Vande Lanotte pleit voor sticker op goedkope huismerken in supermarkten
Belgische voedingsproducten kosten gemiddeld 10 procent meer dan in Nederland en Duitsland en 7,5 procent meer dan in Frankrijk, toch als het gaat om merkproducten. Tussen de Belgische warenhuisketens bestaan er ook grote verschillen, tot wel 25 procent. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de FOD Economie. Johan Vande Lanotte (sp.a), minister van Economie, pleit intussen voor een stickersysteem om aan te geven welke goedkopere huismerken van "minstens even goede kwaliteit" zijn als de grote merken. Hij wil consumenten zo helpen kritischer en vooral prijsbewuster te kopen.
In de studie gaat de mededingingsautoriteit op zoek naar de oorsprong van prijsverschillen met Nederland. "Die zijn complex en veelvuldig. Ze zijn dus niet op een half jaar op te lossen", waarschuwde Vande Lanotte (sp.a) meteen. De verschillende kostenfactoren - loonkosten, belastingen, sociale bijdragen - kunnen bijvoorbeeld slechts de helft van het prijsverschil verklaren.
"Er is wel degelijk sprake van scherpe prijsconcurrentie", klonk het nadrukkelijk. Probleem is echter onder meer de nipte rentabiliteit van grote speler Carrefour. Die kan niet veel goedkoper aanbieden, waardoor Delhaize en Colruyt als andere "groten" niet veel lager moeten met hun prijzen. Dat Colruyt belooft steeds de goedkoopste te zijn, speelt bizar genoeg net zo goed een rol. In Nederland is de prijsleider dan weer veel groter en dominanter, wat de prijzen helpt drukken.
Afstand en prijzen
Bovendien bleek eerder al dat de afstand tot een warenhuis voor Belgen zwaarder (35%) doorweegt dan de prijzen (25%), bracht Vande Lanotte in herinnering. Lokale besturen doen er dus goed aan voor hun inwoners om eerder goedkope dan dure ketens nieuwe vestigingen te laten openen op hun grondgebied, raadde hij aan. "De Europese regels laten dat ook toe."
Een tekort aan Belgische warenhuizen is er dan weer niet. België telt meer winkels en meer vierkante meter winkeloppervlakte per inwoner dan Nederland, maar dat brengt natuurlijk extra kosten met zich mee. Groter probleem is de drempel om als franchisenemer van keten te veranderen. Die uittredingsbelemmering maakt dat winkels minder makkelijk van keten kunnen wisselen, wat het nipt rendabele Carrefour helpt toch een stevige aanwezigheid te behouden.
Belemmeringen
Opvallend genoeg verdienen de Belgische warenhuisketens evenmin aan het prijsverschil. Hun winstmarges zijn niet groter dan in Nederland. Zo is het voor ketens in België "beduidend duurder" dan in onze buurlanden om nationale merken aan te kopen, zelfs voor de internationale groepen. "Feitelijke en juridische belemmeringen" verhinderen dat. Minister Vande Lanotte wil de Europese Commissie alvast "voortdurend" op dat probleem wijzen. "De eengemaakte markt mag er niet enkel zijn voor producenten, die moet er ook zijn voor de consumenten." Al is het probleem voor de warenhuisketens "stroomopwaarts" - dus bij de producenten - erg moeilijk te becijferen.
Het belangrijkste nieuws is echter voor de consument. Kritisch kopen kan door de grote verschillen tussen de ketens immers heel wat winst opleveren. Al lijkt ook de eigen hang naar productdifferentiatie de prijzen kunstmatig hoger te stuwen, aangezien dat de kans op schaalvoordelen verkleint. De aanbieders lijken die differentiatie ook uitdrukkelijk als bedrijfsstrategie te hanteren.
Stickersysteem
Minister Vande Lanotte denkt intussen aan een stickersysteem om aan te geven welke goedkopere huismerken van "minstens even goede kwaliteit" zijn als de grote merken. Hij wil consumenten zo helpen kritischer en vooral prijsbewuster te kopen. Het voorstel is in regeringskringen nog niet besproken, maar de warenhuisketens zijn alvast voorstander, liet de minister verstaan bij de voorstelling van de studie. "Met een soort labeling of sticker kunnen we aan de consument duidelijk maken dat een product even goed is", klonk het. Vande Lanotte beseft wel dat dit niet van vandaag op morgen zal kunnen. Bovendien zal het ook wetenschappelijk goed onderbouwd moeten zijn. Maar gezien de "enorme" prijsverschillen, ook tussen de ketens, lijkt het hem noodzakelijk. (belga/adha)
