al veel te doen geweest om de gevaren en problemen van kernenergie, niet in het minst door de (voorlopige?) sluiting van de kerncentrales Doel 3 en Tihange 2. Daarom brengen wij een reeks artikels over het belang van groene stroom voor de toekomst, en welke landen koploper zijn in het groene verhaal.
De Duitse bevolking is gelukkig wanneer de zon schijnt. Niet alleen door het mooie weer, maar ook omdat ze fel geïnvesteerd hebben in zonne-energie. Wat Duitsland als 'groen' land zo bijzonder maakt, is dat iedereen er bij betrokken wordt. Tegen 2020 willen de Duitsers 35 procent van hun energie uit duurzame bronnen halen. Vorig jaar was dat percentage al opgelopen tot 20 procent en op sommige plaatsen bestaat het volledige netwerk reeds uit groene stroom.
Feldheim plaatste zich op die manier op de wereldkaart. Na de kernramp in Fukushima vorig jaar groeide het debat over kernenergie, niet in het minst in Duitsland. Het dorpje Feldheim telt niet meer dan 128 inwoners, maar sinds kort is het niet meer afhankelijk van het elektriciteitsnetwerk. Alle stroom wordt geproduceerd door zonnepanelen op de daken, windturbines in de velden en een kleine centrale die letterlijk de stront uit de varkensstal omzet in energie. Feldheim is bijzonder, maar geen uitzondering in de Duitse groene beweging. Slechts een tiende van de groene stroom in Duitsland wordt opgewekt door de vier grote energieproducenten. Dankzij een subsidiesysteem werd groene stroom ook voor de burgers interessant.
Energiewende
Politiek Duitsland heeft eveneens voor groene energie gekozen, maar een gedecentraliseerd systeem baart toch heel wat mensen zorgen. "Velen kunnen zich niet voorstellen dat een gedecentraliseerd energiesysteem even veilig is als het huidige gecentraliseerde systeem. Toch gebruiken we allemaal een gedecentraliseerd systeem als het internet: dit moeten we ook doen met ons energiebeleid", zegt Ulrich Kelber, van de Sociaal-Democraten. De energiebedrijven hebben zich neergelegd bij de koers die Duitsland wil varen en zij investeren nu ook in windmolenparken.
De Duitse beweging kreeg de naam 'Energiewende' en zal zwaar doorwegen. Het is de bedoeling dat het energieverbruik in Duitsland tegen 2050 met de helft zou afnemen. Het elektriciteitsverbruik moet in die periode met 25 procent dalen. Halverwege deze eeuw wil Duitsland ook 80 procent van de gebruikte energie uit duurzame bronnen halen. Die ambitieuze wending kwam er vorig jaar door de kernramp in Japan. Plots sloten verschillende kerncentrales de deuren en de rest moet tegen 2022 volgen. Aangezien de Duitsers heel streng zijn voor vervuilende vormen van energiewinning, blijft er maar één optie meer over: groene energie. Het was bovendien die andere bekende ramp, Tsjernobyl, die Duitsland al groen deed denken. Hierdoor werd een ministerie van Milieu opgericht, dat in 1990 begon met een betalingssysteem voor duurzame bronnen en mede verantwoordelijk is voor de huidige hype bij de Duitse bevolking.
Flexibel
Voor Angela Merkel is het energieplan, naast de redding van de euro, cruciaal om volgend jaar te worden herverkozen. De meerderheid van de Duitse bevolking stelt haar plan niet in vraag, maar is eerder bezorgd dat het allemaal niet snel genoeg verloopt. Voorts waarschuwt het ministerie van Economie dat er een kantelpunt zal komen wanneer de consument door de hoge kosten weigert meer te betalen voor duurzame energie. Die oplopende kosten zijn de voornaamste zorgen voor de Duitse minister van Economie.
Een ander probleem is het tempo waarmee deze 'revolutie' gebeurt. De zonnesector evolueert zo snel dat de capaciteit verwacht voor 2020 al tegen 2014 zal worden bereikt. Zonne-energie is echter een onzekere bron en dus zijn extra leidingen nodig om voldoende elektriciteit te voorzien. De aanleg van dat netwerk verloopt niet overal even snel. Ook voor de energiecentrales is de aanpassing groot. Zo moesten ze vroeger een vaste hoeveelheid energie voor het hele land voorzien. Nu krijgen duurzame bronnen voor de Duitse overheid prioriteit en dus moeten centrales heel flexibel worden om aan de vraag van het moment te voldoen. Ook die overgang verloopt veel sneller dan verwacht.
Ondanks alle problemen en aderlatingen is Duitsland natuurlijk wel een pionier en heel wat landen nemen het Duitse model als een voorbeeld. Voorlopig staat het grootste deel van de bevolking nog steeds achter de groene stroming. Feldheim is een goed voorbeeld van de situatie. Een drietal mensen weigert mee te doen en is nog aangesloten op het traditionele netwerk, maar al de rest heeft voor groene energie gekozen. Overal wordt met spanning naar Duitsland gekeken.
