"1.491 gewonden en 145 burgerdoden tijdens poging tot staatsgreep in Turkije"
Bij de mislukte staatsgreep in Turkije zijn volgens premier Binali Yildirim 145 burgers, 60 politieagenten en 3 soldaten gedood. Er zouden ook 1.491 gewonden zijn gevallen. Er heerst verwarring over het aantal gedode putschisten, waarop Yildirim vandaag in Ankara een cijfer van 24 plakte. De regering had tot dusver van meer dan 100 gedode putschisten uit de rangen van de strijdkrachten gesproken.
Sinds de poging tot coup zijn 7.543 verdachten opgepakt, aldus Yildirim. Het gaat om 6.038 soldaten, 100 politieagenten, 755 rechters en aanklagers en nog 650 andere burgers.
De premier riep de bevolking voorts op het leger niet ongenuanceerd te veroordelen. "De Turkse strijdkrachten zijn onze oogappel". Yildirim barstte tijdens de persconferentie ter afsluiting van een kabinetszitting in Ankara in tranen uit voor de lopende camera's.
De regering in Ankara wijst intussen samenzweringstheorieën verontwaardigd van de hand over een mogelijke enscenering van de poging tot staatsgreep door president Recep Tayyip Erdogan. "Die beschuldiging is even ernstig te nemen alsof 9/11 een inside job was of dat Barack Obama een verholen moslim uit Kenia is", verklaarde een regeringslid in Ankara, die anoniem wenste blijven.
De politicus vervolgde: "Het parlement werd door gevechtsvliegtuigen aangevallen. Onschuldige mensen werden beschoten door soldaten, die de Bosporusbrug versperden. Het hotel van de president werd bestormd. Het is onwezenlijk, maar het is spijtig genoeg wat er is gebeurd en we proberen onze democratie weer gezond te maken."
Arrestaties en ontslagen
Volgens de president Erdogan zit de in de VS in ballingschap wonende schriftgeleerde Fethullah Gülen achter het beramen van de couppoging. Sinds het neerslaan van de coup treedt de regering krachtdadig op tegen mogelijke aanhangers van de geestelijke. Zelf ontkent die in alle toonaarden achter de putsch te zitten.
De voorbije dagen heeft Turkije in totaal 103 generaals en admiraals opgepakt en in voorhechtenis geplaatst. Ze worden er allemaal van verdacht deel te hebben uitgemaakt van de poging tot staatsomwenteling, zo meldt het regeringsgezinde persagentschap Anadolu. De officieren komen uit alle componenten (landmacht, luchtmacht, marine) van het leger en waren gestationeerd over heel het land, luidt het.
Daarnaast zijn afgelopen weekend ook bijna drieduizend rechters de laan uitgestuurd.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft 8.777 ambtenaren uit hun functie gezet, onder hen liefst 7.899 politieagenten. Bij de anderen gaat het onder meer om leden van de gendarmerie of de kustwacht, maar ook een provinciegouverneur werd op non-actief gezet, aldus nog Anadolu.
In regeringskringen wordt ondertussen gewezen naar generaal Akin Öztürk als de "formele leider" van de putschisten. Öztürk stond tot augustus vorig jaar aan het hoofd van de Turkse luchtmacht en zetelt sindsdien in de hoogste krijgsraad.
Vergeldingsacties
Deze voormiddag werd de buurt van het centraal gerechtsgebouw in Ankara opgeschrikt door een schietpartij. Een soldaat opende het vuur, maar kon overmeesterd worden, klinkt het in Turkse regeringskringen. Er vielen geen slachtoffers.
De EU toont zich bezorgd over de ontwikkelingen in het land.
De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben er vandaag bij Turkije op aangedrongen om de rechtstaat overeind te houden. Ze maken zich vooral zorgen over vergeldingsacties tegen rechters en de oproepen voor de herinvoering van de doodstraf.
Erdogan maakte afgelopen weekend bekend dat hij gaat nadenken over een herinvoering van de doodstraf voor de verantwoordelijken van de staatsgreep.
"Deze coup betekent uiteraard niet dat de rechtsstaat en het systeem van 'checks and balances' in het land niet meer van tel is", zo verklaarde de hoge vertegenwoordigster van het Europees buitenlands beleid Federica Mogherini vanochtend voor aanvang van een bijeenkomst van de Europese ministers.
Ook verscheidene ministers legden bij hun aankomst in Brussel gelijkluidende verklaringen af. Het bestraffen van de verantwoordelijken van de mislukte staatsgreep mag "geen maatregelen omvatten die kunnen leiden tot een autoritaire staat", zo klonk het bij de Franse minister Jean-Marc Ayrault. De nieuwe Britse minister Boris Johnson, die zijn Europese debuut maakt, vond het dan weer belangrijk dat "alle partijen terughoudendheid en matiging aan de dag leggen".
Deze coup betekent uiteraard niet dat de rechtsstaat en het systeem van 'checks and balances' in het land niet meer van tel is
John Kerry
De Belgische minister Didier Reynders veroordeelde de staatsgreep, maar vroeg de Turkse overheden om "proportioneel" te reageren en de rechtsstaat overeind te houden. De liberaal maakt zich zorgen over de behandeling van magistraten en het debat over de mogelijke herinvoering van de doodstraf. "Dat stelt uiteraard problemen in de relatie met de Europese Unie. Je kan je dat niet inbeelden van een land dat toenadering wil tot Europa."
De Europese ministers vatten hun vergadering aan met een gedachtewisseling met hun Amerikaanse ambtgenoot John Kerry. Na afloop van het overleg zei Kerry dat de VS nog geen formeel verzoek hebben ontvangen om de geestelijke Gülen uit te leveren aan Turkije. Maar indien er zo'n verzoek zou komen, dan moet Turkije "bewijzen" op tafel leggen dat Gülen te maken heeft met de mislukte coup en "geen beschuldigingen". Wanneer dat gebeurt dan zullen de VS hun bilaterale afspraken op vlak van uitleveringen respecteren, aldus nog de Amerikaanse buitenlandminister.
