Aanklagers buigen zich over verdachte bomaanslagen
Federale aanklagers in Boston zijn bezig met de zaak tegen Dzjochar Tsarnaev. De 19-jarige jongen wordt verdacht van de bomaanslagen van vorige week bij de finish van de marathon van Boston, waarbij vier doden en bijna 180 gewonden vielen. Justitie moet onder meer bepalen of de doodstraf wordt geëist. Verschillende parlementariërs dringen er intussen op aan dat Tsarnaev als een "vijandelijke strijder" zou worden beschouwd. De verdachte zou op die manier van alle rechten worden onthouden.
De aanklagers buigen zich ook over wat de consequenties kunnen zijn van het feit dat de agenten die vrijdag de aanhouding verrichtten, Tsarnaev niet op zijn rechten hebben gewezen. Er moet ook worden beslist of het proces al dan niet in Boston zal plaatsvinden, meldden Amerikaanse media.
De man die in april 1995 in Oklahoma City een overheidsgebouw opblies waar 168 doden bij vielen, Timothy McVeigh, kreeg een proces in Denver omdat een proces in het zwaar getroffen Oklahoma niet eerlijk zou zijn. McVeigh kreeg de doodstraf en werd in juni 2011 geëxecuteerd.
Boston is de hoofdstad van de staat Massachusetts die in 1984 de doodstraf afschafte. Maar als federale aanklagers in Massachusetts aan het werk gaan, behoort de doodstraf weer tot de mogelijkheden, dus ook voor Tsarnaev. De laatste executies in Massachusetts gebeurden in 1947.
De federale justitie behandelt de zaak tegen Tsarnaev en het kan volgens de Boston Globe wel anderhalf jaar duren voor er een besluit over de strafeis valt. Uiteindelijk neemt minister van Justitie Eric Holder het besluit. Enkele Republikeinse parlementariërs dringen er intussen in Washington op aan dat de van oorsprong Tsjetsjeense Tsarnajev alle rechten worden onthouden, zoals het recht te zwijgen of het recht op een advocaat. Ze willen dat hij als een "vijandelijk strijder" wordt beschouwd, bericht The New York Times. De regering van George Bush (2001-2009) heeft deze status uitgevonden voor buitenlandse verdachten van terrorisme. Het was de bedoeling om hen daarmee iedere wettelijke rechtsbescherming te ontzeggen, zoals ondervraging zonder bijzijn van een advocaat. Tsarnajev is echter in september Amerikaans staatsburger geworden.
Onder andere ex-presidentskandidaat John McCain wil Dzjochar Tsarnajev de status van "vijandige strijder" toekennen. De Democratische regering-Obama heeft daar echter geen oren naar. Ze meent dat in de VS gearresteerde terreurverdachten exclusief in het strafrechtelijk systeem thuishoren. Volgens de invloedrijke senator Carl Levin valt Tsarbajev ook niet onder het oorlogsrecht en is er nog geen aanwijzing dat hij deel uitmaakt van een "georganiseerde groep, laat staan al-Qaida". Er is dus geen reden om de verdachte een "vijandige strijder" te noemen.
De NYT wijst erop dat hoe dan ook het debat weer aangewakkerd is over de manier waarop de VS terreurzaken in eigen land juridisch moeten aanpakken.
